انجام اولین تست پرواز بزرگ‌ترین موتور جت جهان

وبسایت آی‌تی‌رسان - علی گوران: بزرگ‌ترین موتور توربینی جهان که اندازه آن تقریبا به گستردگی بدنه یک هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ است، روز چهارشنبه یعنی ۱۴ مارس برای اولین بار و با موفقیت در آسمان به پرواز درآمد. نام این موتور غول‌پیکر GE۹X بوده که به منظور تامین نیروی مورد نیاز برای پرواز بوئینگ ۷۷۷X انتخاب شده است.

این موتور دارای یک فن کامپوزیتی است که قطر آن به اندازه ۱۳۴ اینچ یا بیشتر از ۳.۵ متر گسترش داده شده است و درون یک ناسیل (Nacelle) به قطر حدود ۴.۵ متر تعبیه است. این موتور بسیار عظیم‌الجثه بوده و به منظور جلوگیری از برخورد آن به سطح زمین و حرکت بر روی باند باید به روشی خاص به بال هواپیما متصل شود.

اگر چه موتور GE9X برای هواپیمای بوئینگ ۷۷۷X طراحی شده است اما تست پرواز آن با کمک ملکه آسمان‌ها یعنی بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ انجام گرفت. البته در این بین، از چهار موتور بوئینگ ۷۴۷ تنها یکی از موتور‌ها با GE9X جایگزین شد. به این ترتیب این امکان برای مهندسان فراهم شد تا حرکات این موتور غول‌پیکر را از طریق مقایسه با موتور‌های GE CF6-80C2s که میزان عملکرد و کارایی مشخصی دارند، مورد بررسی قرار دهند. در تصویر زیر می‌توانید اختلاف اندازه موتور‌های معمولی با موتور GE9X را به وضوح مشاهده کنید.

اولین پرواز آزمایشی با موتور GE۹X بیش از چهار ساعت به طول انجامید. در این مدت تیم پروازی نسبت به کنترل و تکمیل چک‌لیست موارد الزامی اقدام کرده و صحت عملکرد موتور جدید را مورد بررسی قرار دادند تا ارزیابی‌های سیستم پروازی به منظور برنامه‌ریزی و آماده‌سازی این موتور برای پرواز‌های آینده انجام شود. تد انگلینگ، مدیر برنامه موتور GE۹X در نشستی خبری اعلام کرد:

تیم‌های کاری Victorville و GE۹X ماه‌ها زمان صرف آماده‌سازی این موتور کردند تا برای انجام تست‌های پرواز آماده شود. نتیجه تلاش‌های آن‌ها نیز با انجام و نمایش یک پرواز کامل و موفق به ثمر نشست. از امروز به طور رسمی مراحل مختلف تست‌های پروازی موتور GE۹X شروع شده و به مدت چند ماه ادامه خواهد داشت. در این مدت ما به جمع‌آوری اطلاعات از نحوه عملکرد موتور در ارتفاعات و شرایط مختلف عملیاتی خواهیم پرداخت.

موتور GE۹X در کلاس سیستم‌های رانشی با نیروی صد‌هزار پوند قرار می‌گیرد که به عنوان یکی از قوی‌ترین موتور‌های جت در جهان شناخته خواهد شد. رکورد قوی‌ترین موتور جهان در اختیار موتور GE۹۰ قرار دارد که توانست در سال ۲۰۰۲ به نیروی رانش ۱۲۷‌ هزار پوند دست یابد. این موتور توربوفن با نرخ ‌بای‌پس بالا از یک فن با ۱۶ تیغه کامپوزیتی بهره می‌گیرد. برای مرحله آماده‌سازی هواپیما به منظور نصب موتور و شروع پرواز، GE مجبور شد تا حدود دو متر از اضافات بال بوئینگ ۷۴۷ را حذف کند و با کاهش میزان طول بال به حدود ۶۰ متر، اقدام به تقویت بال برای تحمل وزن این موتور غول‌پیکر نماید.

شرکت GE تست‌های مختلفی را به منظور بررسی دقیق موتور‌های GE9X در دستور کار خود دارد. از جمله این تست‌ها می توان به تست یخ‌زدگی موتور در شرایط سرمای بسیار شدید اشاره کرد. این موتور اخیرا تستی را در شهر وینیپگ کانادا با دمای ۴۵- درجه سانتیگراد با موفقیت پشت سر گذاشت. تست عبور در خلاف جهت وزش باد شدید نیز به زودی در شهر پیبلیس اوهایو به انجام خواهد رسید. هم‌چنین یک موتور GE9X دیگر نیز برای انجام تست بلاک ۱۵۰ ساعته FFA که امسال انجام می‌شود، ساخته خواهد شد.

کمپانی GE نیاز دارد که تست عملکرد قدرت GE9X را نیز در وضعیت‌های اضطراری، حداکثر سرعت فن، حداکثر سرعت هسته و حداکثر دمای خروجی انجام دهد. شرکت بوئینگ در نظر دارد که تولید ۷۰۰ عدد از موتور‌های GE9X را به کمپانی سازنده سفارش دهد. اولین جفت از این موتور برای نصب بر روی هواپیمای در حال ساخت بوئینگ ۷۷۷X در اواخر سال جاری تولید خواهد شد. این شرکت امیدوار است تا اولین پرواز آزمایشی هواپیمای بوئینگ ۷۷۷-۹ که اولین هواپیمای ساخته شده در برنامه ۷۷۷X است را در اوایل سال ۲۰۱۹ انجام دهد.