قرار گفتن ایران در لیست سیاه ‏FATF ‎‏ یعنی چه؟

جمشید عدالتیان‌شهریاری اقتصاددان طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه جهان صنعت با عنوان انزوای ایران نوشت: بازگشت ‏ایران به لیست سیاه کارگروه ویژه اقدام مالی از دو منظر قابل بررسی است؛ نخست آنکه در شرایط کنونی و به واسطه تحریم‌های ‏آمریکا، تصویب کنوانسیون‌های پالرمو و ‏CFT‏ به معنای افشای کانال‌های برقراری مراودات مالی و بانکی ایران با جهان بود.

با این ‏حال بازگشت به لیست سیاه کارگروه ویژه اقدام مالی پیام روشنی برای اقتصاد ایران دارد … از این پس حلقه مبادلات مالی و ‏تجاری ایران با دیگر کشور‌ها تنگ‌تر و جابه‌جایی پول به سختی انجام خواهد شد. به عبارتی از این پس کشور‌ها در برقراری ‏مراودات مالی و بانکی خود با ایران دقت بیشتری به خرج می‌دهند و محتاط‌تر از قبل عمل می‌کنند. از سوی دیگر این موضوع ‏ایرانیان را با چالش افتتاح حساب در سایر کشور‌ها نیز روبه‌رو می‌سازد، به طوری که می‌توان پیش‌بینی کرد بسیاری از حساب ‏ایرانی‌ها در سایر کشور‌ها نیز بسته شود. ‏

موضوع قابل اهمیت دیگری که وجود دارد این است که روابط بانکی ایران با جهان حداقل در طول دو سال گذشته در سطح قابل ‏قبولی قرار نداشت. این موضوع به این معناست که حتی پیش از قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه ‏FATF‏ نیز بسیاری از ‏کشور‌ها از انجام مبادلات مالی و بانکی با ایران خودداری می‌کردند. از همین رو بخش زیادی از نقل‌وانتقالات مالی ایران با جهان ‏به روش‌های سنتی و از طریق صرافی‌ها انجام می‌شد. ‏

بدیهی است این موضوع احتمال بالا بردن هزینه انجام مراودات مالی سایر کشور‌ها با ایران را تقویت می‌کند. از آنجا که قرار ‏گرفتن نام ایران در لیست سیاه ‏FATF‏ ریسک پولشویی و تامین مالی تروریسم را بالا می‌برد، ادامه مراودات مالی کشور‌ها با ایران ‏منوط به پرداخت هزینه‌های بیشتر از سوی دولت ایران خواهد شد. بر این اساس هزینه نقل‌و‌انتقالات مالی ایران از حدود ۱۰ تا ۱۵ ‏درصد کنونی فراتر خواهد رفت، کمااینکه برخی از کشور‌ها نیز به واسطه اینکه ایران تحت فشار است هزینه برقراری روابط ‏خود با ایران را بالا می‌برند. ‏

با این حال و بر اساس تصمیماتی که پشت پرده گرفته می‌شود شاید بتوان این‌گونه استدلال کرد که بازگشت به لیست سیاه ‏FATF‏ ‏بهتر از پیوستن به آن و افشای کانال‌های برقراری مراودات مالی و تجاری با جهان باشد. این موضوع به این معناست که مقامات ‏ایرانی هزینه قرار گرفتن در لیست سیاه کارگروه ویژه اقدام مالی را با فایده عدم افشای کانال‌های نقل و انتقال مالی با جهان ‏جایگزین کرده‌اند. با این حال نمی‌توان از مشکلاتی که عدم پیوستن به ‏FATF‏ برای ایران ایجاد می‌کند به راحتی عبور کرد که ‏مسدود شدن حساب‌های بانکی ایرانیان و چالش نقل‌و‌انتقال مالی برای صرافی‌ها از جمله آنهاست. ‏

در مجموع می‌توان گفت که محروم شدن از برخی امتیازات جهانی و وارد شدن فشار‌های حداکثری از سوی دیگر کشور‌ها باعث ‏شده اولویت ایران حفظ هر آنچه دارد باشد نه چیز دیگری! ‏