چه کسانی به سلطان‌ها خودور و سکه می‌فروشند؟

جعفر بلوری در بخشی از یادداشت امروز روزنامه کیهان با عنوان « اعدام «سلاطین فساد» ضروری، اما ناکافی » نوشت: «چرا برخی ‏کشور‌ها در حوزه فساد، همواره در آن قعرند و هرچه تلاش می‌کنند، به نتیجه مطلوب نمی‌رسند؟» سؤال مهم دیگری است که ‏شاید، کمتر به آن پرداخته شده باشد. عراق، افغانستان، سوریه، سومالی، ‎ ‎سودان جنوبی و... کشور‌هایی هستند که همیشه در گزارش ‏سالانه سازمان شفافیت بین‌الملل از آن‌ها به‌عنوان فاسدترین نام برده می‌شود.

یک نکته مشترک در تمام این کشور‌ها این است که، ‏همگی، به شکلی تحت سیطره همین کشور‌های غربی قرار داشته‌اند یا در گذشته، زیرساخت‌های آنها، چنان ضربه‌ای خورده که، ‏به این زودی‌ها نمی‌توانند سر پا بایستند. کافی است تاریخ ۲۰ ساله این کشور‌ها را با دقت ورق بزنیم. همان‌طور که در بالا اشاره ‏کردیم، از سیستم و «ساختار معیوب» نباید انتظار «نتیجه مطلوب» را داشت. اولویت‌ها در این کشور‌ها به‌دلیل همان خسارت‌های ‏سنگینی که به آن‌ها وارد شده، آن‌قدر با اولویت‌های امثال دانمارک و فنلاند متفاوت است که، بعضا اصلا قابل مقایسه نیستند.

در ‏سودان و یمن امروز، آب و غذا و دارو شاید، جزو نخستین اولویت‌ها باشد. آیا در آن چند کشور اروپایی هم، اولویت آب و غذاست؟ ‏نتیجه اینکه، وقتی زیرساخت‌های یک کشور با جنگ و تحریم و تجاوز زیرورو می‌شود، شرایط برای وقوع فساد هم، مثل خیلی ‏معضلات دیگر مهیا می‌شود. شکر خدا، ایران عزیز ما در این مورد، به ده‌ها دلیل، اصلا‎ ‎قابل مقایسه با این کشور‌ها نیست. هرچند ‏فشار‌های سنگین اقتصادی دشمن‎ ‎به اندازه خود، در ایجاد شرایطی که از دلش فساد هم بیرون بیاید، بی‌تأثیر نیست. ‏

‏نه آن کسی که به دلیل خرید هزاران سکه و میلیون‌ها دلار به دار مجازات آویزان شد، سلطان سکه بود و نه این متخلفانی که با ‏خرید هزاران خودرو به اعدام محکوم شده‌اند، سلطان خودرو‌اند. «سلطان» کسانی هستند که با بی‌تدبیری، به این دو هزاران سکه ‏و ارز و خودروی بی‌حساب و کتاب فروخته‌اند در حالی که، یک شهروند عادی از خرید ثبت‌نامی یک خودروی پراید عاجز است. ‏به بیان دیگر، برخورد با «عامل» وقوع فساد در کنار «فاسد» است که، به کاستن معضل کمک می‌کند. به قول رهبر انقلاب «در ‏همین قضایای ارز و سکه گفته شد مبلغ‎ ۱۸‎‏ میلیارد دلار از ارز موجود کشور آن هم در حالی که برای تهیه ارز مشکل داریم، بر ‏اثر بی‌تدبیری، به افرادی واگذار شد و برخی از آن سوءاستفاده کردند. این موارد مشکلات مدیریتی است و ارتباطی با تحریم‌ها ‏ندارد. وقتی ارز یا سکه به‌صورت غلط عرضه و تقسیم می‌شود، مشکلات فعلی به‌وجود می‌آید، زیرا این قضیه دو طرف دارد، ‏یک طرف آن فردی است که دریافت می‌کند و طرف دیگر آن کسی است که عرضه می‌کند.

همه بیشتر به‌دنبال آن فردی هستند که ‏ارز یا سکه را گرفته است در حالی که تقصیر عمده متوجه آن فردی است که ارز یا سکه را‎ ‎با بی‌تدبیری عرضه کرده است...». ‏
‏

وقتی کسی با زد و بند، نزدیک به ۷۰۰۰ دستگاه انواع خودرو و هزاران سکه و صد کیلو طلا می‌خرد و احتکار می‌کند، یعنی ‏انسان گاهی آن‌قدر حریص می‌شود که با میلیارد‌ها دلار هم سیر نمی‌شود. این نکته را گفتیم تا به پاسخ یکی دیگر از سؤال‌های ‏ابتدایی این یادداشت بپردازیم. اینکه برخی می‌گویند، «فساد‌های مالی و دزدی‌ها و رشوه‌ها از سر فقر و ناچاری است»، تا نتیجه ‏بگیرند، «بسیاری از این مفسدان، مجبور به دریافت رشوه‌اند»، صحیح نیست و اگر در فلان کشور اروپایی، فساد کمتر رخ ‏می‌دهد، به‌دلیل شکم‌سیری آن‌ها نیست. کسی که هزاران خودرو را احتکار کرده، به سراغ دلار و ارز می‌رود، فسادش از سر ‏گرسنگی و نداری است.

یا از سر حرص و طمع؟! ضمن اینکه، خیلی از این کشور‌های به اصطلاح شکم‌سیر خود مستقیم یا غیرمستقیم، عامل فساد و ‏گرسنگی بسیاری از این کشور‌های فقیر و در قعر ماندن آن‌ها در جدول فسادند! ‏