اسارت استقلال پشت سد اتوبوس‌ها

فرهیختگان: استقلال تهران تحت هدایت ریکاردو ساپینتو نتوانست برخلاف رقیب سنتی‌اش یعنی پرسپولیس با کسب ۵ برد، ۴ تساوی، ۱ شکست و ۱۹ امتیاز (تفاضل گل ۵+ ) از حیث امتیاز عملکردی خوشایندتر را نسبت به فصول گذشته در مستطیل سبز رقم بزند. تیم‌های تحت هدایت فرهاد مجیدی و محمود فکری ارمغان‌شان در ۱۰ دیدار ابتدایی فصل به ترتیب کسب ۲۲ و ۱۹ امتیاز ( تفاضل گل ۷+) بوده است تا از این‌نظر نسبت به آبی‌پوشان مدل پرتغالی برتری داشته باشند. البته استقلال در لیگ بیست‌ودوم رکوردی بهتر نسبت به تیم تحت هدایت آندره استراماچونی و وینفرد شفر دارد که در لیگ‌های نوزدهم و هجدهم دستاوردشان در بازه‌زمانی اشاره شده کسب ۱۸ و ۱۴ امتیاز بوده است. 

فارغ از آمارها و داده‌های موجود از تیم رده سومی لیگ برتر نکات تیره‌ای در عملکرد مدافع عنوان قهرمانی دیده می‌شود که حل‌نشدن آن می‌تواند تا پایان نیم‌فصل آبی‌پوشان را در تقابل‌های حساس و سرنوشت‌ساز هفته‌های دوازدهم و پانزدهم برابر پرسپولیس و تراکتور دچار مشکل جدی کند. 

 ادعایی که با عمل در تناقض است

سرمربی 50 ساله اروپایی استقلال همواره در طول مدت حضورش سعی‌کرده در صحبت‌هایش به استراتژی‌های هجومی روی‌خوش نشان دهد و در مقابل نقشه‌های تدافعی گارد بگیرد اما در عمل حاصل تلاش‌های شاگردان ساپینتو تنها به‌ثمر رساندن 11 گل بوده که آماری ضعیف‌تر نسبت به فصول بیست‌ویکم، بیستم و نوزدهم است که این تیم موفق شد 13، 13 و 21 گل به‌ثمر رساند. البته نمی‌توان درگیری این تیم با ویروس تصمیم مدیران برای جذب بازیکن قبل از انتخاب سرمربی را انکار کرد تا بر همین اساس شاه‌ماهی نقل‌وانتقالات از نگاه مدیران این باشگاه یعنی سجاد شهباززاده به‌دلیل برآورده‌نکردن توقعات ساپینتو تنها 279 دقیقه به‌میدان برود و مسئولیت تاثیرگذاری در پست مهاجم نوک استقلال به پیمان بابایی سپرده شود که پیش از پیوستن به جمع آبی‌پوشان دستاوردش در لیگ‌های بیست‌ویکم و بیستم، 49 حضور در زمین بازی و 13 بار فتح دروازه حریفان بوده است که یقینا با مترومعیارهای باشگاه‌های تاحدودی فاصله دارد. 

 موفقیتی که با جنگ در کل دقایق به‌دست خواهد آمد

عملکرد 900 دقیقه‌ای آبی‌پوشان به فوتبال‌دوستان اثبات می‌کند برای ساپینتو همواره محک طول بازی نسبت به شناخت و آنالیز پیش از آغاز تقابل جدی‌تر است؛ موضوعی که باعث می‌شود سرمربی این تیم در استراحت بین دو نیمه باشگاه تحت هدایتش را با نقشه‌های تاثیرگذار و زهرآگین راهی مستطیل سبز کند و حریفانی همچون ملوان، مس کرمان و نساجی را به‌زانو درآورد. اما نمی‌توان منکر شد گاهی اوقات این رویکرد باعث می‌شود ساپینتو در تور مربیانی همچون تارتار و رحمتی بیفتد که به انتظار تعویض‌های سرمربی پرتغالی نشسته‌اند تا پادزهر آن را از روی نیمکت به پیکره ترکیب اصلی تزریق کنند. البته استقلال توانست روی اشتباه مدافع ذوب‌آهن با توشه 3 امتیازی ورزشگاه فولادشهر را ترک کند ولی براساس منطق و مشاهدات نباید خنثی شدن بازیکنان هجومی همچون رضا میرزایی، سجاد شهباززاده و کوین یامگا توسط بازیکنان تعویضی گاندوهای اصفهان را تکذیب کرد. موضوعی که اگر راه چاره‌ای برای آن اندیشیده نشود به‌طور قطع حربه اکثر حریفان برای متوقف کردن مدافع عنوان قهرمانی است. 

