همه ناراضي از بیمه شخص ثالث

روزنامه هفت صبح: شرکت‌های بیمه مي‌گويند افزایش‌هاي پياپي بیمه شخص ثالث نه‌تنها موجب افزایش درآمد آنها نشده بلکه بیمه شخص ثالث به یک بیمه زیان‌ده برای شرکت‌های بیمه تبدیل شده. کارشناسان بیمه اما در گفت و گو با هفت‌صبح اعتقاد دیگری دارند...

دقیقا یک سال پیش بود که با افزایش 40 درصدی دیه و به تبع آن افزایش حق بیمه شخص ثالث، بسیاری از کارشناسان پیش‌بینی کردند درآمد شرکت‌های بیمه افزایش چشمگیری پیدا خواهد کرد و سودهای کلانی در انتظار شرکت‌های بیمه خواهد بود. پس از گذشت یک سال اما 23 شرکت بیمه در نامه‌ای مدعی شدند افزایش بیمه شخص ثالث نه‌تنها موجب افزایش درآمد آنها نشده بلکه بیمه شخص ثالث به یک بیمه زیان‌ده برای شرکت‌های بیمه تبدیل شده است.

هفت صبح در گزارش خود به بررسی این موضوع می‌پردازد که ادعای زیان‌ده بودن بیمه شخص ثالث چقدر صحت دارد؟ مسئولان شرکت‌های بیمه اعتقاد دارند به همان نسبت که دیه افزایش پیدا کرده، میزان خسارت‌ها هم بالا رفته و تعهدات شرکت‌های بیمه نیز افزایش پیدا کرده است. مخالفان ادعای فوق هم معتقد هستند اشکال در نحوه مدیریت شرکت‌های بیمه است که نتوانسته‌اند درآمدهای خود از بیمه شخص ثالث را به خوبی سرمایه‌گذاری و مدیریت کنند.

اگر ادعای زیان‌ده بودن بیمه شخص ثالث حقیقت داشته باشد پس چگونه شرکت‌های بیمه در مواردی تا 70 درصد به مشتریان خود تخفیف می‌دهند؟ هفت صبح در گفت و گو با مسئولان و کارشناسان شرکت‌های مختلف بیمه‌ای تمامی ‌این اتفاقات را بررسی می‌کند.

ماجرا چیست؟

سندیکای بیمه‌‌گران ایران با ارسال نامه‌ای به رئيس کمیسیون اقتصادی، خواستار حذف مالیات‌ مترتب بر بیمه‌های شخص ثالث و همچنین ۱۰ درصد این حق بیمه‌ها به خزانه‌ دولت شدند. در این نامه عنوان شده از حق بیمه‌های شخص ثالث که از سوی شرکت‌های بیمه دریافت می‌شود، ۱۰ درصد به حساب نیروی انتظامی، ۱۰ درصد به حساب وزارت بهداشت و درمان، پنج درصد به حساب صندوق تامین خسارات بدنی و ۲۰ درصد به حساب بیمه مرکزی واریز می‌شود تا این نهاد با همکاری وزارت راه و ترابری و راهنمایی و رانندگی برای کاهش خسارات رانندگی هزینه کند.

همچنین در ماده ۲۷ قانون بیمه اجباری شخص ثالث که در سال ۸۷ مصوب شده، تصریح شده است که وضع هر‌گونه عوارض دیگر بر بیمه موضوع قانون بیمه شخص ثالث ممنوع است. مدیران عامل و نمایندگان ۲۳ شرکت در سندیکای بیمه‌گران از رئيس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی خواسته‌اند تا با هدف پیشگیری از رکود صنعت بیمه با حذف کلیه عوارض مندرج در لایحه پیشنهادی دولت بالاخص حذف موضوع واریز ۱۰ درصد از حق بیمه شخص ثالث به خزانه، زمینه رشد و بالندگی صنعت بیمه فراهم شود. این نامه به امضای ۲۳ مدیرعامل و نماینده شرکت بیمه رسیده است.


