اپیدمی کرونا کی آرام می‌گیرد؟

خبرگزاری ایسنا: عضو هیات علمی دانشکده بهداشت و ایمنی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ضمن تشریح سناریوهای مختلف قابل پیش‌بینی درباره آینده اپیدمی کرونا، اظهار کرد: آینده این اپیدمی به میزان مداخلات و رعایت اصول بهداشتی از سوی مردم بستگی دارد، در صورت عدم رعایت اصول، اپیدمی تا جایی گسترش می‌یابد تا بخش زیادی از جامعه را مبتلا کرده و در نهایت فروکش کند اما این پروسه چند ماه زمان می‌برد. از طرفی هر چقدر رعایت اصول و اعمال مداخلات جدی‌تر باشد این بازه زمانی کوتاه‌تر می‌شود.

دکتر سعید هاشمی نظری - دکترای تخصصی اپیدمیولوژی- خاطرنشان کرد: اگر از همین فردا تمام کسانی که امکان آن را دارند در خانه بمانند و تنها بخش‌های ویژه مانند کادر بهداشت و درمان و بخش‌های مهم کشوری فعال بمانند، می‌توان انتظار داشت که اپیدمی تا پایان فروردین رو به افول برود، درغیر اینصورت مدت زمان بیشتری درگیر اپیدمی خواهیم بود.

این عضو کمیته اپیدمیولوژی در ستاد عملیات مقابله با کرونا در کلان شهر تهران با بیان اینکه پیش بینی زمان اوج و افول اپیدمی کرونا کار ساده‌ای نیست، عنوان کرد: پیش‌بینی اپیدمی نیازمند مدل‌سازی و مدل‌سازی نیازمند دریافت داده‌های درستی است که از دل مطالعات استخراج می‌شود. برای استخراج داده‌ها نیز باید مدت زمانی از شروع اپیدمی گذشته باشد.

افول و خاموشی اپیدمی به نحوه اجرای مداخلات بستگی دارد

وی با بیان اینکه کنترل اپیدمی به تعریف و اجرای مداخلات تعریف شده بر اساس مدلسازی‌ها بستگی دارد، گفت: سرعت افول و خاموشی اپیدمی به عملکرد مداخلات و کارایی آنها بستگی دارد، به عبارتی مداخلات به شما می‌گویند که اپیدمی چه زمانی به اوج رسیده و چه زمانی افول می‌کند و یا بازه زمانی کاهش آن چقدر می‌تواند سریع باشد.

سرعت رشد اپیدمی به چه عواملی بستگی دارد؟

وی با بیان اینکه اپیدمی بیماری‌های عفونی در جوامع، به دنبال تماس افراد حساس با مبتلایان به سرعت رشد می‌کند، تصریح کرد: هرچقدر تعداد مبتلایان در جامعه بیشتر باشد و بیماران با افراد سالم تماس بیشتری داشته باشند، احتمال گسترش اپیدمی افزایش پیدا می‌کند.

بدترین حالت قابل تصور در اپیدمی‌ها

این عضو هیات علمی دانشگاه با تاکید بر نقش مداخلات در کنترل شیوع بیماری در جامعه، اظهار کرد: اگر هیچ اقدامی صورت نگیرد و مداخله‌ای انجام نشود، اپیدمی تا جایی گسترش پیدا می‌کند که تعداد افراد سالم از بیماران کمتر شود، به عبارت دیگر اکثریت افراد در تماس باهم، بیمار بوده یا قبلا بیماری را گرفته باشند. به این ترتیب ویروس توان گسترش خود را از دست می‌دهد، البته این شرایط بدترین حالت قابل تصور در اپیدمی‌هاست. به این معنا که جوامع و دولت‌ها دست روی دست گذاشته و مداخله‌ای صورت نگیرد تا کل جامعه مبتلا شده و اپیدمی خاموش شود.

چه زمانی اپیدمی خاموش می‌شود؟

این متخصص اپیدمیولوژی کاهش شاخص "میزان مولد" بیماری در جامعه را موثرترین مداخله برای کنترل اپیدمی عنوان کرد و در توضیح این مساله خاطرنشان کرد: "میزان مولد بیماری" در جامعه یک عدد است، با این تعریف که هر بیمار چند فرد سالم را مبتلا می‌کند. در ابتدای اپیدمی‌ها این رقم بسیار بالا و بسته به شرایط، متفاوت و بین ۲ تا ۵ نفر گزارش شده است. هر چه این عدد کمتر شده و به یک و زیر یک نزدیکتر شود، اپیدمی سریعتر رو به افول می‌رود، به این معنا که هر فرد مبتلا حداکثر یک نفر را مبتلا کند، در آن صورت اپیدمی به سمت خاموشی می‌رود.

راهکارهایی برای کاهش میزان مولد و قطع زنجیره انتقال

این اپیدمیولویست با اشاره به راهکارهایی برای کاهش میزان مولد و در اصل قطع زنجیره انتقال بیماری، عنوان کرد: کنترل اپیدمی به کاهش احتمال تماس افراد بیمار با سایرین و همچنین کاهش احتمال انتقال در هر تماس وابسته است. ابتدا باید بیماریابی شده و طی آن افراد بیمار، افراد مشکوک به بیماری و افرادی که با بیماران تماس داشته‌اند، باید ایزوله شوند. البته ایزوله به معنای بستری افراد در بیمارستان نیست و افرادی که دارای مشکلات حاد نیستند نباید در بیمارستان بستری شوند.

وی ادامه داد: ایزولیشن به معنای کاهش تماس این افراد با سایرین و یا در بهترین حالت قطع تماس است، به عبارت دیگر این افراد باید تا جای ممکن در خانه بمانند. به همین دلیل است که بارها از سوی مسوولان و متخصصان بر ضرورت قرنطینه خانگی و عمومی تاکید شده، چراکه در این حالت تماس بیماران با افراد سالم به حداقل ممکن می‌رسد.

قرنطینه عمومی اولین و مهمترین مداخله جهت کنترل اپیدمی

این اپیدمیولوژیست قرنطینه عمومی را اولین و مهمترین مداخله دانست و ادامه داد: مداخله دوم کاهش احتمال انتقال درشرایطی است که به هر دلیل یک تماس مشکوک صورت گرفته، در این زمان بهترین و موثرترین راهکار، رعایت کلیه اصول بهداشتی است که دائما بر روی آنها تاکید می‌شود.

وی با بیان اینکه اجرای این دو راهکار از سرعت گسترش اپیدمی می‌کاهد، عنوان کرد: برای تحقق این مسایل دو راه وجود دارد، یا باید مانند چین، سیستم قرنطینه کلی در کل کشور و یا در استان‌های بسیار درگیر اجرا شود که کار بسیار سختی است و یا خود مردم رعایت کنند.

عضو هیات علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با تاکید بر ضرورت تولید داده و مطالعه بیشتر در زمینه اپیدمی کرونا با توجه به شرایط داخل کشور، اظهار کرد: البته در ابتدا قطعاً می‌توان از داده‌های موجود سایر کشورها استفاده کرد، ولی هر کشوری باید با توجه به شرایط خاص همان کشور و بر اساس مطالعات داخلی نسبت به جمع آوری داده‌ها اقدام کند.