فتوای آیت‌الله سیستانی درباره غسل متوفیان کرونا

شفقنا: آیت‌الله سید علی سیستانی مرجعیت عالی دینی عراق روز شنبه به پرسش‌هایی که درباره متوفیان بر اثر کرونا به دفتر ایشان ارسال شده بود، پاسخ دادند.

در این پاسخ‌ها به پرسش‌هایی درباره نحوه غسل، کفن و خاک‌سپاری متوفیان بر اثر کرونا اشاره شده است.

در این پاسخ‌ها تأکید شده است که باید غسل، حنوط، کفن و موارد مربوطه با رعایت جوانب احتیاط انجام شود.

در این فتوا آمده است؛ در صورتی که امکان غسل وجود نداشته باشد، به تیمم اکتفا شود و در صورتی که تیمم هم امکان نداشته باشد و یا مقامات کشور مانع آن شوند، میت بدون غسل و تیمم دفن شود.

ایشان همچنین یادآور شده‌اند که در چنین حالتی، حنوط لازم نیست و هیچ جایگزینی ندارد.

متن کامل پرسش‌ها و پاسخ‌های آیت الله سیستانی به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم و رحمه الله و برکاته

سوال: آیا غسل مسلمانی که به دلیل این بیماری فوت کرده، همانند دیگر اموات واجب است یا تیمم کفایت می‌کند؟ و اگر مقامات مربوطه اجازه تیمم را نیز ندهند به طوری که میت در کیسه‌های مخصوصی همراه با مواد نگهدارنده شیمیایی قرار داده می شود و بازکردن این کیسه‌ها پیش از دفن ممنوع است، چه کار باید کرد؟

پاسخ: اگر از ترس انتقال بیماری، امکان غسل میت وجود نداشته باشد، اما امکان تیمم حتی با وجود استفاده از دست کش مهیا باشد، باید انجام شود اما اگر تیمم هم میسر نباشد، و یا مقامات مربوطه از آن منع کنند، بدون غسل و تیمم دفن صورت گیرد.

سوال: اگر حنوط میت و مالیدن کافور به محل‌های هفتگانه سجده ممکن نباشد، آیا جایگزینی برای آن وجود دارد؟

پاسخ: در چنین شرایطی حنوط ساقط می‌شود و جایگزینی ندارد.

سوال: آیا تکفین سه گانه میت واجب است؟ و اگر مقامات اجازه بازکردن کیسه‌ای که با آن میت پوشانده شده را ندهند، چه باید کرد؟

پاسخ: تکفین میت با لباس‌های سه گانه حتی روی کیسه واجب است و اگر امکان تکفین میت با همه آنها میسر نباشد، باید با هر آنچه از آنها که میسر است مانند ملحفه‌ای که تمام بدن را می‌پوشاند، کفن شود.

سوال: در برخی از کشورهای غیر اسلامی، اجساد متوفیان کرونا سوزانده می‌شود؛ آیا جایز است اجازه داده شود جسد مسلمان سوزانده شود یا خانواده‌اش باید مانع آن شوند؟

پاسخ: سوزاندن جسد میت مسلمان جایز نیست و باید بستگانش و دیگران مانع آن شوند و نسبت به دفن آن بر اساس هرآنچه در شرع حنیف واجب شده، اصرار ورزند.

سوال: حکم قرار دادن میت در تابوت و دفن تابوت در خاک چیست؟

پاسخ: جایز است اما باید این امکان وجود داشته باشد که میت همانند زمانی که در روی خاک قرار داده می شد، در تابوت به پهلوی راست و رو به قبله قرار داده شود.

سوال: متخصصین می گویند که می توان متوفی به کرونا را در اماکن دفن متعارف در کشور دفن کرد و نیازی به انجام کار خاصی در زمینه عمق قبر و غیر آن نیست زیرا زنده ماندن ویروس متکی به سلول های زنده است و پس از مرگ مبتلا، ویروس تا ساعت ها زنده می ماند اما راهی برای خروج از بدن میت ندارد و در نتیجه نابود می شود؛ بنابراین اتخاذ اقدامات احتیاطی نظیر پوشیدن دستکش و ماسک و مانند ان در زمان انتقال جسد فرد مبتلا و دفن آن کفایت می کند و پس از دفن هیچ نگرانی از انتقال ویروس به دیگران وجود ندارد. در چنین شرایطی، حکم ممانعت از دفن متوفیان کرونا در قبرستان های عمومی - ولو در محلی جدای از سایر قبرها- بر خلاف وصیت و خواسته بستگانش چیست؟

پاسخ: در فرض مسئله ممانعت از دفن آن در قبرستان های عمومی جایز نیست و مقامات مربوطه باید این امر را تسهیل کنند.