تیم ملی چگونه متحول شد؟

فرهیختگان: تیم ملی فوتبال کشورمان شروع ناامیدکننده‌ای در جام‌جهانی ۲۰۲۲ قطر داشت و یک شکست سنگین ۶ بر ۲ مقابل انگلیس موج ناامیدی را در بین اهالی فوتبال به وجود آورد تا حدی که همه نگران این بودند در دو بازی آینده ملی‌پوشان چه نتایجی تلخی در انتظارمان است. در این میان جمع کردن تیمی که چنینی شروعی داشت سخت‌ترین کار ممکن برای سرمربی‌اش بود. سرمربی که در فاصله دو ماه مانده به جام‌جهانی جانشین اسکوچیچ شده بود و همه فوتبال‌دوستان از او انتظار بالایی داشتند. 

کارلوس کی‌روش که خودش بیشتر از شخص دیگری از شکست سنگین ایران مقابل انگلیس شوکه شده بود از همان نشست خبری بعد از این مسابقه تلاش کرد که‌ انگیزه و امید را نزد بازیکنان تیم ملی و همچنین هواداران این این تیم برگرداند. مهم‌ترین نکته‌ای که کی‌روش در نشست خبری بعد از بازی با انگلیس مطرح کرد این بود که از ابتدا روی سه امتیاز بازی با انگلیس حساب نکرده بلکه هدفش کسب دو پیروزی مقابل ولز و آمریکا و البته صعود به مرحله حذفی است. برخی‌ها این حرف‌های کی‌روش را نوعی توجیه شکست تلقی کردند و برخی که اعتقاد راسخی به این مربی دارند باور کردند که تیم ملی با هدایت کی‌روش از دو دیدار مقابل ولز و آمریکا سربلند خارج خواهد شد. اتفاقی که در بازی با ولز رخ داد و یک پیروزی دلچسب و تاریخی سرنوشت ایران در جام‌جهانی را تغییر داد. اما چه شد که آن تیم بی‌روحیه به آن شکل مقابل ولز بازی کرد مواردی است که به تحلیل آن می‌پردازیم. 

 بازگشت امید به تیم ملی

روندی که کی‌روش برای بازگرداندن روحیه برتری و امید در پیش گرفت از همان سوت پایان بازی با انگلیس آغاز شد و تا قبل از بازی با ولز ادامه پیدا کرد. پیرمرد پرتغالی در تمام صحبت‌هایش در این روز‌های قبل از بازی با ولز تاکید داشت که جام‌جهانی هنوز برای آنها تمام نشده و حتی از بازی با ولز می‌تواند آغاز شود! کی‌روش غیر از اینکه در رسانه سعی می‌کرد با صحبت‌هایش فوتبال‌دوستان ایرانی در سرتاسر جهان را در کنار و حامی تیم ملی قرار دهد بارها نیز در جلسات درون تیمی سعی داشت روحیه و‌انگیزه شاگردانش را برگرداند. خبرنگارانی که در تمرینات تیم ملی حضور داشتند روحیه ملی‌پوشان بعد از بازی با انگلیس را به مراتب بهتر از قبل از این بازی تصور می‌کردند و اعتقاد داشتند ملی‌پوشان با‌انگیزه مثال زدنی و تلاش دو چندان به دنبال برگرداندن اعتبار از دست رفته خود هستند. مساله‌ای که نشان می‌دهد کی‌روش خیلی خوب توانسته روحیه تیمی‌اش را برگرداند. در این زمینه تجربه هشت سال کار کی‌روش در فوتبال ایران خیلی به او کمک کرد. 

