نگاه حقوقی به حذف پست‌های اینستاگرام

روزنامه ایران: از بامداد روز جمعه که خبر شهادت سردار قاسم سلیمانی منتشر شد، فضای مجازی در تسخیر کاربران ایرانی قرار گرفت به‌گونه‌ای که هنوز هم قاسم سلیمانی، انتقام سخت و... از ترندهای توئیتر محسوب می‌شوند. اینستاگرام نیز البته نسبت به این حضور پرشور کاربران ایرانی بی‌تفاوت نماند و همچنان در حال حذف پست‌ها و تصاویر مرتبط با این سردار شهید است.

نگاه حقوقی به حذف پست‌های اینستاگرام

محمدجعفر نعناکار مدیرکل نوآوری سازمان فناوری اطلاعات درباره حذف پست‌های اینستاگرامی مربوط به شهید سردار سلیمانی می‌گوید: پلتفرم اینستاگرام متعلق به فیس‌بوک است و آنها تحت قوانین کشورشان امریکا قرار دارند از این‌رو علاوه بر قواعد و قوانین خاص خود، به هرحال تحت سیاست کشورشان فعالیت می‌کنند.

وی افزود: اکنون شاهد جنگ در فضای سایبری هستیم و طبعاً آنها از توان خود برای مدیریت اتفاقی که از سوی کشورشان رخ داده است، استفاده می‌کنند. به هرحال آنها در این جنگ سایبری منفعلانه عمل نمی‌کنند و محتوایی که در همین راستا از سوی کاربران ایرانی منتشر می‌شود را روباتیکی حذف می‌کنند.

مدیرکل نوآوری سازمان فناوری اطلاعات در ادامه گفت: پلتفرم اینستاگرام درواقع زمین دشمن است و ما اکنون با قواعد آنها و البته علیه آنها در حال فعالیت هستیم بنابراین اگر آنها پست‌های ما را حذف می‌کنند ما باید همچنان به انتشار چنین پست‌هایی ادامه دهیم. به هر حال آنها هنوز دسترسی ما را نبسته‌اند پس باید به جنگ سایبری خود در زمین دشمن ادامه دهیم و مغلوب نشویم.

وی ادامه داد: از سوی دیگر باید پست‌های خود را نه تنها در اینستاگرام و توئیتر و... بلکه در دیگر پلتفرم‌های خارجی و داخلی که اپن سورس هستند نیز منتشر کنیم تا بتوانیم صدای خود را به گوش جهانیان برسانیم، چون به هر حال این امکان وجود دارد که دشمن زمین فعالیت خود را برای کاربران ایرانی غیرفعال کند.

نعناکار درباره اینکه آیا این اقدام اینستاگرام مغایر با آزادی بیان است یا خیر نیز گفت: اینکه طبق اسناد بین‌المللی، آزادی بیان به چه معناست و تفسیر از آن چگونه است، بستگی به جوامعی دارد که آن را قبول می‌کنند. از این‌رو برخورد اینستاگرام با پست‌هایی با محتوای شهادت سردار قاسم سلیمانی و حذف آنها با توجه به قواعد و قوانین خاص خود و سیاست امریکاست که به این شبکه اجتماعی ابلاغ می‌شود هرچند به نظر نمی‌رسد از سوی دیگر کشورهایی که در حال استفاده از این پلتفرم هستند قابل شکایت و پیگیری حقوقی نباشد.

وی درباره تهدید مراکز فرهنگی ما نیز گفت: باید حواسمان باشد که به‌صورت رسمی، یک فرد رسمی از کشور ما را در یک کشور ثالث ترور کرده‌اند. این صحبت رئیس جمهوری امریکا درباره تهدید ۵۲مرکز فرهنگی تنها به حاشیه بردن اصل واقعیت یعنی شهادت سردار قاسم سلیمانی است. به نظرم امریکا هیچ وقت این کار را انجام نخواهد داد و در حال به حاشیه بردن شهادت سردار سلیمانی است. نعناکار همچنین یادآور شد: تهدید حمله به مراکز فرهنگی طبق قوانین بین‌المللی، یک جرم جنگی است و برخلاف ۴ کنوانسیون ژنو است، او هرگز این کار را انجام نخواهد داد.

خلاف عرف بین الملل

بهداد عباسی حقوقدان فضای مجازی نیز دراین باره گفت: اقدام اینستاگرام به‌طور قطع مخالف آزادی بیان و گردش آزاد اطلاعات است از سوی دیگر این اقدام اینستاگرام برخلاف عرف و رویه مسلم انسان‌های متمدن و کاری غیرحقوقی و غیرعرفی محسوب می‌شود.

رفتار دوگانه شبکه‌های اجتماعی

به دنبال مسدودسازی پست‌های اینستاگرامی کاربران ایرانی با محتوای شهادت سردار سلیمانی، سخنگوی شبکه اجتماعی فیس‌بوک در گفت‌و‌گو با یکی از رسانه‌های خارجی(بی‌بی‌سی) حذف برخی از پست‌های اینستاگرام کاربران در واکنش به ترور قاسم سلیمانی را مربوط به تعهدات این شبکه در قبال تحریم‌های دولت امریکا علیه ایران دانست و گفت: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهان آن در فهرست تحریمی‌ها قرار دارند.

وی ادامه داد: ما مطابق مقررات وضع شده در ارتباط با تحریم‌های امریکا اقدام می‌کنیم که شامل تحریم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و فرماندهان آن هم می‌شود.

ازسوی دیگر درحالی که اینستاگرام از تعهدات و رعایت قوانین کشورش سخن می‌گوید، رئیس جمهوری امریکا در شبکه اجتماعی توئیتر در قالب یک توئیت، کشوری را تهدید می‌کند بدون آنکه این توئیت حذف شود و این در حالی است که اینستاگرام به بهانه اینکه نام شهید سردار سلیمانی در لیست تحریم قرار داشته، پست‌های مرتبط با وی را حذف می‌کند ولی برای پست تهاجمی ترامپ که عملاً مردم ایران را تهدید به حمله به ۵۲نقطه فرهنگی می‌کند اتفاقی نمی‌افتد.

مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ضمن محکوم کردن استبداد و دیکتاتوری رسانه‌ای حاکم بر شبکه‌های اجتماعی و به منظور فراهم شدن امکان مطالبه حقوق تضییع شده کاربران ایران اسلامی، از صاحبان حساب‌ها و صفحات حذف شده در اینستاگرام خواست با مراجعه به نشانی https://www.farhang.gov.ir/fa/instagrammediaterror در این پویش شرکت کرده و زمینه ساز طرح شکایت در مجامع حقوقی بین‌المللی باشند.