چرا صدا و سیما حق فوتبال را نمی دهد؟

تماشا: کشمکش بین فدراسیون فوتبال و سازمان صدا و سیما بر سر حق پخش تلویزیونی یکی از موضوعات اصلی روز فوتبال ایران است. مذاکرات بین این دو سازمان البته هنوز نتیجه ای نداده و گفته می شود که اختلاف نظر زیادی بین فدراسیون و سازمان وجود دارد ولی سوالی که مطرح می شود این است که مگر صدا و سیما چقدر از تبلیغات هنگام پخش مسابقات درمی آورد که چنین اختلاف سنگینی وجود دارد؟

محاسبه درآمد سازمان از راه تبلیغات هنگام پخش مسابقات، پیچیده است و شامل بندهای مختلف می شود که به دست آوردن مبلغ نهایی آن تقریبا کاری غیرممکن به نظر می رسد. مشخص نبودن مدت زمان آگهی ها در کنداکتور، مشخص نبودن تعداد آگهی های سفارش داده شده، نوسان در میزان تخفیف به شرکت های مختلف، نوسان در افزایش تعرفه برای تبلیغ کالاهای خارجی، مواردی هستند که باعث می شوند نتوانیم به عدد دقیقی برسیم. ولی می شود حدود آن را تخمین زد. اطلاعات زیر از یکی از شرکت های پیمانکاری ارائه دهنده تبلیغات سیما به دست آمده است.

فوتبال پله 27

بر اساس تعرفه های تبلیغات برای هر ثانیه تبلیغ در صدا و سیما، شرایط مختلف به 33 پله تقسیم بندی شده که پائین ترین پله آن یعنی پله اول برای هر ثانیه 2 هزار تومان در آخرین پله یعنی پله 33 که گران ترین تعرفه را دارد، 885 هزار تومان برای هر ثانیه محاسبه می شود.

این تعرفه برای مسابقات فوتبال هم متغیر است ولی معمولا برای بازی های معمولی لیگ که یک طرف آن استقلال یا پرسپولیس باشد، تعرفه پله 27 در نظر گرفته شده که برای هر ثانیه تبلیغ 585 هزار تومان است.

هر بازی 25 دقیقه تبلیغ

بر اساس اطلاعاتی که از طرف شرکت های تبلیغاتی منتشر شده، تایم مشخصی برای تبلیغات قبل، بین و بعد از هر بازی در کنداکتور وجود ندارد ولی زمان حدودی پخش آگهی قبل از بازی بین 5 تا 10 دقیقه است که میانگین آن یعنی 7 دقیقه و 30 ثانیه می شود. برای بین دو نیمه هم بین 8 تا 10 دقیقه است که میانگین آن 9 دقیقه است و برای بعد از بازی هم حداقل 10 دقیقه است.

البته تعرفه پله 27 فقط برای قبل از بازی است که در بین دو نیمه، دو برابر محاسبه می شود و در پایان بازی هم کمی از مبلغ اصلی کم می شود که میانگین 500 هزار تومان برای هر ثانیه به حساب می آید.

سرخابی هر بازی یک میلیارد


80 میلیارد کل بازی های پرسپولیس و استقلال

این مبلغ برای هر کدام از بازی های استقلال و پرسپولیس است که جدای دو دربی، در 34 هفته هر فصل لیگ، هر کدام 32 بار با حریفان مختلف بازی می کنند که می شود 64 بازی. با ضرب کردن مبلغ 1/195/000/000 در عدد 64، متوجه می شویم که حدود درآمد صدا و سیما از این بازی ها به مبلغی حدود 76 میلیارد و 480 میلیون می رسد.

این تعرفه برای بازی های معمولی بود. برای دربی هم تعرفه ای بالاتر از آخرین پله یعنی پله 33 تعیین شده است که حدود یک میلیون در هر ثانیه است. طبق همان فرمول ارائه شده در بین دو نیمه دو برابر و در پایان بازی کمی کمتر از آن خواهد بود و البته تایم آگهی قبل و بعد بازی هم تا 12 دقیقه افزایش پیدا می کند. این مبلغ هم باید دو برابر شود تا دربی رفت و برگشت را دربر بگیرد که می شود حدود5 میلیارد و هشتصد میلیون. مجموعه این مبلغ از مرز 80 میلیارد تومان می گذرد.

زیرنویس ها

این مبلغ 80 میلیاردی بدون حساب درآمد زیرنویس ها برای هر بازی است. صدا و سیما در هر بازی چندین تبلیغ را به عنوان زیرنویس لحاظ می کند که درآمدش محاسبه نشده.

هزینه تولید برنامه

هر بازی لیگ برتر حدود 2 ساعت از کنداکتور صدا و سیما را پر می کند. ساعت هایی که بابتش هزینه تولید برنامه پرداخت می شود. برنامه ای که هزینه هایش چند 10 برابر کمتر از تولید یک سریال است.

برنامه ای که یک دکور دارد و یک مجری و هزینه های فیلمبرداری. در مقابل اما محتوی برنامه توسط فوتبالیست هایی تولید می شود که هیچ هزینه ای برای صدا و سیما ندارد. به عنوان مثال در مورد سریال مختار گفته می شد که حدود 40 میلیارد تومان هزینه داشته و البته این سریال یک ساعت از برنامه های صدا و سیما را پر می کرد اما فوتبال حداقل دو ساعت از کنداکتور را پر می کند. صدا و سیما حتما در کل فصل از بابت پخش بازی های لیگ برتر نزدیک 20 میلیارد را صرفه جویی می کند.

سایر تیم های لیگ برتر

512 بازی دیگر در لیگ برتر برگزار می شود که همه این بازی ها توسط شبکه های استانی پوشش داده می شوند. همه شبکه های استانی هم در اول، بین و آخر بازی تبلیغ پخش می کنند. تبلیغ هایی که حتما درآمدی چند 10 میلیاردی دارد.

جام حذفی

تلویزیون در طول سال حداقل 10 بازی جام حذفی را هم نشان می دهد که بابت آنها میلیاردها تومان آگهی جذب می کند. در بدبینانه ترین حالت، درآمد تلویزیون از جام حذفی 10 میلیارد تومان است.

برنامه های مختلف

به این بازی ها باید برنامه های مختلف تلویزیون که بیشتر مربوط به فوتبال است را هم در نظر گرفت. برنامه 90، ورزش و مردم، ورزش از نگاه 2، ورزش از نگاهن 5 و بسیاری از برنامه های دیگر تلویزیون به فوتبال اختصاص دارد و آگهی های زیادی هم بابت آنها گرفته می شود.

در این میان برنامه 90 یکی از گران ترین تعرفه های تلویزیون را به خود اختصاص داده و درآمد هنگفتی دارد که اگر فوتبال نبود، به هیچ عنوان جایگزین دیگری نداشت. تردیدی نیست که اگر درآمد این برنامه ها هم محاسبه شود درآمد تلویزیون از فوتبال بالاتر از 100 میلیارد خواهد رفت. با این شرایط عادلانه است که تلویزیون برای پخش این همه مسابقه و برنامه فقط 13 میلیارد تومان بپردازد.