با برازوکا فوتبال واقعی‌تر میشه!

همشهری جوان: انگار نگاه فیفا و اسپانسرش به فوتبال عوض شده. آنها که تا دو جام جهانی قبل دنبال گل های بیشتر در هر بازی بودند، حالا به واقعی تر شدن فوتبال فکر می کنند. البته حتما فیفا همچنان نگران گل های بیشتر هست اما نمی خواهد این گل ها در اثر ایرادهای فنی توپ ها به ثمر برسد.

جام جهانی 2006 و 2010 پر بود از انتقادها نسبت به توپ جدید. انتقادهای بازیکنان و دروازه بان ها که نمی دانستند بعد از ضربه به توپ قرار است چه اتفاقی بیفتد. آدیداس برای هر دوم جام جهانی توپ هایی را رونمایی کرد که قدرت پیش بینی مسیر حرکت شان سخت تر بود. مهاجمان شوت می زدند و می دیدند که توپ ها به شکل اعجاب انگیزی حرکت می کنند و خب دروازه بان ها هم نمی توانستند آنها را بگیرند. ثمره این اتفاق این بود که همه بازیکنان درجه یک و درجه 2 حاضر در جام شوت می زدند و گل های عجیبی را تجربه می کردند.

حالا اما برازوکا تاریخ جدید را برای توپ های جام جهانی رقم خواهد زد. حالا دیگر شوت هایی گل می شود که زننده اش کیفیت شوت زدن داشته باشد، درست اندازه گیری کند، قدرت مناسبی به خرج بدهد و به موقع شوت بزند. این شما و این برازوکا.

باید از کریس رونالدو ترسید. همینطور از پیرلو، شوانی، نیمار، اینیستا یا هر هنرمند دیگری که پشت ضربات ایستگاهی ایستاده. اینجا شانس کمترین نقش را دارد. آقایان هنرمند دو هفته وقت دارند خودشان را با توپ جدید هماهنگ و بعد هنرنمایی را آغاز کنند. این یک پیش بینی با درصد احتمال بالاست که تعداد گل های زده شده از ضربات ایستگاهی هنرمندان بالاتر می رود. مهندسان آلمانی وقت زیادی گذاشته اند تا این امر محقق شود. آنها مدعی هستند توپ جدید هم از نظر دقت و هم از نظر تماس با پا بهتر شده ولی آیا دوازدهمین توپ آدیداس برای جام جهانی بهترینش هم هست؟


سفت باش و محکم

مهمترین نکته در مورد برازوکا همان چیزی است که اگر چند بار به توپ فوتبال ضربه زده باشید، خوب متوجه می شوید. توپ های سفت بسیار به هنر فوتبال کمک می کنند؛ چه زمان دریبل کردن و چه زمان شوت زدن، توپ های سفت دقت بیشتری دارند و کمک می کنند که هنرهای فوتبالیست بیشتر معلوم شود.

اصلا این توپ های شماره ۴ سالنی را دیده اید؟ اکثر آنها سفت تر هستند و بازی کردن باهاشان آسان تر است. آدیداس روی همین نکته ساده پافشاری کرده و توپ جدید را تغییر داده. پوسته توپ جدید سفت تر از جابولانی در آفریقا و توپ جام جهانی آلمان است اما این سفتی چه کمکی می کند؟

نرم با کات های وحشتناک

متوسط سرعت شوت ها در جام جهانی ۲۰۱۰ بسیار بیشتر از جام جهانی های قبل بود. البته این مسئله هیچ ربطی به قدرتمند شدن فوتبالیست ها ندارد. این تصمیمی است که آنها گرفته اند برای اینکه بتوانند توپ ها را به مقصد برسانند. اصولا توپ های نرم تر در سرعت پایین به هدف نمی رسند. شما یک بادکنک را در نظر بگیرید که چطور با اصطکاک هوا تغییر جهت می دهد.

جابولانی یک نمونه سنگین تر از بادکنک بود، نمونه ای که هر چند وزنی مناسب داشت اما به دلیل نرمی، در سرعت پایین به هدف نمی رسید. فوتبالیست ها در جام جهانی ۲۰۱۰ مجبور بودند به این توپ سرعت ۸۰ کیلومتر در ساعت بدهند تا نقطه ای که فرود می آید، نزدیک به آن چیزی باشد که آنها می خواهند. همینطور آنها باید کمترین کات را به توپ می دادند، چون در آن سرعت، توپ رفتارهای غیرقابل پیش بینی داشت و به ناگاه جهت عوض می کرد.

در نتیجه فوتبالیست ها اگر کمترین کاتی به توپ می دادند، معلوم نبود توپ اصلا به سمت دروازه برود. این ماجرا در آزمایشگاه های آدیداس بررسی و نتیجه گیری هم شده است. آنها جواب کاملی برای چرایی این اتفاق دارند.

چرا جابولانی بد بود؟ چرا برازوکا خوب است؟

«یک توپ نرم که پوسته آن درز و خط دوخت دارد، اگر پس از شوت زدن به حد کافی حرکت دورانی نداشته باشد، ممکن است یکباره از مسیر طبیعی خود منحرف شود.» این تئوری اصلی است و دلیلش هم روشن؛ چون اصطکاک پوسته توپ با جریان هوا دقیقا روی درز و دوخت های پوسته توپ تاثیر گذاشته و جهت را تغییر می دهد.

