پرداخت زیان های رایتل از جیب مردم

هفته نامه عصر ارتباط: مشکلات اپراتور سوم تلفن همراه یا همان رایتل گویی تمامی ندارد. رایتل وابسته به سازمان بزرگ تامین اجتماعی است که با حق بیمه میلیون های کارگر و کارمند ایرانی امورات خود را می گذراند.

به گزارش خبرنگار عصر ارتباط، وزارت ارتباطات دولت یازدهم از ابتدای کار خود حمایت همه جانبه ای از اپراتور رایتل را در دستور کارش قرار داد. نخستین نشانه این حمایت، موافقت با تداوم دوره انحصار رایتل بود که براساس اخبار به عقب افتادگی ۹ ساله کشور در دسترسی به فناوری پیشرفته موبایلی منجر شد.

اقدام بعدی وزارت ارتباطات در حمایت از اپراتور وابسته به وازرت کار، فشار بر سایر اپراتورها برای اجرای طرح رومینگ ملی و در اختیار گذاشتن پوشش شبکه خود به رایتل بود. بر این اساس وزارت ارتباطات یکی از شروط اصلی ارایه مجوز نسل ۳ به ۲ اپراتور اصلی کشور را بازکردن شبکه های خود به روی رایتل عنوان کرد.

بعد از واگذاری مجوز نسل ۳ به ۲ اپراتور دیگر و در حالی که تنها مزیت رقابتی رایتل از این اپراتور گرفته شد، رایتلی ها مدعی اتفاقی کاملا مغایر با پیش بینی ها شدند. براساس خبرها تعداد مشترکان فعال این اپراتور تا پایان سال گذشته طبق صحبت های پیشین مجید صدری مدیرعامل رایتل یک میلیون و ۱۰۰ هزار بوده که اکنون با گذشت هشت ماه به ۲.۷ میلیون مشترک رسیده است! به عبارت دیگر آن گونه که رایتل مدعی شده؛ این اپراتور رشد ۸۰۰ درصدی ظرف یک سال (از شهریور ۹۲) داشته است.

در کنار تمام این مباحث رایتل اما حجم وسیعی از تبلیغات صوتی و تصویری را در دستور کار گذاشت. این در حالی است که در همان مقطع برخی رسانه ها با استناد به تعرفه های سازمان صدا و سیما و زمان پخش آنها، برآورد ۲۰۰ میلیارد تومانی از این حجم تبلیغات می کردند. رایتل اما در اخباری غیررسمی و در برخی سایت ها تنها مدعی تبلیغات یک و نیم میلیارد تومانی! در سال ۹۲ شد و اشاره ای به حجم تبلیغاتش در سال ۹۳ نیز نکرد.


جالب آنکه این اپراتور در حالی مدعی چنین جهشی در کار خود برخلاف برآوردها شده، که حضور در نمایشگاه تلکام سال جاری نیز حکایت از مسایلی دیگر در این اپراتور داشت.

براساس اخبار، رایتلی که به گفته مدیرعاملش روزهای خوبی را پشت سر می گذارد، در آخرین لحظات، خود را به تنها نمایشگاه مخابراتی سال رساند. جالب تر آنکه در کنار انبوه اخبار سایر اپراتورها و معرفی انواع طرح ها و خدمات ایشان، مهم ترین و تقریبا تنها خبری که از رایتل منتشر شد، آوردن یک کیک به مناسبت هزارمین روز فعالیت این اپراتور و تقسیم آن بین حاضران در غرفه این اپراتور بود! تا این اپراتور نشان دهد با چه طرح ها و برنامه هایی در حال جهش ۸۰۰ درصدی در جذب مشترکان جدید است.

رایتل همچنان زیان می دهد

اما در کنار این تفاسیر بیست و ششم آبان ماه سال جاری بود که وزیر اسبق ارتباطات و فناوری اطلاعات و عضو فعلی کمیسیون تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی که وظیفه نظارت برعلمکرد و دخل و خرج اپراتورها را دارد، پرده از واقعیتی برداشت که با آنچه مدیرعامل رایتل مدعی آن است در تناقض قرار دارد.

