آژیر قرمز برای داروهای ماهواره ای

روزنامه هفت صبح: آژیر قرمز سازمان غذا و دارو برای داروهای غیرمجاز به صدا درآمد. داروهایی که تا چند هفته پیش از نام بردنشان خودداری و تنها به ذکر نام چند نوع آن بسنده می شد، حالا در لیست بلندبالای سازمان غذا و دارو منتشر شده اند. سازمان غذا و دارو در جدیدترین اطلاعیه اش اسامی تمام داروهای غیرمجازی را که بسیاری از آنها کاربرد کاهش وزن دارند و در شبکه های ماهواره ای تبلیغ می شوند، اعلام کرد.

این اطلاعیه سازمان غذا و دارو در واقع اتمام حجتی است با واردکنندگان داروهایی که این روزها جان عده زیادی از ایرانی ها را گرفته اند یا منجر به بیماری آنها شده اند. پیش از این وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ضمن اطلاع رسانی و ارائه هشدار اعلام کرده بود به دلیل مشاهده مواردی از بستری شدن در بیمارستان و مرگ ناشی از مصرف برخی از داروهای کاهش وزن از جمله فرآورده HERBAL SLIMMING، بهتر است افراد برای تهیه دارو تنها از طریق سیستم دارویی کشور اعم از داروخانه ها و بیمارستان ها اقدام کنند و حتی پزشک معالج هم مجاز به فروش دارو یا فرآورده های دارویی در مطب نیست.

سازمان غذا و دارو نیز هشدار داده بود کلیه داروهایی که از طریق تماس تلفنی و ارسال با پیک به فروش می رسند، مشکوک به غیرمجاز بودن هستند.

هشدار سازمان غذا و دارو چه بود؟

روز گذشته سخنگوی سازمان غذا و دارو، ضمن اعلام اسامی داروهای ماهواره ای غیرمجاز، تصریح کرد که مصرف این داروها در ماه های اخیر، سبب مرگ چند نفر و ابتلای عده ای دیگر به سوءهاضمه شده است. محمد هاشمی در گفتگو با ایرنا گفت: «با تبلیغات بی شمار ماهواره ای و اینترنتی، شاهد مصرف روزافزون و وسیع داروهای غیرمجاز از جمله لاغری بوده ایم که با وجود هشدارهای مکرر سازمان غذا و دارو، در ماه های اخیر چندین مورد تلفات جانی و موارد زیادی سوءهاضمه به دلیل مصرف چنین داروهایی اتفاق افتاده است.»

هاشمی می گوید سازمان غذا و دارو با همکاری ستاد مرکزی اطلاع رسانی داروها و سموم (دی پی آی سی) این سازمان، پس از رصد و شناسایی انواع داروهای لاغری موجود در تبلیغات ماهواره ای و اینترنتی، این نوع محصولات را معرفی و عوارض سوء آنها را اعلام می کند.

این مقام مسئول در سازمان غذا و دارو معتقد است از آنجایی که انگیزه مصرف این محصولات در بین جوانان و بانوان مثل باشگاه های ورزشی خصوصا بدنسازی و سالن های زیبایی مثل آرایشگاه های زنانه بیشتر شده از این رو با اطلاع رسانی، باید جلوی مصرف اینگونه محصولات گرفته شود.

سخنگوی سازمان غذا و دارو در معرفی داروهای غیرمجاز گفت: «قرص های دارای آمفتامین شامل ریلاکر، نوتری فیت است که عملکرد این نوع قرص ها، سوزاندن چربی و کالری در بدن معرفی شده که نشانگر وجود ترکیبات آمفتامین و کافئین در این قرص ها است.»

به گفته هاشمی، «مجیک اسلیم» نیز از دیگر داروهای غیرمجاز است که در عملکرد لاغری این قرص به افزایش سوخت و ساز بدن و دفع چربی های اضافه اشاره شده که نشانگر وجود آمفتامین و کافئین است.

اسلیمینگ نیز از داروهایی است که برای کاهش اشتها و افزایش چربی سوزی معرفی می شود که به علت وجود آمفتامین ها در ترکیبات این قرص است. همینطور، شنگ یو آن فانگ، بوتانیکال اسلیمینگ نیز جزو داروهای لاغری به فروش می رسد که به چربی سوزی قوی معرفی می شوند که به دلیل وجود آمفتامین در ترکیبات این دارو است.

به گفته هاشمی، عوارض مصرف داروهای دارای آمفتامین باعث افزایش انبساط عروقی و افزایش ضربان قلب، افزایش فشار خون، سکته های قلبی و مغزی می شود.