انحصار برخی شرکت‌ها در شخص ثالث

در خصوص نامه مدیران شرکت‌های بیمه‌ای مبنی بر زیان‌ده بودن بیمه شخص ثالث ایمان ارسطو، کارشناس بیمه‌ای به هفت صبح می‌گوید: در کشور قانون، شرکت‌های بیمه‌ای را موظف به ارائه تعهدات بیمه شخص ثالث کرده است و این در حالیست كه در ایران تعهدات بیمه شخص ثالث مبتنی بر میزان دیه و نوع خودرو تعیین می‌شود. وی می‌گوید: در سایر کشورها نیز بیمه شخص ثالث وجود دارد اما اصلی‌ترین تفاوت آنها محاسبه و تعیین تعهدات و میزان حق بیمه بر اساس راننده تعیین می‌شود.

به عنوان مثال حق بیمه خودروی پژویی که راننده آن سابقه بیشتر و تخلفات کمتری را در کارنامه خود دارد، کمتر از راننده‌ای است که همان خودرو اما سابقه کمتر و تخلفات بیشتری را در کارنامه خود ثبت کرده است. به همین دلیل شرکت‌های بیمه‌ای قادر خواهند بود متناسب با ارائه تعهدات حق بیمه دریافت کنند.

وی در پاسخ به اینکه آیا پرداخت عوارضی که به سازمان‌های دیگر همچون نیروی انتظامی‌ از محل شخص ثالث پرداخت می‌شود، دلیلی بر زیان‌ده بودن این نوع بیمه است، گفت: حجم نقدینگی دریافتی در بیمه‌های شخص ثالث بسیار بالا است و شرکت‌های بیمه‌ای با سرمایه‌گذاری این مبالغ در سایر حوزه‌های اقتصادی سود لازم را به دست می‌آورند. وی می‌گوید: اما در حال حاضر بیشترین حجم تعهدات شخص ثالث در اختیار چند شرکت دولتی و نیمه‌دولتی است و دیگر شرکت‌ها سهم اندکی در این بخش از بیمه دارند و ترجیح می‌دهند، در صورت اجبار ، شخص ثالث را به افرادی ارائه دهند که مشتری دیگر خدمات شرکت‌ها هستند.

وی افزود: بنابراین همانگونه که مشخص است متناسب نبودن حق بیمه‌ها با خدمات ارائه شده و در اختیار چند شرکت مشخص بودن، نقدینگی حاصل از این بخش را برای اکثر شرکت‌های بیمه‌ای زیان‌ده کرده. ضمن آنکه شرکت‌ها مجبور هستند بیش از نیمی ‌از مبالغ حق بیمه را نیز به سازمان‌های دیگر بپردازند.


مدیریت برخی از شرکت‌ها کارآمد نیست

در حالی که برخی از کارشناسان متناسب نبودن حق بیمه‌ها با میزان تعهدات و همچنین انحصار چند شرکت در شخص ثالث را دلیل زیان‌ده بودن شخص ثالث می‌دانند اما برخی دیگر از کارشناسان معتقدند ضعف مدیریتی شرکت‌های بیمه‌ای دلیل اصلی زیان‌ده بودن آنها است. در این رابطه محمد رضایی ،کارشناس بیمه‌ای و رئيس بیمه‌های آتش‌سوزی بیمه ایران به هفت صبح می‌گوید:هم اکنون با افزایش دیه در بیمه‌های شخص ثالث حق بیمه‌ها متناسب با آن بسیار افزایش داشته است.