این تئوری حالا یک طرف مقابل دارد؛ «برازوکا». توپی که دوخت و دوز ندارد و تکه هایش به وسیله گرما به هم متصل شده اند. آلمان ها با همین کار روی درزها شکاف کمتر با زاویه ای متفاوت ایجاد کرده اند که امکان تغییر مسیر را کم می کند. البته آنها توپ را هم سفت تر ساخته اند تا هم به هدف نزدیکتر باشد، هم برای هدف گیری قدرت کمتری لازم باشد. پس اگر توپ های جابولانی در سرعت ۸۰ کیلومتر خط ثابت را طی می کردند، برازوکا فقط به ۴۸ کیلومتر در ساعت سرعت نیاز دارد که مستقیم به سمت هدف برود.

ذرات اسنایپر

پوسته سخت تر توپ باعث می شود که هنگام ضربه زدن و تماس آن با پا اصطکاک بیشتری به وجود بیاید که به کنترل توپ توسط بازیکنان کمک خواهد کرد. البته مهمترین عامل در تعیین میزان نرمی یا سختی یک توپ، شکل هندسی درزها و دوختگی های آنهاست.

پوسته برازوکا، توپ جام جهانی برزیل، شامل شش قطعه پروانه (ملخ) شکل است که با گرما به هم متصل شده اند. پوسته جابولانی هشت قطعه و توپ جام جهانی آلمان ۱۴ قطعه داشت و توپ های قدیمی و سنتی فوتبال معمولا پوسته ۳۲ پارچه ای دارند.

شرکت آدیداس می گوید که الگوی هندسی درزهای این توپ جدید باعث می شود دقت آیرودینامیک و در نتیجه اطمینان و ثبات در نحوه حرکت آن افزایش یابد.

بازگشت به گذشته

هرچند نام توپ طراحی شده در جام جهانی برزیل، برازوکا - جمع بازوکا و برزیل - است اما برازوکا توپ خیلی سریعی نیست. در اصل نرمی و سفتی تاثیر مستقیم روی سرعت توپ دارند و این توپ بسیار کندتر از نمونه های قبلی اش است. هر چه توپ نرم تر باشد، سرعت آن در برابر دریافت ضربه سریع تر خواهد بود. آنچه بعد از هر مسابقه دیده می شود، این است که سرعت توپ های فوتبال قدیمی به نسبت توپ های ویژه ای که برای جام جهانی استفاده می شوند، کمتر است.

به مرور با نرم تر شدن توپ های ویژه جام جهانی سرعت آنها بیشتر شده و گاهی اوقات می بینیم که در ضربه های کاشته سرعت آنها ممکن است به ۸۰ تا ۹۰ کیلومتر در ساعت برسد اما برای جام جهانی برزیل دوباره توپی ساخته شده که سخت تر است و بنابراین به نقطه اول بازگشته ایم.

توپ های قدیمی تر فوتبال که معمولا پوسته آنها ۳۲ پارچه است و از درون به هم دوخته شده اند، سرعتشان حدود ۴۸ کیلومتر در ساعت است؛ یعنی بازیکنان نیازی نمی بینند بی علت محکم شوت بزنند.

مورد عجیب برازوکا

تعداد کمتر قطعات پوسته توپ می تواند در مجموع از سختی آن کم کند. توپ جدید ۶ تکه است و باید نرم تر از همه توپ ها باشد اما به نظر می رسد سختی پوسته توپ از تکنولوژی دیگری بهره گرفته باشد. نکته جالب اینجاست که درزهای پوسته برازوکا نسبت به توپ های گذشته نه تنها عمیق تر، بلکه طولانی تر هم هستند.

این همان کاری است که مهندسان آدیداس کرده اند که توپ با تکه های کمتر، سختی بیشتری هم داشته باشد. نکته مهم اینجاست که طولانی تر و عمیق تر بودن درزهای برازوکا آن را به توپ های قدیمی و سنتی فوتبال نزدیک تر می کند و این یعنی اصطکاک بیشتر و امکان انحراف کمتر.


توپی که پوسته آن زبر نباشد، بسیار بیشتر تحت تاثیر مقاومت هوا و نیروهای آیرودینامیک قرار می گیرد. درزهای محل دوخت پوسته توپ در حقیقت امواج هوا را در هم می شکند و هنگام حرکت توپ به جلو تفاوت میزان فشار هوا در جلو و در پشت توپ کمتر می شود و چون این نیروی منفی کاهش می یابد، توپ می تواند مسافت بیشتری حرکت کند.

برازوکا چه کار می کند؟

این جام محل درخشش ستاره هاست. در این جمله شک نکنید؛ وقتی که برازوکا توپ جام است. گزارش ها نشان می دهد که توپ تولید شده دقیقا همانجایی می رود که فوتبالیست ها شلیک می کنند. این یعنی هر چقدر مهارت و دقت ضربه زننده بیشتر باشد، واکنش توپ هم بهتر است.

مدیران کمپانی آلمانی معتقد هستند که امسال همه فوتبالی واقعی تر خواهند دید. دیگر کمتر شکی وجود ندارد که اگر قرار باشد شوتی مرگبار به گل برسد، حتما ضربه ای مرگبار پشتش بوده. در این جام باید از مهندسان ضربه آزاد، از زننده های شوت های سنگین ترسید. آنهایی که خوب یاد گرفته اند، حالا با برازوکا فرصت دارند که کار حریفان را تمام کنند.

این توپ مثل یک تفنگ دقیق اسنایپر است. فقط کافی است در اختیار یک شکارچی خوب قرار بگیرد و شکار آغاز شود. دوباره اسم ها را مرور کنید. رونالدو، مسی، فالکائو، پیرلو، اینیستا و ... اینها همان بازیکنانی هستند که می توانند با برازوکا به قلب حریفان دقیق شلیک کنند.