 حبس کلید احتمالی رفع مشکلات در دفاع

بدون شک یکی از بزرگ‌ترین موهبت‌های این روزهای ساپینتو حضور کوین یامگا با توانایی تاثیرگذاری در چند پست استقلال است. مهره تاثیرگذار 26 ساله اهل فرانسه در پست‌های مدافع راست، وینگر راست و مهاجم نوک سنجیده شده تا به‌پشتوانه 890 دقیقه اعتماد با ثبت آمار 3 گل و 1 پاس گل تعیین‌کننده‌ترین شاگرد مرد پرتغالی باشد اما به‌نظر می‌رسد رویکردهای نفر نخست نیمکت آبی‌های پایتخت به‌دلیل امور متفاوتی که در طول بازی به یامگا محول می‌شود حاصلی به‌جز سردرگمی و پایین آمدن بازده این بازیکن ندارد. از سوی دیگر حضور او در پست دفاع راست به‌علت پررنگ‌تر بودن توانایی‌های هجومی نسبت به تدافعی می‌تواند یکی از اتفاقاتی باشد که حریفان را در ضد حملات خوشحال می‌کند. همچنین در روزهایی که مهاجمان تخصصی آبی‌پوشان راز گشودن دروازه حریفان را فراموش کرده‌اند حبس بازیکنی با شم گلزنی بالا در یک‌سوم تدافعی کار چندان عقلانی به‌نظر نمی‌رسد.

 عدم الگو‌برداری از سرمربی موفق

همواره در سال‌های اخیر یکی از بزرگ‌ترین انتقاداتی که نسبت به پرسپولیس تحت هدایت گل‌محمدی مطرح می‌شد به تنوع کم نقشه‌های هجومی برمی‌گشت، معضلی که طبق شواهد استقلال فصل جاری نیز با آن درگیر شده است. آبی‌پوشان همواره در فصل جاری سعی کرده‌اند با تکیه به بازیکنان خوش‌تکنیکی همچون مهدی قایدی، محمد محبی، رضا میرزایی و کوین یامگا آخرین سنگر دفاعی رقیبان یعنی دروازه آنها را فتح کنند اما در راه 10 هفته‌ای که پیموده‌اند یک مشکل جدی باعث شده استقلال نتواند برابر همه رقبا کامیاب باشد. 

خلا بازیکنی خلاق در میانه میدان با توانایی پاس‌های پرس‌شکن به‌شدت باعث شده استقلال برابر تیم‌هایی که بازیکنان میانه‌میدان جنگنده‌ای دارد دچار مشکل شود. از سوی دیگر حرکات و پاس‌های یک‌سوم هجومی استقلال مدل 1402-1401 آنقدر برای حریفان غیرقابل انتظار نیست که برای پوشش حملات بازیکنان آبی‌پوش ناچار شوند از سبک دفاع چندلایه خارج شوند و به‌اصطلاح آرایش آنها بهم بریزد. همچنین در استراتژی‌های شاگردان ساپینتو برابر تیم‌های تحت هدایت مهدی تارتار، جواد نکونام، مجتبی حسینی و مهدی رحمتی، فقدان حربه‌های فصل گذشته فرهاد مجیدی برای غلبه بر تیم‌های فشرده در یک‌سوم دفاعی یعنی استفاده از ضربات کرنر، ارسال کاشته‌های دقیق و شوت‌هایی که سنگربان حریف را ناچار به تسلیم کند احساس شد. 

 براساس تفاسیر اشاره شده شاگردان ساپینتو نتوانستند برابر ذوب‌آهن، فولاد خوزستان، پیکان و آلومینیوم که سبک واکنش‌گرا در اولویت کارشان قرار دارد عملکردی درخور شأن استقلال به‌نمایش بگذارند که بدون شک این موضوع را می‌توان به‌دلیل استفاده بخشی عمده‌ای از 16 تیم حاضر در فوتبال ایران از نقشه‌های تدافعی یک تهدید پنداشت. 

 نکته قوتی که تا حدودی حفظ شد

به‌طور قطع تمام اتفاقات در اردوی تیمی که تنها با صدر جدول 2 امتیاز فاصله دارد سیاه و منفی نیست و باید به نکات مثبت عملکرد ساپینتو نیز اشاره شود. آخرین تیمی که این مربی از ابتدا تا انتهای فصل هدایتش را برعهده داشت باشگاهی نیست به‌جز استاندارد لیژ که با هدایت سرمربی پرتغالی توانست جایگاه دوم ژوپیلر لیگ بلژیک را کسب کند. نکته جالب عملکرد ساپینتو در تیم شهر لیژ عملکرد نه‌چندان قابل اطمینان دفاعی این تیم و دریافت 41 گل و تکیه به جایگاه هفتم مشترک به‌همراه اوستنده و سنت‌ترودین در بین 16 تیم حاضر در مسابقات در جدول بهترین خط دفاعی است اما به‌نظر می‌رسد او متوجه اتمسفر و خصوصیات مثبتی که با فرهاد مجیدی به این تیم تزریق کرده، شده است تا ارمغان تیمش تا این لحظه با دریافت 6 گل و ایستادن در جایگاه پنجم به‌همراه فولاد از نظر خطوط دفاعی مستحکم باشد. تیم تحت هدایت سرمربی پرتغالی درحالی توانسته تا پیش از آغاز هفته یازدهم آمار 5 کلین شیت را در رزومه‌اش ثبت کند که ماحصل تلاش‌های ساپینتو در 30 رقابت استاندارد لیژ در رقابت‌های لیگ فوتبال بلژیک ثبت همین تعداد کلین شیت بوده است.