 عدم تغییر در خط دروازه 

یکی از تصمیمات خوب کارلوس کی‌روش در بازی با ولز قراردادن سیدحسین حسینی در ترکیب اصلی بود. البته انتخاب اول کی‌روش بدون شک علیرضا بیرانوند بود اما وقتی این دروازه‌بان شرایط بازی کردن را پیدا نکرد خیلی‌ها حدس‌شان این بود امیر عابدزاده مقابل ولز به میدان خواهد رفت اما سرمربی تیم ملی پشت حسینی ایستاد و بار دیگر به وی اعتماد کرد. این اعتماد یک پیام روشن برای ملی‌پوشان داشت و آن هم این بود که قرار نیست کی‌روش باخت مقابل انگلیس را گردن یک نفر بیندازد. در تیم‌های زیادی از جمله در همین فوتبال باشگاهی خودمان می‌بینیم که برخی سرمربیان با اولین اشتباه از سوی دروازه‌بان او را نیمکت‌نشین می‌کنند تا فشار بابت شکست و ناکامی تیم خود را روی دروازه‌بان سوار کنند تا بلکه از خودشان انتقاد نشود. در واقع کارلوس با این اعتماد دوباره به حسینی بیشترین لطف در حق خود او کرد تا فرصتی برای جبران عملکرد نه‌چندان خوبش در بازی اول داشته باشد که اتفاقا حسینی این اعتماد را خوب جواب داد. 

 تیم از کناره‌ها تهاجمی شد

خیلی وقت‌ها مربیان برای اینکه تیمی تدافعی داشته باشند در کناره‌ها از بازیکنانی استفاده می‌کنند که در بازی دفاعی بیشتر از بازی تهاجمی موفق‌تر هستند. همین‌طور که صادق محرمی در بازی با انگلیس به رامین رضاییان ترجیح داده شد. اما در بازی با ولز خلاف این اتفاق افتاد تا کی‌روش این ذهنیت را ابتدا در تیمش ایجاد کند که در این بازی به دنبال برد هستیم. البته در سمت چپ کی‌روش باید فکری به حال مهار گرت بیل هم می‌کرد و به این خاطر به میلاد محمدی چندان آزادی عمل نداد که تصمیمی موفقیت آمیز بود. 

 آزادی عمل به هافبک‌های دفاعی

در بازی با ولز دیگر خبری از روزبه چشمی جلوی مدافعان میانی تیم ملی نبود. به جای او سعید عزت‌اللهی در کنار احمد نوراللهی بازی کرد. دو هافبک دفاعی که آزادی عمل زیادی داشتند تا در حملات به خط حمله کمک کنند. همچنین احسان حاج‌صفی که هر توپی گیرش می‌آمد پاس رو به جلو می‌داد، مثل صحنه‌ای که با یک پاس بلند از یک سوم زمین ایران آزمون را در موقعیت تک‌به‌تک با دروازه‌بان ولز قرار داد که توپ به تیرک دروازه برخورد کرد. اتفاقا این بازیکن یکی از معدود بازی‌های خوبش را در ترکیب تیم ملی پشت سر گذاشت. 

 وینگری که یک لحظه هم آرام و قرار نداشت

یکی دیگر از تصمیمات خوب کی‌روش قرار دادن علی قلی‌زاده در ترکیب اصلی به‌عنوان وینگر آزاد بود. بازیکنی با‌انگیزه فوق‌العاده و با جسارتی مثال‌زدنی. قلی‌زاده با قدرت حفظ توپ بالا و سرعت خوبش باعث شده بود که ولز جسارت زیادی برای حمله کردن پیدا نکند. اتفاقی که شاید باید در بازی با انگلیس هم رخ می‌داد. در هر صورت کی‌روش در بازی با ولز بهترین و بیشترین بهره را از قلی زاده برد و با این کارش نفرات زیادی از حریف را در زمین خودشان حبس کرد. در چنین بازی‌های حساس و نزدیکی نقش بازیکنانی با خصوصیات قلی‌زاده بسیار تعیین‌کننده است. قلی‌زاده در بازی با ولز به خاطر دوندگی زیاد از نفس افتاده بود و کی‌روش مهدی ترابی را تقریبا با همان خصوصیات و وظایف به میدان فرستاد تا تیر خلاص را با حملات همه‌جانبه به قلب ولز شلیک کند که این اتفاق هم رخ داد. 

