انتقاد زیباکلام از احضار پروانه سلحشوری

صادق زیباکلام؛ استاد دانشگاه در رابطه با ماجرای احضار پروانه سلحشوری؛ نماینده مجلس به دادگاه در روزنامه آرمان نوشت: طبق اصل هشتادوششم قانون اساسي نمايندگان مجلس در مقام ايفاي وظايف نمايندگي در اظهارنظر خود کاملا آزادند و نمي‌توان آنها را به سبب نظراتي که در مجلس اظهار کرده‌اند يا آرائي که در مقام ايفاي وظايف خود داده‌اند، تعقيب يا توقيف کرد يا از حقوق اجتماعي محروم نمود.

اين اصل مصرح قانون اساسي نمايندگان را از مصونيت در حق اظهارنظر برخوردار مي‌سازد، با اين حال نه تنها در ايران بلکه در تمام نظام‌هاي پارلمانتاري اصلي به نام مصونيت پارلماني وجود دارد. يعني براي اينکه يک نماينده بتواند به وظايف نمايندگي خود عمل کند که همانا تحقيق و تفحص و طلب پاسخ از ارکان قدرت است، براي اينکه وقفه‌اي در کار نماينده ايجاد نشود، براي اينکه نماينده دچار نگراني نباشد که با تحقيق درباره هر موضوعي با مشکل مواجه شود و تهديدي عليه وي مطرح گردد، چنين قيدي به کار نمايندگي اضافه شده که نماينده‌ها به دلايل گفته شده از مساله‌اي صرف نظر نکند و به وظايف نمايندگي‌اش خللي وارد نشود.

لذا براي اينکه اين وضعيت به‌وجود نيايد، براساس اصل مصونيت پارلماني نمي‌توان نماينده‌اي را به اعتبار آنچه که در مجلس گفته يا تحقيق و تفحص مي‌کند، احضار يا بازداشت کرد و براي او قرار صادر شود. اگر نماينده‌اي دچار جرم مشخصي مثل تصادف راهنمايي و رانندگي و... شد که به وظايف نمايندگي‌اش ارتباطي ندارد، ترتيبي مقرر شده که شکايت عليه آن نماينده تسليم هيأت رئيسه مجلس شود و مجلس رسيدگي کند که آيا آن خطايي که نماينده مجلس مرتکب شده و اعلام جرمي که عليه او صورت گرفته در ارتباط با وظايف نمايندگي او بوده يا مساله ديگري در ميان است؛ مثلا چک نماينده به دليل بي‌محل بودن برگشته يا در معامله‌اي نماينده تخلف کرده باشد.

موارد اين چنيني اگر باشد آن زمان هيات رئيسه مجلس تصميم مي‌گيرد که آن نماينده مورد پيگرد قرار گيرد، اما اينکه يک نماينده در مجلس نطقي کرده و به مسائلي اشاره داشته، عليه وي اعلام جرم شده و به دادسرا احضار شود و بعد گفته شود که بايد سند بگذاريد يا کسي ضامن او شود، بايد با دقت بيشتر به اين موضوع نگريست.

به‌نظر مي‌رسد رفتار با نمايندگان نبايد طوري باشد که اعتبار مجلس را تحت تاثير قراردهد. زين پس اگر نماينده‌اي بخواهد نطق پيش از دستور داشته باشد، بايد قبل‌از آن دقت واستعلام کند و بعد سخنراني نمايد. رفتار با نمايندگان مجلس بهتر است با بررسي همه جانبه و در چارچوب مقررات قانوني صورت گيرد.