آشنايي بيشتر با چيدمان محبوب کي‌روش

گل : تيم ملي فوتبال ايران از زماني که کي‌روش را بعنوان سرمربي انتخاب کرده به سيستم کاملاً پيشرفته ۳-۳-۴ روي آورده. پيش از بازي مهم ايران در مقابل ازبکستان نگاهي مي‌کنيم به تاريخچه شکل‌گيري اين سيستم ونقاط ضعف و مثبت آن:

۳-۳-۴ يکي از موفق‌ترين سيستم‌هاي روز دنيا است که توسط رايکارد و گوارديولا، مربيان پيشين بارسلونا، به تکامل رسيد. اگر چه آنان دنباله رو فلسفه رينوس ميشل فقيد نبوده اند، اما به جرأت مي‌توان گفت همان تاثير را در تاريخ فوتبال دنيا به وجود آورده‌اند. آنها مي‌دانند چطور با پاسهاي کوتاه و جابجايي فراوان در کل زمين، تيمهاي مقابل را به زانو درآورند.

چگونگي تولد ۳-۳-۴ در فوتبال نوين

در سال ۱۹۶۲ يعني پنجاه سال پيش در مسابقات جام جهاني شيلي، برزيل به دليل داشتن مهاجمان زبده و افسانه‌اي در تيم خود به سيستم ۴-۲-۴ روي آورد. دو فوروارد مياني آنها به عنوان «تمام کننده اصلي» ايفاي نقش مي‌کردند و فورواردهاي کناري که کمي به عقب متمايل مي‌شدند تا حدودي نقش هافبکها را بر عهده داشتند. دو هافبک مياني برزيل، در مرکز زمين با پاسهاي دقيق خود مهاجمان را صاحب توپ و فرصت گل مي‌کردند، اما در واقع وظيفه اصلي آنها کمک به خط دفاعي بود. بزرگ‌ترين ايراد اين سيستم اما وقتي بود که تيمهاي مقابل به ضد حمله روي مي‌آوردند. در اين مواقع برزيلي‌ها به دليل شمار کم نفرات در دفاع ضربه پذير بودند و حريف براحتي صاحب موقعيت‌هاي مناسب مي‌شد. به همين دليل جابجايي و تغييرات در اين سيستم حياتي به نظر مي‌رسيد. يکي ازاين ايده ها، کم کردن يکي از فورواردها و اضافه کردن آن به خط مياني بود که آغاز سيستمي جديد را نويد مي‌داد. به اين ترتيب سيستم ۳-۳-۴ متولد شد.


نقاط قوت سيستم ۳-۳-۴

اول- بازيکنان به طور يکسان در تمامي زمين پخش مي‌شوند. به همين دليل مثلث‌هاي کوچک و بزرگي در تمامي ابعاد زمين به وجود مي‌آيد که باعث مي‌شود بازيکنِ صاحب توپ از حمايت بيشتري برخوردار شود. در بازيهاي گدشته تيم ملي، اولين ديدار ايران مقابل قطر در تهران مثلث دژاگه و کريمي و حيدري در جناح راست نمونه بارزي از اين نوع مثلثها بود.

دوم- به دليل استفاده از تمامي ابعاد زمين و جابجايي‌هاي مستمر، فضاهاي زيادي خصوصا در يک سوم دفاعي تيم مقابل بوجود مي‌آيد که مهاجمين براحتي مي‌توانند از آن استفاده کنند.

سوم- با داشتن سه مهاجم در پيشاني خط حمله در زمانهاي موردنياز از بازي مستقيم و توپهاي بلند نيز مي‌توان استفاده کرد.

چهارم- در مقابل تيمهاي نسبتاً ضعيف که توانايي ضد حملاتِ سريع را ندارند، برتري عددي سه هافبک تيم خودي در مفابل دو هافبک مياني در سيستم ۲-۴-۴ از ديگر وبژگيهاي مثبت اين سيستم است. براي مثال در بازي ايران برابر اندونزي، بازيکنان کارلوس کي‌روش بارها با برخورداري از برتري عددي هافبکهاي خود، راه را براي ضد حملات حريف بست.

پنجم- به دليل نوع بازي‌ در اين سيستم فضاي زيادي براي بازيکنان سرعتي فراهم است و آنها بيشترين کارايي را در اين سيستم خواهند داشت. در بازي با کره به رغم اينکه در بيشتر زمان بازي تيم ملي کشورمان در فاز دفاعي به سيستم به ۴-۱-۴-۱ تبديل ميشد اما نوع بازي رضا قوچان نژاد نمونه اي ازآن است.

