کشف پدیده‌ ای جدید در خورشید

باشگاه خبرنگاران جوان: محققان موفق به کشف پدیده‌ای کاملا جدید در سطح خورشید شده‌اند، امواج انفجاری عظیمی که ردپایی از تشعشعات هلیوم ۳ از خود به جا می‌گذارد.

اين امواج انفجاري كه وسعتي برابر با ۵۰۰ هزار كيلومتر دارند و با سرعت ۳۰۰ كيلومتر بر ثانيه در فضا پخش مي‌شوند، ذرات هليوم ۳ را در فضا پراكنده مي‌سازند،‌پديده‌اي كه پيش از اين مشاهده شده‌بود اما توضيحي درباره آن وجود نداشت.

اگرچه اين امواج انفجاري از ديد دانشمندان نادر و بديع به نظر نمي‌آيند،‌ اما قرار نيست نمونه مشابه با آن تا ده سال آينده مشاهده شود. رادوسلاف بوچيك محقق موسسه ماكس‌پلانك مي‌گويد متاسفانه در آينده قابل پيش‌بيني موقعيت مناسب براي مشاهده اين رويداد وجود نخواهد‌داشت.

كشف اين رويداد از ميان داده‌هايي ميسر شده‌است كه در فاصله ۲۶ ژانويه تا دوم فوريه ۲۰۱۰ جمع‌آوري شده‌اند و تحت شرايطي بسيار ويژه امكان شناسايي پديده امواج انفجاري و هليوم ۳ فراهم آمده‌است. از آنجايي كه خورشيد در حركت است،‌ زماني كه فوران‌هاي ذراتي مانند آنچه به تازگي كشف شده رخ مي‌دهند، اين فورانها در مسيري منحني حركت مي‌كنند و اين به آن معني است زماني كه اين ذرات از زمين قابل مشاهده مي‌شوند، نقطه منشا آنهادر آنسوي خورشيد قرار گرفته‌است.

خوشبختانه در اوايل سال ۲۰۱۰ يكي از فضاپيماهاي دوقلوي Stereo ناسا به صورت اتفاقي در موقعيت و مكاني مناسب از خورشيد، در سوي دور از زمين ستاره،‌قرار گرفت. اين فضاپيماها تنها رصدگراني هستند كه در نزديكي زمين باقي نمي‌مانند و به دور خورشيد در گردشند. درست همان زماني كه اين فضاپيما درحال رصد منطقه‌اي از خورشيد بود كه امواج انفجاري از آن نشات گرفته‌بود،‌ رصد‌خانه ACE روي زمين درحال مشاهده جريان ذراتي بود كه در نتيجه اين فوران ايجاد شده‌بودند و به اين شكل محققان توانستند ميان اين دو رويداد ارتباطي ايجاد كنند.

محققان مي‌گويند امواج انفجاري تحت تاثير فوران‌هاي خورشيدي ايجاد نشده‌اند و كمي پس از فوران شعله ايكس خورشيدي در سطح خورشيد رخ داده‌اند. اين انفجار به اندازه‌اي شديد بوده كه توانسته ذرات هليوم ۳ را در ميان فضا پراكنده سازد،‌ رويدادي كه پيش از اين مشاهده شده‌بود،‌اما ارتباط ميان آن با امواج انفجاري خورشيد كشف نشده‌بود.