جهش ۱۰ پله‌ای ایران در رتبه‌بندی شاخص نوآوری

پایگاه اطلاع‌ رسانی بنیاد ملی نخبگان: براساس تازه‌ترین گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) در رتبه بندی کشور‌ها در شاخص جهانی نوآوری، جمهوری اسلامی ایران در سال جدید میلادی، جهش ۱۰ پله‌ای داشته است.

در رتبه­‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال ۲۰۱۸، جمهوری اسلامی ایران با جهشی قابل توجه از رتبه ۷۵ در سال ۲۰۱۷ به جایگاه ۶۵ در سال ۲۰۱۸ رسیده است. این در حالی است که رتبه ایران در این شاخص در سال ۲۰۱۵، ۱۰۶ بوده است.

شاخص جهانی نوآوری نام گزارشی است که هر ساله توسط سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) منتشر می­ شود و در آن به رتبه بندی کشورها از منظر نوآوری می­پردازد که خوشبختانه با اقدامات معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اسلامی ایران در تعامل با وایپو و نیز دستگاه­ ها و نهادهای مرتبط علم و فناوری کشور، زمینه ارتقاء جایگاه ایران در این گزارش فراهم شده است.

نقش زیست بوم نوآوری و کارآفرینی و توسعه استارتاپ‌ها

این رشد قابل توجه مرهون رشد در ابعادی همچون خروجی­های دانش و فناوری (از جایگاه ۹۰ در سال ۲۰۱۵ به جایگاه ۴۱ در سال ۲۰۱۸) و خروجی­ های خلاق (از جایگاه ۱۱۶ در سال ۲۰۱۵ به جایگاه ۵۹ در سال ۲۰۱۸) است که بی­شک توسعه زیست بوم نوآوری و کارآفرینی و همچنین توسعه استارتاپ های فعال در بخش­های مختلف اقتصادی نقش بی بدیلی در کسب این جایگاه داشته است.

ارائه خروجی‌های نوآورانه مطلوب

بر اساس گزارش سال ۲۰۱۸ سازمان جهانی مالکیت فکری، ایران با رشدی ۱۰ پله­ای یکی از بیشترین رشدها را در میان کشورهای همتراز خود داشته است. نکته قابل توجه اینکه جایگاه کشورمان در شاخص کارایی نوآوری (Innovation Efficiency Ratio)، از رتبه ۵۶ در سال ۲۰۱۷ به رتبه ۱۱ در سال ۲۰۱۸ رسیده است.

این امر بیشتر مرهون وضعیت مناسب شاخص‌های مربوط به ابعاد خروجی است و نشان از این موضوع دارد که ایران توانسته است علیرغم ضعف در برخی شاخص های مربوط به ورودی­ها، خروجی­های نوآوارنه بسیار مطلوبی را ارائه دهد.

بر اساس گزارش مذکور، ایران در میان ۳۴ کشور با درآمد متوسط به بالا (upper-middle-income countries) در رتبه ۱۶ و در میان ۹ کشور آسیای مرکزی و جنوب غربی آسیا در رتبه دوم قرار دارد.

رشد قابل اعتنای سرمایه انسانی و پژوهش در ایران

براساس جدولی که در آن، جایگاه کشورها در رتبه بندی کلی شاخص جهانی نوآوری ارائه شده است، رتبه کشورمان از جایگاه ۱۰۶ در سال ۲۰۱۵ به جایگاه ۶۵ در سال ۲۰۱۸ رسیده است که در مقایسه با گزارش سال ۲۰۱۷، بعد سرمایه انسانی و پژوهش نیز همانند سال­های قبل رتبه قابل اعتنایی داشته است و در رتبه ۴۵ بین کشورهای مورد بررسی قرار دارد.

بعد زیرساخت با ۱۲ رتبه بهبود از جایگاه ۹۹ به جایگاه ۸۷، پیچیدگی کسب و کار با ۷ پله بهبود از رتبه ۱۱۵ به رتبه ۱۰۸، پیچیدگی بازار با ۶ پله بهبود رتبه از جایگاه ۱۱۲ به جایگاه ۱۰۶، در آخر بعد نهادها با ۴ رتبه تنزل، از جایگاه ۱۰۶ به جایگاه ۱۱۰ در بین کشورهای مورد بررسی رسیده است.

لزوم توجه جدی‌تر به ورودی‌های نوآوری

بنابر این گزارش، یکی از ویژگی­های گزارش شاخص جهانی نوآوری، نگاه همه جانبه و متوازن به همه ابعاد اثرگذار بر نوآوری است و مرور داده­های جدول جدید رتبه بندی کشورها در سازمان جهانی مالکیت فکری نشان از این دارد که رشد شاخص­های کشور، چه در بازه­های چهار ساله (از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸) و چه در مقایسه با سال گذشته، در اغلب قریب به اتفاق ابعاد، با رشد همراه بوده است. اما نکته قابل توجه اینکه علی‌رغم رشد رتبه کلی کشور در سال­های اخیر، برخی از ابعاد که به ورودی­های نوآوری برمی­گردد رتبه مطلوبی ندارند و این ضعف و عدم توازن در رتبه ابعاد، نباید با رشد قابل توجه و رتبه بسیار خوب ابعاد دیگر که منتج به بهبود در رتبه کلی شده است، نادیده گرفته شود.