وی می‌گوید:شرکت‌های بیمه‌ای در بسیاری از مواقع نه‌تنها قوانین را به درستی اجرا نمی‌کنند بلکه به دلیل ذهنیت نادرست قادر به کنترل و هدایت نقدینگی حاصل از حق بیمه‌ها نیستند. وی ادامه داد: در شرکت‌ها تصور بر این است که بیمه شخص ثالث باید سود خود را از همان محل دریافتی مشتریان تامین کرده و نباید میزان پرداختی شرکت‌ها بیش از دریافت آنها باشد. در واقع تصور آنها این است که میزان ورودی باید بیش از خروجی باشد و مردم باید تامین‌کننده سود شرکت‌ها باشند. وی می‌گوید: ذهنیت کنونی درست نیست و بیمه ثالث با توجه به حجم بالای نقدینگی در صورت هدایت صحیح به سمت دیگر بخش‌های اقتصادی محل مناسبی برای کسب سود خواهد بود.

وی در ادامه در خصوص عوارض پرداختی به سایر ارگان‌ها گفت: قانون‌گذار تعیین این عوارض را بر اساس کار کارشناسی تعیین کرده است به عنوان مثال عوارض ۱۰ درصدی به نیروی انتظامی ‌با توجه به نقش این نیرو در کاهش تصادفات بسیار حیاتی است یا اینکه عوارض پرداختی به وزارت بهداشت بسیار حائز اهمیت است. وی افزود: براساس قوانین ،بیمارستان‌ها موظفند از محل دریافت همین پنج درصد عوارض کلیه مجروحین تصادفات رانندگی را به صورت رایگان پذیرش کنند و این در حالیست که به دلیل اطلاع‌رسانی ناکافی اکثر مردم نسبت به حقوق خود آگاهی ندارند.


حق بیمه ثالث در سال 92

شرکت‌های خصوصی در حالی از زیان‌ده بودن بیمه‌های شخص ثالث خود خبر می‌دهند که طبق اعلام بیمه مرکزی حق بیمه شخص ثالث در امسال حدودا 20 درصد نسبت به سال گذشته هم افزایش پیدا کرده است. طبق اعلام بیمه مرکزی مبلغ حق بیمه خودروی سواری با کاربری آژانس، تاکسی،‌ کرایه و مسافرکش شخصی درون شهری‌، ‌20 درصد و سواری کرایه و مسافرکش شخصی برون‌شهری، 35 درصد بیشتر از حق بیمه وسایل نقلیه مشابه است. نرخ حق بیمه برای خودروهای تعلیم رانندگی 15 درصد و برای خودروهایی که بیش از 15 سال از ساخت آن گذشته، به ازای هر سال مازاد بر 15 سال دو درصد و حداکثر 10 درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود.


قدیمی‌ها، در صدر لیست پر‌فروش‌های بیمه

بیمه مرکزی در سال گذشته فهرست پنج شرکت پرفروش در سال ۹۰ را اعلام کرد که طبق آن با ۵ شرکت بیمه ایران، آسیا، دانا، البرز و پارسیان مواجه می‌شویم. با توجه به آن که فهرست شرکت‌های پرفروش بیمه در سال ۹۱ هنوز اعلام نشده بنابراین همان فهرست سال گذشته را مبنا قرار می‌دهیم و به بررسی این موضوع می‌پردازیم که هر کدام از این شرکت‌ها چه ویژگی‌هایی داشته‌اند که توانسته‌اند سهم بیشتری از بازار فروش را به دست بیاورند:

