رهگیری ۱۷۰۰هزار میلیارد تومان نقدینگی

روزنامه همشهری جریان گردش ۱۷۰۰هزار میلیارد تومان نقدینگی در ۴ بازار رسمی فعال در اقتصاد ایران را پیگیری کرد.

رهگیری جریان پول در اقتصاد ایران نشان می‌دهد ۴بازار رسمی فعال، پارسال در مجموع ۱۷۰۰هزار میلیارد تومان پول را در جریان مبادلات خود جذب کرده‌اند که میزان جذب نقدینگی در مجموعه بازار سهام چندین برابر سایر بازارها و تا ۱۰برابر بازار مسکن بوده است. به گزارش همشهری، روند جذب نقدینگی به بازار سهام در سال‌جاری، نه‌تنها کند نشده بلکه طبق آمار سرعت بیشتری هم گرفته است. چنان که در فروردین امسال ارزش داد و ستد سهام ۲۰برابر کل معاملات ارز و مسکن بود. طبق آمارهای رسمی کل مبادلات بازارهای سهام ایران به ۲۰۰هزار میلیارد تومان نزدیک شد، اما ارزش کل دادوستدها در بازار معاملات عمده ارز و بازار املاک پایتخت در مجموع اندکی فراتر از ۱۰هزار میلیارد تومان بود.

این روزها کنترل روند رشد حجم نقدینگی و خنثی کردن آثار تورمی آن به یکی از دغدغه‌های اصلی مسئولان اقتصادی تبدیل شده؛ در این میان به‌نظر می‌رسد دولت عزم خود را جزم کرده تا نقدینگی را، حتی بیشتر از پارسال، به سمت بازار سرمایه هدایت کند. آمارها نشان می‌دهد در سال گذشته ۳۵هزار میلیارد تومان پول جدید وارد بازار سرمایه شده؛ این روند در فروردین امسال شتاب بیشتری گرفته است.

بررسی‌ها از عملکرد بازارها در سال گذشته و همچنین فروردین امسال نشان می‌دهد بخش عمده نقدینگی در بازار سرمایه به جریان افتاده و این بازار توانسته، در جذب نقدینگی، در میان همه بازار‌ها، عملکرد مثبتی را به ثبت برساند. چنان‌که آمارهای پردازش شده در همشهری نشان می‌دهد بازار سهام با ۸۴۰هزار میلیارد تومان در رتبه نخست جدول جذب نقدینگی جای گرفته و پس از آن بازار معاملات عمده ارز در سامانه نیما با ۲۷۰هزار میلیارد تومان در جایگاه دوم و بازار تامین مواد اولیه در بورس کالا با ۱۷۰هزار میلیارد تومان در رتبه سوم ایستاده، اما ارزش کل معاملات املاک در پایتخت کمتر از ۱۰۰هزار میلیارد تومان بوده است.

مقایسه معاملات انجام شده در بازارها

پارسال ۱۰۰۰هزار میلیارد تومان معامله در بازار سهام انجام شده که این مقدار بیشتر از همه بازارها بوده است. مطابق داده‌های موجود سرمایه‌گذاران در سال گذشته ۵۱۲هزار و ۶۰۰میلیارد تومان اوراق بهادار در بورس و ۳۲۵هزار میلیارد تومان در فرابورس دادوستد کرده‌اند که اگر جمع کل معاملات انجام شده در بورس کالا ر ا هم، که ۱۷۰هزار میلیارد تومان است، به جمع کل معاملات بورس و فرابورس اضافه کنیم مشخص می‌شود که ارزش کل معاملات بازار سرمایه معادل یک هزار و ۷۶میلیارد تومان بوده است.

در مقابل، ارزش کل معاملات انجام شده در بازار مسکن تهران ۹۷هزار میلیارد تومان و در بازار مبادلات ارزی سامانه نیما ۲۷۰هزار میلیارد تومان بوده است. مقایسه این ارقام نشان می‌دهد جمع کل معاملات انجام شده در بازار سرمایه دست‌کم ۱۰برابر معاملات بازار مسکن و ۴برابر دادوستدهای ارزی انجام شده در سامانه نیما بوده است.

