نظر مراجع درباره ضبط بدون اجازه صدا یا تصویر

شفقنا: آیات عظام فیاض، موسوی اردبیلی، شبیری زنجانی و روحانی به پرسش شفقنا در زمینه ضبط بدون اجازه صدا یا تصویر افراد و انتشار آن پاسخ دادند.

متن پرسش و پاسخ مراجع عظام تقلید به این شرح است:

۱- با توجه به وجود دستگاه های الکترونیکی که امکان ضبط صدا یا عکس برداری و فیلمبرداری از افراد را به آسانی فراهم می آورد، حکم ضبط صدا، تصویربرداری و فیلمبرداری از افراد بدون اجازه آنها چیست؟

۲- آیا چنین تصاویر و فیلم هایی را می توان بدون اجازه آن افراد منتشر کرد؟

۳- آیا صدای ضبط شده افراد در دورانی که امکان تقلید صدا فراوان است در دادگاه قابل استناد است؟

پاسخ حضرت آیت الله العظمی فیاض:

۱- جایز نیست در صورتی که طرف نهی کند و راضی نباشد.

۲- جایز نیست کما فی سابقه.

۳- قابل استناد نیست.

پاسخ حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی:

۱- ضبط و فیلمبرداری از افراد در صورتی که موجب تصّرف در املاک یا اموال افراد شود یا خلاف تعهّد باشد، بدون رضایت آنها جایز نیست.

۲- نشر این تصاویر و فیلم ها در صورتی که موجب افشای سرّ، غیبت، هتک حرمت مؤمن یا هر گناه دیگری شود، جایز نیست. به هر حال مناسب است، در هیچ صورتی نشر داده نشود.

۳- این گونه صداها و فیلم ها قابل استناد در دادگاه نیست، مگر در مواردی که برای محکمه صالحه، علم حاصل شود و خطا هم در این گونه موارد نوعاً نادر باشد.

پاسخ حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی:

۱و۲- اموری از این قبیل، چنانچه به نظر عرف تجاوز به حق دیگران شمرده شود، بدن احراز رضایت و موافقت آنها جایز نیست، از نظر تطبیقی مثلاً ممکن است ضبط صدای منتشره در خیابان، تجاوز به حق غیر محسوب نشود ولی پخش آن یا عکس گرفتن و فیلم گرفتن از اشخاص تجاوز محسوب می شود.

۳- حجّت نیست، مگر آن که موجب اطمینان برای نوع افراد به صحت و اصالت صدا و اختیاری بودن آن بوده باشد.

پاسخ حضرت آیت الله العظمی صادق روحانی:

اگر انتشار تصاویر و فیلم هایی بدون اجازه آن افراد اهانت به آنان نباشد و اسرار کسی هم که مضر به فرد یا افرادی نباشد، اشکال ندارد.