چرا دوچرخه الکتریکی هر روز فراگیرتر می‌شود؟

مجله تخت گاز - روزبه خندان: در این مطلب نکاتی پیرامون انتخاب، راندن و جامعه‌پذیری این وسیله نقلیه سبز بیان خواهیم کرد. یک نکته مهم درباره دوچرخه‌الکتریکی این است که این نوع دوچرخه‌های موتوردار جهت تقویت نیروی انسانی دوچرخه‌سوار ساخته شده‌اند و نمی‌توانند جایگزین نیروی عضلات انسان باشند، بنابراین باید حسابشان را از موتورسیکلت‌های برقی و اسکوترها پاک جدا کرد. تقویت نیرویی که موتور دوچرخه برقی ایجاد می‌کند، به دوچرخه سوار کمک خواهد کرد تا در برابر موانعی چون تپه‌ها، باد مخالف و یا مسیر‌های سخت بدون خستگی به مسیرش ادامه دهد.


«موتور، باتری و کنترلر»

توان موتور در مدل‌های مختلف دوچرخه‌های الکتریکی گستره وسیعی دارند. از توان ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ وات و یا حتی بیشتر البته محدودیت قانونی موتور‌های الکتریکی در آمریکا ۷۵۰ وات است.

یکی دیگر از فاکتور‌های مهمی‌ که باید در نظر گرفته شود، طراحی و محل موتور است. طراحی و محل موتور در دوچرخه الکتریکی نقش بسیار مهمی ‌دارد. متداول‌ترین موتور برای دوچرخه الکتریکی،‌ هاب موتور است. در (Hub Motor) به‌طور معمول موتور دوچرخه الکتریکی بین چرخ جلو و چرخ عقب نصب می‌شود. وقتی موتور در دوچرخه الکتریکی نصب و درگیر شد، موتور الکتریکی چرخ‌های دوچرخه را در مسیر هل داده و می‌کشد.

هرچند این سیستم کارکرد مناسبی ارائه می‌دهد اما یک نقطه ضعف بزرگ نیز دارد؛ از آنجایی‌که موتور الکتریکی به چرخ دنده دوچرخه الکتریکی متصل نیست، در تپه‌ها و زمین‌های شیبدار کمی ‌از بهره‌وری‌ خود را از دست می‌دهد. شاید بهترین مثال برای تصور این ضعف این باشد؛ فکر کنید که وسیله‌ای چون خودرو یا موتورسیکلت را یک روز کامل فقط با دنده یک برانید، چه حالتی پدید خواهد آمد؟ ممکن است با این حالت به مکانی که می‌خواهید برسید اما راندن با یک دنده شتاب و سرعت مطلوبی که یک وسیله چند دنده‌ بهتان می‌دهد بدون تردید نخواهد داد.

بهترین پیشنهاد برای دوچرخه‌های الکتریکی موتورهای نیمه‌برقی (Mid-Drive Motor) است. موتور Mid-Drive، موتوری است که نصف نیرو خود را از برق و نیمه دیگر را از عضلات سواره می‌گیرد. در این‌حالت باتری کمتری مصرف می‌شود و توان حرکتی افزایش می‌یابد و این از زمانی است که توان موتور Mid-Drive توسط دنده‌‌های دوچرخه به چرخ‌ها منتقل می‌شود. در چنین حالتی حتی قدرت عبور از تپه‌ها در حالی‌که با توجه به شیب دنده را تغییر دهید افزایش می‌یابد و افزون بر این قرار گرفتن موتور در نزدیکی زمین که وزن دوچرخه الکتریکی و موتور آن‌را بیشتر در مرکز و پایین دوچرخه قرار می‌دهد، کنترل روی فرمان دوچرخه الکتریکی را افزایش خواهد داد.


راندن یک دوچرخه الکتریکی

حرکت فقط با پدال؛ در هر زمانی که بخواهید، می‌توانید روی دوچرخه الکتریکی درست مثل یک دوچرخه عادی پدال بزنید و به پیش بروید. موتور دوچرخه هیچ مقاومتی در مقابل حرکت چرخ‌ها ایجاد نمی‌کند، در نتیجه احساس خواهید کرد که درست روی یک دوچرخه معمولی سوار هستید. بسته به مدل دوچرخه‌ای که خریداری می‌کنید، دوچرخه‌تان می‌تواند ۳ یا ۸ دنده و یا با پیشرانه داخلی NuVinciRN۳۶۰TM باشد که چرخه دنده‌‌های نامحدودی برای دوچرخه در نظر می‌گیرند، مثل گیرباکس CVT در خودروها.

حرکت همراه با پدال و موتور دوچرخه؛ در این حالت می‌توانید از ترکیب نیرو بدنی خود به علاوه نیرو الکتریکی موتور برای پیش بردن دوچرخه استفاده کنید. هنگامی‌که با فشاردادن دکمه ON/OFF زیر فرمان دوچرخه، این حالت را برمی‌گزینید، موتور الکتریکی دوچرخه به آرامی ‌برق را جهت یاری پدال و نیروی عضلاتتان فراهم می‌کند. هم‌زمان در این حالت با تغییر زمینی که روی آن دوچرخه‌سواری می‌کنید و یا شیب زمین می‌توانید دنده‌ها را در جهت دستیابی به شتاب و سرعت مطلوب‌تر تغییر دهید. تجربه دوچرخه‌سواری در این حالت بسیار هیجان‌انگیز است، چرا که در پایین آمدن از شیب‌ها، می‌تواند حرکت دوچرخه‌ را یکنواخت نگه دارد و سوار را قادر می‌سازد از مناظر و حسی کم‌نظیر حین وزش باد لذت ببرد.