بر این اساس، نام های تجاری متابولایف (Metabolife)، متریم (Metrim)، هربالایف آدی فین (Herbalife Aidphen)، ترمولایف (Thermolife)، ترمالین (Thermalean)، لیپودراین (Lipodrene)، زی ماکس (Zymax)، جنی سیل (Genicil)، پاتینت لاین (Patent lean)، ترمو اسلیم (Thermo slim)، آلترالیپولاین (Udltralipo leam)، تایم لایف (Time life) و اکس انادراین (Xenadrine) به عنوان داروها و مکمل های لاغری در بازار قاچاق عرضه می شوند.

آنطور که از صحبت های سخنگوی سازمان غذا و دارو برمی آید، از اجزای مهم و فعال این داروها و مکمل های لاغری افدرین و کافئین است که مصرف افدرین به عنوان یک داروی محرک جهت کاهش وزن از طرف سازمان غذا و داروی آمریکا ممنوع است. هاشمی تاکید دارد که گیاهی بودن منشأ یک فرآورده دلیل بر بی خطری آن نیست.

در صورتی که عنوان Ma Huange (نام دیگر افدرین)، Ephedrine، کافئین و Kolaunt بر روی بسته بندی فرآورده ای باشد، باید از مصرف آنها خودداری کرد. به گفته هاشمی، هیچ مدرکی مبنی بر اینکه Ephedra به کاهش وزن کمک می کند، وجود ندارد و از عوارض آن می توان به لرزش، حمله قلبی، سکته، افزایش فشار خون، سیروز کبدی و تخریب بافت عضلانی اشاره کرد.

همچنین ورزش سنگین و دهیدراتاسیون (از دست دادن آب بدن) عوارض جانبی دارو را تشدید می کنند. سخنگوی سازمان غذا و دارو می گوید عوارض این قرص ها به طور دقیق مانند عوارض مصرف شیشه شامل تپش قلب، بیقراری، بیخوابی زیاد، لاغری سریع، قطع اشتها و حتی توهم است.

هاشمی در این باره توضیح می دهد: «متاسفانه معلوم نیست چه میزان مصرف می تواند این حالات را پیش آورد ولی ممکن است فردی مقدار زیادی از این قرص ها را در طول چند ماه مصرف کند و عارضه خاصی نشان ندهد اما در برخی موارد بدن ها به قدری مستعد است که حتی با مصرف یک یا دو عدد قرص، فرد دچار عارضه های شدید شده و به آن وابسته می شوند.»

به گفته او اگر چه این قرص ها ممکن است سبب لاغری شوند اما به دنبال آن عوارض بسیار شدید و حالات بدی در انتظار فرد خواهد بود که گاهی حتی با قطع قرص عوارض برطرف نمی شود.

قرص های دارای سیبوترامین

1- داروی «سیبوترامین»؛ مهارکننده جذب مجدد منوآمین ها است که به صورت مرکزی عمل می کند و موجب کاهش کلسترول مفید (HDL) و تری گلیسیرید و افزایش فشار خون و تعداد نبض می شود.

2- سوپراسلیم از دیگر داروهایی است که در عملکرد لاغری آن به چربی سوزی و کاهش اشتها اشاره شده که به علت وجود سیبوترامین با مهار باز جذب سرتونین و نوراپی نفرین در مغز باعث کاهش اشتها می شود.

3- بارت اسلیم نیز دارویی است که به کاهش وزن سریع و مهارکننده اشتها معرفی می شود که سیبوترامین و آمفتامین ها در ترکیبات این قرص است.

4- سیبوترامین با مهار بازجذب سرتونین و نوراپی نفرین و تحریک تولید هورمون های سروتونین و سایر کاتکولامین ها و تاثیر آنها بر مرکز اشتها در مغز باعث کاهش اشتها می شود.

عوارض مصرف این داروها بی اشتهایی مفرط، بیخوابی، مشکلات عروقی، افزایش فشار خون و ضربان قلب، حمله قلبی و سکته های مغزی است به گفته هاشمی، مجوز مصرف داروی سیبوترامین قبلا دارای تاییدیه از سازمان های جهانی بوده است که به دلیل بالا بردن ریسک سکته های مغزی و قلبی، در اروپا و آمریکا لغو شده است و شرکت سازنده مجبور به جمع آوری این دارو از بازارهای اروپا و آمریکا شده اند و از سال 1390 از فهرست داروهای ایران نیز حذف شده است.

همچنین استفاده از این دارو به دلیل بالا بردن خطر سکته های مغزی و قلبی و همچنین بالا بردن فشار خون بیمارانی که از این دارو به عنوان داروی ضد چاقی استفاده می کنند به هیچ وجه توصیه نمی شود.

داروهایی که دفع آب بدن را بالا می برند

این قرص ها معمولا از چای سبز Green tea، درخت غان white birch و آب آلو prunus domestic تهیه می شوند که خواص مسهلی معروف هستند. به گفته هاشمی، در واقع این داروها در صورتی که شخصی دچار مشکلات گوارشی با احتباس آب باشد موثر عمل می کنند اما در کاهش وزن تاثیر چندانی ندارند.