سال ۹۲، سال پلنگ کشی...

روزنامه آرمان: آن‌طور که منابع خبری اعلام کرده‌اند یک پلنگ دیگر به دست شکارچیان غیرمجاز کشته شده است. در طول ماه‌های سپری شده از امسال این سیزدهمین‌بار است که چنین خبری منتشر می‌شود.

روز گذشته مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان‌شمالی با تائید کشته شدن یک پلنگ ایرانی در شهرستان شیروان این استان گفت: بررسی‌ها برای تشخیص علت مرگ این پلنگ و عاملان آن در جریان است.

حسین آبسالان، کشته شدن یک پلنگ ایرانی در روستای امیرانلو شهرستان شیروان را تائید کرد و افزود: حدود یک هفته پیش یک همیار محیط زیست لاشه این پلنگ را در استخر یکی از باغ‌های این روستای فاقد سکنه پیدا کرده بود. اين هميار پلنگ را از آب بيرون كشيد و در همان نزديكي دفن كرد. وي قبل از دفن لاشه پلنگ با موبايل خود از آن تصويري گرفت و به مسئولان محيط زيست شهرستان گزارش داد.

این سیزدهمین پلنگی است که امسال در کشور تلف شده و به گفته آبسالان به‌نظر می‌رسد این پلنگ اواخر هفته پیش تلف شده است. او اضافه کرد: سر، دست راست و دم این پلنگ از سوی افراد ناشناس بریده شده اما باقیمانده لاشه که توسط افراد ناشناس در زیر خاک مدفون شده بود، اکنون به سردخانه منتقل شده و بررسی‌‌ها برای تشخیص علت اصلی مرگ این حیوان در حال انجام است.

آبسالان اظهار کرد: همچنین کارشناسان امنیتی به همراهی محیط زیست و همیاران محلی در پی شناسایی عاملان دخیل در وقوع این اتفاق ناگوار هستند و در این زمینه سرنخ‌هایی نیز به دست آمده است. گفتنی است، با توجه به اینکه روستای امیرانلو در منطقه شاه‌جهان شیروان در خراسان شمالی از جمله روستاهای فاقد سکنه این استان محسوب می‌شود و تمام ساکنان آن به شهرها مهاجرت کرده‌اند؛ به‌نظر نمی‌رسد کشتن این پلنگ به‌واسطه ترس افراد از حمله این حیوان به احشام بوده باشد.

 پلنگ ایرانی به‌عنوان یکی از زیباترین گربه‌سانان جهان با خصوصیات منحصر به‌فرد خود یکی از گونه‌های جانوری در معرض تهدید به‌شمار می‌آید به‌طوری که، کارشناسان حیات‌وحش بارها نابودی این گونه جانوری را فریاد می‌زدند. توسعه جوامع بشری طی قرون متمادی به‌ویژه سالیان اخیر همواره به قیمت نابودی محیط‌زیست و حیات‌وحش بوده و در این میان چه گونه‌هایی که برای همیشه تاریخ از صحنه گیتی محو شده‌اند.

در این میان، ‌فلات ایران نیز به‌دلایل مختلف از خطر نابودی محیط زیست در امان نبوده و برخی از گونه‌های گیاهی و جانوری آن در معرض انقراض قرار گرفتند. در پی عدم توجه به شرایط زیستی پلنگ ایرانی، نسل سلطان فلات ایران طی سال‌های اخیر در معرض خطر قرار گرفته بود.

بر اساس نظر کارشناسان حیات‌وحش، پلنگ به‌عنوان بزرگ‌ترین گربه‌سان و درنده فلات ایران طی سالیان متمادی عامل تعادل حیات‌وحش در ایران بوده و نابودی آن فاجعه‌ای بزرگ برای آینده محیط زیست کشور است. با این اوصاف طی سال‌های اخیر نسل پلنگ ایران در منطقه شمال غرب کشور به‌ویژه استان آذربایجان‌شرقی به‌صورت غیرقابل باوری احیا شده و حتی جمعیت آن رو به افزایش نهاده است.

طی دهه گذشته عوامل مختلفی باعث شد که جمعیت پلنگ در مناطق مختلف آذربایجان‌شرقی به‌طور چشمگیری افزایش یافته و این گونه از خطر تهدید خارج شود. پس از فروپاشی اتحاد جماهیرشوروی، الگوی کشت در کشورهای همجوار شمال غرب ایران تغییر یافت. این امر موجب افزایش حیواناتی همچون گراز شد که به‌عنوان یکی از غذاهای اصلی پلنگ محسوب می‌شود. مناقشه قره‌باغ و ناامنی در این منطقه نیز باعث شد حیوانات مختلف از کشورهای آذربایجان و ارمنستان با عبور از رود ارس به مرزهای ایران سرازیر شوند.

بدین ترتیب فراوانی غذا و مهیابودن شرایط امن زیست‌محیطی برای حیوانات وحشی در این سوی مرزهای ایران موجب افزایش جمعیت پلنگ‌های ایرانی در آذربایجان‌شرقی شده است. تا قبل از این حوادث، وجود پلنگ تنها در مناطق حفاظت شده ارسباران و کیامکی گزارش می‌شد اما، امروزه تقریبا در تمام نقاط استان آذربایجان‌شرقی رد پا و آثار به جای مانده از این حیوان دیده می‌شود.

پلنگ از حضور در مناطقی بدون عوارض طبیعی پرهیز می‌کند. کوهستانی بودن منطقه و غیر قابل دسترس بودن برخی از نقاط آذربایجان‌شرقی یکی دیگر از دلایل افزایش جمعیت این گونه جانوری در استان است. وضعیت زیستی پلنگ ایرانی از سوی کارشناسان اداره کل محیط زیست آذربایجان شرقی رصد می‌شود. به‌طور کلی تعداد پلنگ‌های موجود در آذربایجان‌شرقی حدود ۵۰ قلاده تخمین زده می‌شود.

استان آذربایجان‌شرقی بر اساس بررسی کارشناسان حیات‌وحش مکان بسیار مناسبی برای زیست این پلنگ به‌شمار می‌آید. مناطق حفاظت‌شده ارسباران و پناهگاه حیات‌وحش کیامکی یکی از بهترین مناطق زیست پلنگ ایرانی است به‌طوری که هم‌اکنون به‌حدود ۱۰ قلاده پلنگ تنها در منطقه کیامکی زندگی می‌کنند. این تعداد پلنگ برای عامه مردم رقم ناچیزی به حساب آید، باتوجه به اینکه قلمروی هر پلنگ حداقل ۵ هزار هکتار است در وسعت ۹۶هزار هکتاری منطقه کیامکی، وجود این تعداد پلنگ کاملا طبیعی بوده و امکان حیات برای تعداد بیشتری از این گونه عملا غیرممکن است.