علت ممنوعیت تصویربرداری از داخل کعبه

خبرگزاری مهر: اگرچه قرنهاست که از فضای بیرونی خانه خدا اعم از پرده و ویژگیهای خاص آن صحبت می شود، اما فضای داخلی آن همچنان از دیده ها مخفی مانده، به طوری که عکاسی و تصویربرداری از درون خانه خدا عاملی برای لطمه زدن به قداست و ارزش آن قلمداد و غیر مجاز اعلام شده است.

کعبه با نامهای خانه خدا، بیت الله الحرام، بیت العتیق و بیت الحرم در مکه قرار دارد که برای همگان به ویژه مسلمانان از اهمیت خاصی برخوردار است. بنا بر آیاتی از قرآن و روایات در آغاز آفرینش که سراسر زمین را آب فرا گرفته بود، نخستین خشکی که آفریده شد زمین زیر کعبه بود که خشکی‌های دیگر از آن گسترده شد. بر اساس روایات اسلامی، کعبه را ابتدا حضرت آدم ساخت و سپس حضرت ابراهیم به کمک پسرش اسماعیل آن را تعمیر و بازسازی کرد.

کعبه در زمان رسول خدا و قبل از بعثت، توسط قریش و با همکاری رسول خدا، بر اساس بنای اولیه ابراهیم دوباره بازسازی شد.

ساختمان کعبه به شکل مربع مستطیل و دارای چهار ضلع است که هر ضلع آن را رکن می‌ نامند. به مجموع چهار ضلع ارکان کعبه می‌ گویند که سه رکن آن رکن یمانی، رکن شامی و رکن عراقی نام دارند. ساختمان کعبه ۸۵ / ۱۴ متر ارتفاع، ۵۸ / ۱۱ متر طول و ۲۲ / ۱۰ متر عرض دارد.

بنای کعبه از سنگهای سیاه و سختی ساخته شده که پرده سیاهی بر روی آن قرار دارد. می گویند نخستین بار حضرت اسماعیل پرده ای بر کعبه کشید و بعدها قریش نیز چنین کردند و پرده ‌داری، منصبی ویژه برای آنان محسوب شد. اکنون نیز آن پرده به صورتی خاص بافته و بر روی کعبه نهاده می‌شود. گفتنی است تولیت و مناصب کعبه هنوز باقی است.

این سنگها از زمان بنای کعبه از سال ۱۰۴۰ هجری قمری تا به امروز بر جا مانده، به طوری که بزر‌گترین آنها با طول و عرض و ارتفاع ۱۹۰، ۵۰ و ۲۸ سانتیمتر و کوچکترین آنها با طول و عرض ۵۰ و ۴۰ سانتیمتر است. پایه‌های آن از سرب مذاب ساخته شده و بنایی مستحکم و استوار است.

برای اولین بار در چوبی توسط قریش، برای کعبه، در محل فعلی که بالاتر از زمین قرار دارد نصب شد. پیش از بنای قریش، کعبه دو در داشت: یکی در ناحیه شرقی ( محل در فعلی) و دیگری در ناحیه غربی، که از یکی وارد و از دیگری خارج می‌ شدند. اما قریش تنها در ناحیه شرقی آن دری نصب کرد.

بعدها عبدالله ابن زبیر در دیگر را گشود که به وسیله حجاج بن یوسف بسته شد و اکنون همان یک در باقی مانده ‌است. ساختمان کعبه نیز از سال ۱۰۴۰ تا قرن اخیر تعمیر نشده بود، ولی در سال ۱۳۷۷ قمری و سپس ۱۴۱۷ قمری در آن تعمیراتی صورت گرفت.

سقف کعبه به صورت دو سقفی است که با سه پایه چوبی که در میانه آن در یک ردیف قرار گرفته، نگهداری می‌شود، اطراف آن سنگهای مرمر نصب شده و در کنار آن پلکانی قرار دارد که برای رسیدن به سقف بالایی تعبیه شده ‌است. آخرین در کعبه که از چوب ساج و نقره خالص است و با طلا و جواهرات مزین شده، در دوران سعودی تعویض شده‌ است.

کعبه از جمله اماکنی است که به علت قداستی که دارد، امکان تصویربرداری از داخل آن وجود ندارد، در واقع عدم تصویربرداری و عکس انداختن از داخل کعبه به قداست و احترام به خانه خدا باز می گردد که از ورود دستگاههای تصویربرداری ممانعت به عمل می آورند.

خانه خدا تنها در دو مناسبت در سال چون ماه شعبان و پیش از موسم حج باز می شود تا طی یک مراسم رسمی با آب زمزم و گلاب ناب کاشان شستشو داده شود یا در برخی از مناسبتهای رسمی دیگر که پادشاهان، سفیران، وزیران و رؤسای کشورهای مختلف می آیند، این در برای آنها باز می شود. طی این مراسم رسمی و یا زمان ترمیم و بازسازی خانه خدا تعدادی عکس از داخل آن گرفته شده است.

آنچه از این تصاویر بر می آید این است که کعبه از داخل چندان چراغانی نیست و برق کشی نشده است. در دیوارهای داخلی آن ۱۵ فانوس قدیمی آویزان است. فضای داخل کعبه تنها گنجایش نماز خواندن ۵۰ تا ۶۰ نفر را دارد.

همچنین کتابهایی در این راستا نوشته شده و به عکس برداری و تصویربرداری از خانه خدا اشاره کرده اند، اما به طور کلی همه اینها به قداست و ممانعت از کشف جلالت و عظمت خانه خدا باز می گردد تا همچنان اسرار کعبه پوشیده بماند. چرا که برخی معتقدند که این عکسها احترام به خانه خدا را از بین می برد.

البته ریاست خانه خدا نیز اجازه تصویربرداری و عکس گرفتن از خانه خدا را نمی دهد. این موضوع اگر چه نه از نظر شرعی و نه دینی مانعی ندارد، اما اعتقاد به حفظ ارزش و قداست خانه خدا هر گونه تصویربرداری از آن را غیر مجاز اعلام کرده است.

با این حال وزارت حج عربستان هرساله با صدور قانونی ممنوعیت تصویربرداری از داخل حرمین شریفین و صحن آنها را اعلام می کند و از شرکتهای دارای مجوز این وزارتخانه می خواهد تا زائران خانه خدا را نسبت به ممنوعیت فیلمبرداری، تصویربرداری و عکاسی با هر وسیله ای آگاه کنند.

طی قانون این وزارتخانه آمده است: ممانعت از فیلمبرداری، تصویربرداری و عکاسی از حرمین شریفین و صحن آنها با وسایل مختلف به منظور حفظ قداست این اماکن مقدس است و با این کار سعی می شود جو عبادی و بندگی پروردگار برای کسانی که به زیارت خانه خدا و مسجدالنبی آمده اند، فراهم شود. تصویربرداری از داخل حرم شریف منجر به تشویق، ازدحام و نگرانی می شود.

در ادامه این قانون آمده است: روزنامه ها، خبرگزاریها و رسانه های گروهی وظیفه دارند تا حجاج را آگاه کنند و با نصب پوستر و توزیع بروشورهایی در اماکن اسکان زائران، آنها را نسبت به این امر اقدام کنند.