ضربه های رویانیان و فتح الله زاده به فوتبال

تماشا: اینکه مدیران دو باشگاه پرسپولیس و استقلال، مدعی دریافت درصد زیادی از حق پخش تلویزیونی لیگ برتر هستند، از ناآگاهی آنها نسبت به قوانین بازاریابی و درآمدزایی فوتبال جهان حکایت دارد. هم رویانیان و هم فتح الله زاده طی دو روز گذشته روی این موضوع تاکید کرده اند که واقعا جای تعجب دارد.

البته از رویانیان نباید انتظار زیادی داشت چون تازه وارد فوتبال شده و از بعضی بدیهیات این رشته هم مطلع نیست اما فتح الله زاده که همیشه مدعی باتجربه بودن است و یکی از مدیران قدیمی این فوتبال بی در و پیکر محسوب می شود، نباید چنین حرف هایی بزند.

در فوتبال امروز دنیا دومدل فروش حق پخش تلویزیونی وجود دارد که سازمان لیگ کشورها طبق آن عمل می کنند؛ فروش متمرکز و فروش غیرمتمرکز. در مدل متمرکز، هر سازمان لیگی، امتاز کل بازی ها را به یک شبکه تلویزیونی می فروشد و بعد، درآمد حاصله را طبق فرمول خاصی بین باشگاه ها توزیع می کند.


در مدل غیرمتمرکز، هر باشگاه آزاد است با یک شبکه تلویزیونی مذاکره کند و با هر قیمتی که خواست حق پخش خود را بفروشد. امروزه در دنیا، مدل متمرکز بسیار رایج تر است به طوری که می توان گفت به غیر از اسپانیا، هیچ لیگ مطرحی، حق پخش تلویزیونی خود را به صورت غیرمتمرکز نمی فروشد.

دلیلش هم این است که در مدل متمرکز، سازمان لیگ می تواند هم پول بیشتری از شبکه های تلویزیونی بگیرد وهم اینکه باشگاه های کوچکتر سهمشان از این پول بیشتر می شود و نه تنها فاصله بین تیم ها کمتر خواهد شد بلکه کیفیت لیگ هم بالاتر می رود.

دقیقا به همین خاطر است که از میان کشورهای مطرح اروپا، در انگلیس، فرانسه، ایتالیا و آلمان رقابت برای قهرمانی بین چند تیم وجود دارد اما در اسپانیا، فقط بارسلونا و رئال مادرید یکه تازی می کنند. در اسپانیا این دوباشگاه درآمد زیادی از حق پخش دارند و می توانند هم امکاناتشان را توسعه بدهندو هم بازیکنان بهتری بخرند اما تیم های دیگر این شرایط را ندارند. نتیجه اش هم این است که اغلب این دوتیم برای قهرمانی بازی می کنند و تیم های دیگر برای سومی به بعد می جنگند.

البته در ایتالیا نیز تا چند سال قبل این مدل حاکم بود و فقط سه چهار باشگاه مطرح می توانستند از این امتیاز برخوردار شوند اما سازمان لیگ ایتالیا هم به این نتیجه رسید که باید به مدل متمرکز روی بیاورد. الان در اسپانیا نیز بحث درباره این قضیه داغ است و چند سالی است که باشگاه های کوچک با سازمان لیگ و دو باشگاه رئال و بارسا مشکل دارند.

حتی چندین بار کار به تهدید و اعتصاب کشیده وپیش بینی می شود در آینده ای نزدیک، لیگ اسپانیا هم مثل سایر کشورها شود.در این بین یک نکته مهم وجوددارد و آن اینکه، کشورهای ضعیف تر مثل ایران، باید فقط به مدل متمرکز فکر کند. توصیه فیفا و سایر کنفدراسیون ها هم همین است. از آنجایی که در این دسته کشورها، لزوم توسعه زیرساخت ها در همه باشگاه ها احساس می شود، سازمان لیگ و فدراسیون باید حق پخش بازی ها را به صورت متمرکز بفروشند تا توزیع درآمد به شکل عادلانه تری انجام شده و زمینه پیشرفت همه باشگاه ها فراهم شود.

حالا در این میان دو مدیر باشگاه ایرانی که محبوبیت باشگاه هایشان هم به خاطر سال ها بی عدالتی و بی تفاوتی تلویزیون و رسانه ها به باشگاه های کوچک بوده، از سهم ویژه حق پخش صحبت می کنند و حتی پا را فراتر می گذارند و کل آن را طلب می کنند. در اینکه دو باشگاه پرسپولیس و استقلال به خاطر طرفداران زیادی که دارند، باید نسبت به سایر باشگاه ها سهم بیشتری از حق پخش داشته باشند، شکی وجود ندارد اما این بدان معنا نیست که کل حق پخش یا درصد زیادی از آن به آنها تعلق بگیرد.

مدایران این دو باشگاه بهتر از هر کس دیگری می دانند که فضای فعلی ناشی از کم توجهی رسانه ها به ویژه تلویزیون به باشگاه های کوچک بوده است. این وضعیت تا پنج شش سال پیش شدت بیشتری داشت اما در سال های اخیر که توجه مطبوعات و تلویزیون به تیم های شهرستانی بیشتر شده، تماشاگران شهرستانی هم حمایت بیشتری از تیم هایشان می کنند به طوری که پرسپولیس و استقلال مثل گذشته، دیگر درهمه شهرستان ها میزبان نیستند.

نکته نگران کننده در این رابطه، شباهت این موضع گیری ها به موضع گیری های دوازده سیزده سال قبل است. زمانی که صفایی فراهانی رئیس فدراسیون فوتبال بود و برای زنده کردن حق پخش تلویزیونی تلاش می کرد و حتی مصوبه مجلس را هم گرفت، دو باشگاه پرسپولیس و استقلال ساز مخالف سر دادند و پشت فدراسیون فوتبال را خالی کردند تا این طرح پس از مخالفت شورای نگهبان، در مجمع تشخیص مصلحت نظام بایگانی شود.

حالا بعد از گذشت حدود سیزده سال و در شرایطی که سازمان لیگ و فدراسیون با حمایت کنفدراسیون فوتبال آسیا قدم های خوبی برداشته اند، دوباره پرسپولیس و استقلال، بر طبل جدایی می کوبند و این در شرایطی است که فوتبال کشور برابر زیاده خواهی های صدا و سیما، بیش از هر زمان دیگری به اتحاد نیاز دارد.

آقای فتح الله زاده، آقای رویانیان! اگر باشگاه های شما یک بار دیگر به این فوتبال ضربه بزنند، می توانید با وجدان راحت بخوابید؟