احمد معتمدی در پاسخ به این سوال که گویا رایتل رقم ۲.۵ ریال را برای دیتای آزاد موبایل پیشنهاد کرده است، آیا چنین موضوعی صحت دارد، گفت: رایتل هنوز شبکه گسترده ای ندارد و در مجموع ضرر می دهد؛ به عبارتی این شرکت هنوز به نقطه سر به سر نرسیده است. او همچنین درباره اینکه چرا این شرکت به یکباره باید نرخ دیتای آزادش را از نیم به ۲.۵ ریال برساند، گفت: احتمالا یک بخش ضررده بودن رایتل به خاطر منطقی نبودن قیمت ها آن در گذشته بوده است. (منبع: خبرگزاری تسنیم)

این اظهارات که هیچ گاه نیز به شکل رسمی و حتی غیررسمی از سوی رایتل تکذیب نشد، درواقع مهر تاییدی بود بر آنچه آگاهان پیش از این بارها پیش بینی می کردند. به هر تقدیر واقعیت های بازار قابل انکار نبوده و با ادعای ارقام و اعداد رفع نمی شود. کمااینکه بعد از اجرای رومینگ ملی نیز مجموع کاربران رایتلی که از شبه ۲ اپراتور دیگر استفاده کردند تنها بالغ بر ۱۰۰ هزار کاربر عنوان شد.

حمایت مصاحبه ای وزارت ارتباطات از رایتل

چند روز بعد یعنی دوم آذرماه روابط عمومی وزارت ارتباطات به گفت و گویی با مدیرعامل رایتل پرداخت تا ضمن تلطیف اظهارات بی موقع! معتمدی عضو کمیسیون رگولاتوری، بار دیگر حمایت وزارت ارتباطات از اپراتور دولتی رایتل و سندیت بخشی به عملکرد این اپراتور را به نمایش بگذارد. سید مجید صدری در گفت و گو با مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ضمن قدردانی از وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در راستای اجرای طراح رومینگ ملی گفت: در طول یک سال گذشته تعداد مشترکان رایتل از ۳۰۰ هزار مشترک به بیش از ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار مشترک رسیده است که حمایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات از اپراتور سوم در این رشد بسیار موثر بوده است.

صدری از ۱۰ برابر شدن درآمد رایتل خبر داد و افزود: امروز مشترکان به دنبال خدمات با کیفیت بالا در انتقال داده بر بستر اینترنت نسل سوم هستند.

مدیرعامل رایتل، ورود اپراتور اول و دوم به نسل سوم را یک اتفاق مبارک در توسعه کشور خواند و در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار وزارت ارتباطات درخصوص برنامه رایتل برای توسعه سایت های جدید در سراسر کشور، گفت: ما در حال حاضر ۱۸۰۰ سایت فعال داریم و همچنان در حال ادامه روند توسعه برای سایت ها و شبکه رایتل هستیم و طبق برنامه مدون این اپراتور، توسعه ما در حال انجام است. جالب آنکه اگرچه رایتل مدعی رشد ۱۰ برابری درآمدهای خود شده است اما همچنان اشاره ای به آنچه معتمدی گفته بود نشده و اعلام نمی شود اگر رشدی در درآمد بوده، میزان هزینه های این اپراتور چقدر بوده است. نکته دیگر آنکه براساس اصول اولیه علم حسابداری، افزایش درآمد به هر میزان، لزوما به معنی سود و سوددهی نیست.


زیان دهی از جیب مردم

از این رو شواهد، اظهارات وزیر اسبق ارتباطات کشور، آمار ارایه شده از نتایج رومینگ از سوی ۲ اپراتور دیگر و محاسبات میزان هزینه های رایتل، در کنار عدم ارایه مستندات دخل و خرج این اپراتور و بسنده کردن به مصاحبه های هدایت شده، همچنان نشان می دهد، که رایتل در مسیر زیان دهی قرار دارد.

اما این زیان دهی تا چه زمانی ادامه خواهدداشت و از کدام محل پرداخت می شود؟

واقعیت آن است که ظاهرا برخی مایل نیستند به هیچ عنوان رایتل همچون تالیا محدود به واقعیت های بازار و یا متوقف شود. اما تفاوت آشکار رایتل با تالیا نیز در این است که تالیا یک مجموعه خصوصی محسوب می شد که به محض مواجهه با زیان دهی و عدم توسعه، خود را از بازار کنار کشید.

اما رایتل یک مجموعه خصوصی نیست و از درآمدهای سازمان تامین اجتماعی استفاده می کند؛ درآمدهایی که از حق بیمه میلیون ها کارگر و کارمند ایرانی تامین می شود.

به عبارت دیگر زیان دهی رایتل مستقیما از جیب مردم تامین می شود. اما این که واقعیت تمام این گمانه زنی ها در خصوص عملکرد رایتل چیست، چه منافعی از حفظ رایتل تامین می شود و این روال تا چه زمانی ادامه خواهدداشت، موضوعی است که سازمان ها و نهادهای نظارتی باید به پیگیری کم و کیف آن بپردازند. هفته نامه عصر ارتباط در آینده نیز به بررسی و پیگیری عملکرد این اپراتور خواهد پرداخت.