 استفاده از دو مهاجم

تیم ملی خیلی وقت بود با کارلوس کی‌روش با دو مهاجم بازی نکرده بود. در واقع تیم ملی نه‌تنها در کناره‌ها مخصوصا در جناح راست کاملا تهاجمی شده بود بلکه در خط حمله نیز با حضور همزمان سردار آزمون و مهدی طارمی تیم ملی تبدیل به تیمی شده بود که فقط برد می‌تواند راضی‌اش کند. در این میان‌انگیزه و تلاش آزمون برای درخشش دوباره در ترکیب تیم ملی ستودنی بود. شاید در کمتر زمانی سردار را اینقدر تشنه گلزنی دیده بودیم. او با وجود اینکه به خاطر پشت‌سر گذاشتن مصدومیت طولانی‌مدت از لحاظ بدنی چندان شرایط ایده‌آلی نداشت اما با این وجود دونده و پرتلاش ظاهر شد و چند بار هم عضلاتش دچار گرفتگی شد. اتفاقی که برای عزت‌اللهی و نوراللهی هم رخ داد تا مشخص شود آنها از نظر بدنی در شرایط ایده‌آل خود نیستند. قطعا در بازی با آمریکا به خاطر فیزیکی بودن این تیم، نفرات نامبرده شرایط به مراتب سخت‌تری را خواهند داشت. 

 آشتی تیم با هواداران

بی انصافی است اگر نخواهیم حمایت تماشاگران حاضر در استادیوم احمدبن‌نبی را نادیده بگیریم. هوادارانی که بخش زیادی از سکوهای ورزشگاه را در تسخیر خود درآورده و با تشویق‌های خود هیجان و نشاط بیشتری را به بازیکنان انتقال دادند. تجربه نشان داده هر وقت تماشاگران پشت تیم ملی بوده‌اند این تیم هم بهتر بازی کرده است. بخشی از این ماجرا را هم باید به حساب کارلوس کی‌روش نوشت از این جهت که او در روزهای اخیر تلاش زیادی کرده بود تا به تماشاگران حاضر در قطر بفهماند که هنوز دو بازی دیگر پیش رو دارند و می‌توانند با دو برد راهی مرحله بعد شوند و به این خاطر هم اعضای تیم ملی نیاز به حمایت هواداران دارند. 

 تو دهنی بزرگ به بدخواهان

رسانه‌های غربی زیادی آرزو می‌کردند با شکست دوم ایران شاهد حذف زود هنگام ملی‌پوشان از جام‌جهانی باشند. به خاطر همین هم در نشست خبری قبل از مسابقه هم با مطرح کردن سوالات سیاسی به دنبال ایجاد حاشیه در تیم ملی و بر هم زدن تمرکز کارلوس کی‌روش و مهدی طارمی بودند. اما سرمربی تیم ملی با هوشمندی به این سوالات پاسخ داد و هرگز اجازه نداد شاگردانش به حاشیه بروند. شاید فقط کی‌روش بود که می‌توانست این فشارها و هجمه را از روی دوش شاگردانش بردارد. به هر حال نتیجه‌ای که در بازی با ولز رقم خورد یک تو دهنی بزرگ به رسانه‌های بیگانه بود که به دنبال ماهیگیری از آب گل آلود بودند. 

 از شکست بد تا یک قدم مانده به صعود

شرایط تیم ملی نسبت به دو روز پیش در جدول مسابقات زمین تا آسمان فرق کرده است. تیمی که با دریافت 6 گل از انگلیس مورد انتقادات زیادی قرار گرفت حالا از شانس زیادی حتی برای صدرنشینی گروه خود هم برخودار است. کسب یک پیروزی مقابل آمریکا نه‌تنها صعودمان را به دور بعد قطعی می‌کند و حتی اگر انگلیس نتواند ولز را شکست دهد آن وقت ایران است که صدرنشین گروهش خواهد شد. البته وظیفه کی‌روش در هدایت تیمش در شرایط فعلی سخت‌تر از همیشه است از این جهت که او نباید اجازه دهد شاگردانش در برد مقابل ولز خوابیده و جام‌جهانی را تمام شده بدانند. مورد دیگر ریکاوری بدنی ملی‌پوشان است که دو بازی سنگین و پرفشار را پشت‌سر گذاشته‌اند.