ششم- سه مهاجم در يک سوم دفاعي حريف، وظيفه دارند مدافعين را تحت فشار قرار دهند که ضريب اشتباه مدافعين حريف بالا مي‌رود و به دليل نزديکي به دروازه، موقعيتهاي فراواني بوجود مي‌آيد اولين ديدار ايران در کشور قطر در بازيهاي مقدماتي و موقعيتهاي فراواني که در آن بازي به وجود آمده بود مثالي ديگري از ويژگيهاي اين سيستم است.

هفتم- اين سيستم در مقابل تيمهايي که بازي را از خط دفاع شروع مي‌کنند بسيار مفيد و تاثيرگذار است. زيرا تيمهاي مقابل با توجه به تحت فشار بودن از طرف سه مهاجم مورد نظر، قدرت بازي‌سازي خود را از دست مي‌دهند.

هشتم- مهم‌ترين و اساسي‌ترين نقطه مثبت اين سيستم، امکان انعطا‌ف پذيري آن است. مي‌توان بدون تعويض بازيکنان و با فقط با جابه‌جايي ساده بازيکنان در داخل زمين، به سيستمهاي ديگري مثل ۱-۳-۲-۴ يا ۱-۴-۱-۴ و ياحتي۱-۵-۴ تغيير سيستم داد.

نقاط ضعف در سيستم ۳-۳-۴

اول- حريفاني که با چهار و يا پنج هافبک در ميانه زمين بازي مي‌کنند به‌ دليل برتري عددي، هافبکهاي وسطِ خودي را تحت فشار قرار مي‌دهند. در اين حالت، مهاجمين کناري تيم بايد به خط هافبک برگردند که کمک کنند و به اين ترتيب از قدرت تهاجمي تيم کاسته مي‌شود.

دوم- فضاهاي زياد بين مدافعان کناري و مهاجمان کناري تيم خودي از بزرگترين نقاط ضعف اين سيستم است. معمولاً يکي از هافبکهاي مياني در زمان حمله اين جاي خالي را پُر مي‌کند، اما مشکل اينجاست که با اين جابه‌جايي معمولاً تعادل تيم به هم مي‌ريزد.

سوم- شمار نفراتي که در زمان دفاع به تيم کمک مي‌کنند نسبت به سيستم‌هاي ديگر کمتر است. براي مثال در سيستم ۲-۴-۴ معمولاً چهار مدافع و چهار هافبک يعني مجموعاً هشت نفر در زمان دفاع برابر هشت مهاجم تيم حريف حضور دارند، ولي در سيستم ۳-۳-۴ معمولاً چهار مدافع و سه هافبک يعني در کل هفت نفر براي دفاع از دروازه، عقب کشيده‌اند.

چهارم- در اين سيستم مهاجمان خودي بشدت مدافعان حريف را در يک سوم زمين خودشان تحت فشار مي‌گذارند. هافبک‌ها هم براي تکميل پرسينگ، براي حمايت از مهاجمان، نزديک و پشت سر آنها بازي مي‌کنند. به همين دليل خط دفاعي به ناچار در ميانه زمين مستقر مي‌شود تا فاصله زيادي با خط مياني نداشته باشد. اما استقرار خط دفاعي در ميانه زمين باعث مي‌شود فضاي زيادي پشت آنها به وجود آيد که مهاجمان حريف مي‌توانند از آن استفاده کنند.

بازيکنان مهم‌تر از سيستم هستند

با همه اين اوصاف و با توجه به نقاط ضعف و قوت همه سيستم‌ها نبايد فراموش کرد عامل اصلي برتري يک تيم به تيم ديگر معمولاً مرتبط به برتري بازيکنان يک تيم به تيم ديگر است و اين که بازيکنان چقدر مي‌توانند سيستم مورد نظر کادرفني خود را پياده کنند. معمولا تيمي پيروز ميدان است که از بازيکنان بهتر و با کيفيت‌تري برخوردارباشد. اين بازيکنان هستند که به يک سيستم اعتبار مي‌دهند نه سيستم به بازيکنان. به هر حال بايد توجه کرد ازبکستان تيمي با انضباط و تاتيک پذير است و حريفي خطرناک به حساب مي‌‌شود. تعويض بازي با پاسهاي بلند و خارج کردن بازيکنان تيم مقابل درجريان بازي از نقاط مثبت اين تيم است. در اين مواقع بازيکنان تيم ملي بايد خيلي هوشيار باشند. در اين بين، گوش به زنگ بودن بازيکنان «بالانس» که دورتر از جريان بازي هستند حياتي است. آنها در صورت عوض شدن جريان بازي، بايد حاضر و آماده باشند. شايد به همين دلايل است که کارشناسان فوتبال مي‌گويند نقش بازيکنان در اجراي دستورات کادر فني از خود تاکتيک به کار گرفته شده مهمتر است.