حالت نیمه‌برقی-نیمه‌پدالی ۳ حالت را حمایت می‌کند؛ کم ۳۰درصد، متوسط ۶۰درصدو زیاد ۱۰۰درصد. این درصدها نشان‌گر قدرت اضافی موتور برای تکمیل حرکت است. در حالت کم ۳۰درصد قدرت موتور به قدرت پدال‌زنی سوار اضافه می‌شود. این در حالی است که در حالت زیاد افزایش قدرت به‌راحتی ۲ برابر می‌شود. با یک فشار روی دکمه تغییر حالت، می‌توانید میزان قدرتی که موتور دوچرخه برای حرکت به جلو فراهم می‌کند، انتخاب کنید.

جالب است بدانید که هیچ مدرک قانونی مثل گواهینامه، بیمه و یا چیز‌هایی شبیه به اینها برای سوار شدن و راندن دوچرخه الکتریکی لازم نیست و می‌توان از امتیازات یک دوچرخه معمولی حین راندن این وسیله سبز بهره برد.

البته در ایالات متحده آمریکا بعضی محدودیت‌ها در مورد این دوچرخه‌ها اعمال می‌شود که البته چندان دست‌وپاگیر نیستند. اول اینکه سرعت دوچرخه‌الکتریکی از ۲۰ مایل‌برساعت بیشتر نشود و دوم توان موتور دوچرخه الکتریکی از ۷۵۰ وات بالاتر نرود. دوچرخه‌‌های‌ الکتریکی موجود در بازار این کشور نیز با توجه به همین قوانین ساخته می‌شود. در کشوری مانند ایران که در حال حاضر محدودیت قانونی خاصی برای این دوچرخه‌ها وجود ندارد، هر فرد می‌تواند با پدال زدن از سرعت ۲۰ مایل‌برساعت نیز فراتر برود و توان موتور دوچرخه‌‌های الکتریکی نیز همان‌گونه که پیش از این ذکر شد، در گستره‌ای از ۲۵۰ تا بیش از ۱۰۰۰ وات قابل استفاده است.


نکاتی از یک پژوهش جالب

در سراسر جهان تبدیل یک دوچرخه معمولی به دوچرخه‌الکتریکی رایج‌تر از خرید یک دوچرخه تمام الکتریکی کارخانه‌ای است!

بر اساس یک پژوهش آماری در آمریکا ۴۸ درصد دارندگان دوچرخه‌‌های الکتریکی از کسانی هستند که دوچرخه الکتریکی را آماده می‌خرند اما ۵۲ درصد مابقی، با نصب یک موتور الکتریکی و باتری روی دوچرخه‌ معمولی خود، آن‌را تبدیل به یک دوچرخه برقی می‌کنند. عمده این افراد دوچرخه معمولی کوهستان دارند و ۱۳ درصدشان دوچرخه معمولی. به‌طور کلی تحقیقات نشان می‌دهد الکتریکی کردن یک دوچرخه‌ معمولی با صرف هزینه کمتری نسبت به خرید یک دوچرخه‌الکتریکی کارخانه‌ای صورت می‌گیرد، البته نه همیشه.

در بیشتر شهرهای شلوغ دنیا، دوچرخه‌‌برقی جایگزین بسیار خوبی برای خودرو به نظر می‌رسد، شاید با این رشد جمعیت در آینده برای سفر در مراکز شهری بهتر باشد ماشین‌ها را فراموش کنیم! دوچرخه‌برقی وسیله‌ای است که به دلیل سهولت استفاده مردم را متقاعد به دوچرخه‌سواری روزانه می‌کند.

در تحقیقی میدانی در ایالات‌متحده آمریکا، ۵۵ درصد دارندگان دوچرخه‌‌های الکتریکی پیش از اینکه دوچرخه‌الکتریکی بخرند یا دوچرخه خود را الکتریکی کنند، به‌صورت هفتگی یا روزانه از دوچرخه خود استفاده می‌کردند اما پس از الکتریکی شدن دوچرخه، این میزان به ۹۳ درصد افزایش پیدا کرد! حتی ۶ درصد افراد که هیچ‌گاه از دوچرخه استفاده نمی‌کردند با وجود دوچرخه‌‌الکتریکی، اقدام به استفاده از این‌گونه از وسیله نقلیه کرده‌اند که اغلب نیز بزرگ‌سال هستند.

بزرگ‌ترین مشکل در ارتباط با دوچرخه‌‌های الکتریکی وزن آنها است. این مشکل در نظر عده قابل‌توجهی از کاربران اصلی‌ترین مشکل دوچرخه‌‌های الکتریکی است اما عده اندکی هم هستند که با وزن دوچرخه هیچ مشکلی ندارند و عده‌ای بسیار قلیل نیز نگران سرقت دوچرخه یا زمان طولانی شارژ هستند. البته همان‌گونه که در شماره گذشته گفتیم فناوری باتری‌ها، مدت‌زمان شارژ و هم‌چنین وزن آنها همواره در حال پیشرفت است اما شاید دوچرخه‌هایی با بهره‌مندی از انواع دیگر انرژی نیز در راه هستند.