آنچه از حسن انوشه یک چهره ساخت

خبرگزاری ایسنا: حسن انوشه دیدگاه‌هایی داشت که شاید برخلاف برخی عقیده‌ها بود اما سبب شده بود تا او انوشه باشد و بماند، مردی که حالا رفته است اما نگاه او به زبان و ادبیات فارسی و خدماتش هرگز از ذهن فرهنگ ایران پاک نخواهد شد.

حسن انوشه در میان دیگر پژوهشگران زبان و منتقدان ادبیات فارسی همیشه از پنجره‌ای دیگر می‌نگریست، نگاهی که زبان فارسی را پویا می‌دانست، او بر خلاف خیلی‌ها که معتقدند نویسندگان جوان از ریشه‌های ادبیات فارسی فاصله گرفته‌اند، معتقد بود که تاثیر ادبیات کلاسیک بر آثار معاصر اصلا در تداوم فرهنگ، ذهن و زبان ما است.

دیدگاه او درباره غلط‌نویسی‌های رایج در زبان فارسی حتی بعضا منجر به این شده بود که نظرات او در مقابل دیگر منتقدان و زبان‌شناسان قرار بگیرد.

به مرور برخی از دیدگاه‌های این نویسنده و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی می‌پردازیم.

غلط‌نویسی از قدیم در زبان فارسی بوده

غلط‌نویسی از قدیم در زبان فارسی بوده و غلط‌نویسی‌هایی هم که این روزها در زبان فارسی از طریق فضای مجازی و یا دیگر روش‌ها رایج شده‌، رفته رفته درست می‌شوند و به اصل زبان فارسی آسیبی نمی‌زنند.

غلط‌نویسی حتی در برخی از شعرهای شاعرانی چون سعدی و حافظ هم وجود داشته است؛ مثلا در بیت «پسران وزیر ناقص‌عقل به گدایی به روستا رفتند»، پسران وزیر ناقص‌عقل، قاعده‌ای است که در زبان عربی استفاده می‌شود نه در زبان فارسی؛ اما این‌ها استثناست و استثناها قاعده زبان را نمی‌شکنند و به نحو آن آسیبی نمی‌زنند.

درباره ورود کلمات از زبان‌های دیگر به فارسی

طبیعی است که واژه‌هایی از زبان‌های دیگر وارد زبان فارسی شوند، همچنان که کلماتی از زبان ما وارد زبان‌های دیگر می‌شوند.

فاصله گرفتن از ادبیات گذشته هیچ آسیبی نمی‌زند

این‌که برخی شاعران و نویسندگان جوان این روزها سعی دارند در خلق آثارشان از ادبیات گذشته فاصله بگیرند، هیچ آسیبی نمی‌زند و تجربه است؛ تجربه‌ای که گاه موفق و گاه ناموفق است، که نمود ناموفق بودن‌شان هم نداشتن اقبال عمومی برای آثارشان است. هرچند که ممکن است مخاطبانی هم داشته باشند اما هرگز مثل سهراب سپهری که «هشت کتاب» او هر سال منتشر می‌شود و آثارش بر مردم و ادبیات کشورهای دیگر هم تاثیر گذاشته است، نخواهند شد. در حالی‌که سهراب سپهری و همچنین فروغ فرخزاد هم حرف تازه‌ای زدند اما سنت خود را حفظ کردند و بنابراین موفق شدند. برخی هم مثل محمود مشرف‌ آزاد تهرانی هستند که موفق نشد و شاعر ضعیفی است، اما تا اندازه‌ای شهرت هم پیدا کرد.

اعتراف می‌کنم فرهنگستان در حفظ زبان فارسی موثر بوده

فرهنگستان زبان و ادب فارسی یکی از جاهایی است که می‌تواند پاسدار زبان و فرهنگ فارسی باشد، که البته هست و اعتراف می‌کنم که فرهنگستان در حفظ، نگه‌داری و پالایش زبان فارسی بسیار موثر بوده است.