از میزان معاملات انجام شده در بازار طلا نیز اطلاعاتی در دست نیست اما شواهد میدانی نشان می‌دهد به‌دلیل اعمال محدودیت‌های بانک مرکزی در بازار ارز، بازار معاملات طلا نیز، احتمالا تحت‌تأثیر این رویداد، درسال قبل با رشد چندانی، در مقایسه با سایر بازار‌ها، مواجه نبوده است؛ به‌طور کلی قیمت طلا تابعی از قیمت ارز است و زمانی که بازار ارز تحت‌تأثیر سیاست‌های کنترل قیمت سرکوب می‌شود از جذابیت این بازار نیز برای معاملات بیشتر کاسته می‌شود. به‌نظر می‌رسد اگر بازار رسمی و تحت نظارتی همچون بازار معاملات آتی سکه با فشارهای بانک مرکزی و نهادهای امنیتی متوقف نمی‌شد حالا می‌توانستیم رد پول‌های هدایت شده به بازار طلا را نیز پیدا کنیم، اما به‌طور کلی جریان نقدینگی عمدتا بین بازار‌های طلا، ارز، مسکن و بورس در جریان است و این بازار‌ها مطابق یک سنت در زمره بازار‌‌های سرمایه‌گذاری در ایران محاسبه می‌شوند.

معاملات انجام شده در فروردین ماه

روند شتابان جذب نقدینگی به بورس همچنان ادامه دارد. آمارها نشان می‌دهد در فروردین امسال ۲۱۰هزار میلیارد تومان مبادله در بازار سرمایه انجام شده که این مقدار نسبت به‌مدت مشابه سال قبل ۲۰۰درصد رشد نشان می‌دهد. ارزش کل معاملات بورس تهران در این مدت ۱۲۵هزار میلیارد تومان و فرابورس ۷۲هزار میلیارد تومان بوده است. در فروردین امسال ۱۱هزار و ۷۰۰میلیارد تومان معامله در بورس کالا انجام شده است. مقایسه مقدار معاملات انجام شده در بازار سرمایه در فروردین امسال نسبت بازارهای مسکن و معاملات ارزی سامانه نیما نشان می‌دهد ارزش کل معاملات فروردین امسال ۱۴۰برابر بازار معاملات مسکن و ۲۲برابر معاملات ارزی انجام شده در سامانه نیما بوده است.

بورس، پربازده‌ترین بازار

گذشته از آنکه بالاترین میزان معاملات انجام شده در سال گذشته مربوط به بازار سرمایه بوده، آمارها همچنین نشان می‌دهد رتبه نخست بازده سرمایه‌گذاری در میان همه بازارها در طول سال‌های ۹۷و ۹۸به بورس اختصاص داشته؛ به‌طوری که میانگین بازده سرمایه‌گذاری در بورس در این سال‌ها ۲۰۰درصد بیشتر از بازده سرمایه‌گذاری در بازار‌های طلا و ارز بوده است. میانگین بازده بازار ارز در بین سال‌های ۹۷تا ۹۸معادل ۲۰درصد و در بازار سکه ۳۴درصد بوده درحالی‌که میانگین بازده سرمایه‌گذاری در طول این سال‌ها ۲۳۲درصد بوده است. میانگین قیمت هر سکه طرح قدیم با ۳۴درصد رشد از ۳میلیون ۴۰۰هزار تومان در سال ۹۷به ۴میلیون و پانصد هزار تومان در سال ۹۸رسید. قیمت هر سکه طرح جدید نیز به‌طور میانگین ۳۰درصد رشد کرده است.

این آمار‌ها نشان می‌دهد اگر میانگین رشد قیمت دلار را در فاصله سال‌های ۹۷تا ۹۸درنظر بگیریم قیمت هر دلار در این مدت ۲۰درصد رشد کرده و از ۱۰هزار و ۸۰۰تومان در سال ۹۷به ۱۲هزار و ۹۰۰تومان(میانگین قیمت) در سال ۹۸رسیده است. قیمت هر یورو هم در سال ۹۸نسبت به میانگین سال ۹۷معادل ۱۵درصد افزایش نشان می‌دهد. در بازار مسکن هم با وجود رشد شتابان قیمت‌ها میانگین سطح عمومی قیمت‌ها در سال ۹۸نسبت به میانگین قیمت‌ها در سال ۹۸معادل ۶۲درصد رشد نشان می‌دهد.

رد نقدینگی در حساب‌های بانکی

همگام با رشد میزان معاملات در بازار سرمایه، تازه‌ترین اطلاعات نشان می‌دهد حجم نقدینگی به سرعت در حال افزایش است؛ به‌طوری که هم‌اکنون به گفته عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی میزان سپرده‌ها نزد سیستم بانکی در پایان سال ۱۳۹۸نسبت به پایان سال ۱۳۹۷با ۳۲درصد رشد به مبلغ ۲.۴۱۱هزار میلیارد تومان رسید. همتی می‌گوید: همچنین میزان تسهیلات پرداختی از سوی نظام بانکی در مدت یادشده با ۲۶ درصد رشد به مبلغ ۹۷۵ هزار میلیارد تومان در پایان اسفند ۱۳۹۸رسید.