بیمه ایران: این شرکت اولین شرکت صنعت بیمه ایران است که حدود ۷۵ سال قدمت دارد و حتی قبل از بیمه مرکزی تاسیس شده است. این شرکت تا پیش از تاسیس شرکت‌های خصوصی بیمه پیشتاز این صنعت بود و بیش از ۷۰ درصد سهم فروش بازار را در اختیار داشت. از دهه ۸۰ به بعد سهم فروش این شرکت بیمه کاهش پیدا کرد و طبق آمار بیمه مرکزی‌، ۴۶درصد سهم بازار ‌ در اختیار این شرکت بوده است. این شرکت بیشترین تمرکزش را بر بیمه شخص ثالث گذاشته است و حدودا بیشتر از ۵۰درصد سهم این رشته از بیمه را در اختیار دارد. برای پر‌فروش شدن بیمه ایران چند دلیل می‌توان عنوان کرد، از جمله خدمات خسارت در محل، شعبه‌های زیاد حتی در نقطه‌های دور کشور، شبکه خدمات‌رسانی گسترده و... جالب است بدانید که این شرکت بیمه تنها شرکتی است که سهامش ۱۰۰درصد دولتی است و فعلا هم قرار نیست به بخش خصوصی واگذار شود. بیمه ایران در برخی از شاخه‌های بیمه تقریبا بدون رقیب عمل می‌کند و سهم عمده‌ای از بازار را در اختیار دارد، بیمه‌هایی مانند بیمه‌های کشتی و هواپیما، بیمه‌های نفت و انرژی، برخی بیمه‌های مسئولیت و...

بیمه آسیا: این بیمه هم جزو قدیمی‌ها به حساب می‌آید و یکی از گسترده‌ترین شبکه شعب را در اختیار دارد. در چند سال اخیر بیمه آسیا همچنان فعال عمل کرده و به اضافه کردن شعبه‌هایش ادامه داده است. مهم‌ترین ویژگی بیمه آسیا برند بودن است‌ که توانسته جای خود را در میان مردم باز کند. دلیل این امر هم آن است که این شرکت در دهه ۷۰ در برخی از شاخه‌های بیمه نوآوری‌های داشت و توانست اولین باشد. بیمه‌هایي مانند بیمه عمر، مهندسی، مسئولیت و... جزو ابتکارات این شرکت بود که در زمان خودش با استقبال‌های بسیار خوبی هم رو‌به‌رو شد.

بیمه دانا: یکی از بیمه‌های نسبتا جوان که بعد از انقلاب تشکیل شده است. این بیمه در آغاز فعالیت خود، بیشترین تمرکزش را بر بیمه‌های اشخاص(عمر، درمان، حوادث، بازنشستگی و...) گذاشت و در ابتدای امر هم توانست در حوزه خودش موفق ظاهر شود. این شرکت در حال حاضر در تمامی‌ حوزه‌های بیمه فعالیت دارد اما با تجربه خوبی که در بیمه‌های فرهنگیان و طرح سراسری ویژه وزارت نیرو دارد، در حال حاضر نقطه قوتش بیشتر در بیمه‌های اشخاص و درمان است.

بیمه البرز: این شرکت تصمیم گرفته نسبت به سایر شرکت‌های بیمه کمی ‌متفاوت‌تر عمل کند و گزیده کار باشد. بحث‌های تکریم ارباب رجوع و مشتری‌مداری در اولویت‌های این شرکت قرار دارد. اکثر مشتری‌های بیمه البرز هم این مورد را تایید می‌کنند و می‌گویند این شرکت در تسریع کارهای اداری بسیار موفق است و در پرداخت‌های خود بسیار منصفانه عمل می‌کند. در طرف دیگر بیمه البرز ترجیح داده در شاخه‌هایی مانند بیمه شخص ثالث کمتر فعالیت داشته باشد.

بیمه پارسیان: عمر این شرکت بیمه کمتر از ۱۰ سال است و عنوان یکی از جوان‌ترین شرکت‌های بیمه را یدک می‌کشد. مهم‌ترین ویژگی این شرکت خصوصی بودن به معنی واقعی آن است، بیمه پارسیان از ابتدا به صورت کاملا خصوصی بنا نهاده شد و در همین مدت کوتاه توانسته به لیست پرفروش‌ها راه پیدا کند. از یک نکته هم البته نباید غافل ماند، شرکت ایران‌خودرو همگی محصولاتش را تحت بیمه پارسیان به مشتریانش عرضه می‌کند که همین نکته در پر‌فروش شدن این بیمه بی‌تاثیر نیست.