فضایی‌ها به ملاقات ما می‌آیند؟

وب سایت مجله دیجی کالا - صالح سپهری فر: شنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳، یک شی نورانی پرنده در آسمان بعضی شهرهای شمال غرب ایران مشاهده شد.

خیلی زود تعداد زیادی از تصاویر آماتوری گرفته شده در خبرگزاری‌ها و سایت ها قرار گرفت و شایعات مختلفی نیز بین مردم رد و بدل شد. سئوالی که برای خیلی ها در آن شب به وجود آمد این بود که «آیا این هم یک بشقاب پرنده است؟»

شاید نخستین تصویری که پس از شنیدن عبارت «بشقاب پرنده» در ذهن بسیاری از ما شکل می‌گیرد، موجودات فضایی، حمله به سیاره زمین و چیزهایی از این دست باشد که بیشتر در فیلم های علمی-تخیلی با آن روبرو می شویم. اما بالاخره این «بشقاب پرنده» چیست؟

یوفو: اشیاء ناشناس پرنده

امروزه از عبارت یوفو برای تشریح پدیده‌هایی این چنینی استفاده می شود. یوفو مخفف عبارت «اشیای ناشناس پرنده» است و به طور کلی برای هر گونه جسم پرنده که علت آن نمی تواند به آسانی و یا بلافاصله توسط ناظر شناسایی شود به کار می رود.

عبارت «یوفو» نخستین بار در سال ۱۹۵۲ توسط ارتش ایالات متحده به کار رفت و بعدها به تدریج وارد ادبیات عامه مردم شد.

سوژه‌ای برای جنجال‌های رسانه‌ای

در طی چند دهه اخیر، بارها و بارها شاهد بوده‌ایم که گزارش‌ها و حتی عکس‌هایی از اشیایی ناشناخته در آسمان منتشر شده‌اند.

بسیاری از رسانه‌ها برای جذب مخاطب بیشتر، بر این حس اسرارآمیز بودن یوفوها دامن زده‌اند و در نتیجه گاهی شناسایی منشا و ماهیت دقیق این اشیاء دشوار شده است.

تحقیقات گوناگونی تاکنون در مورد ماهیت یوفوها به انجام رسیده است. بسیاری از یوفوهای مشاهده شده در واقع اجسامی نظیر بالون یا هواپیما و یا حتی برخی اجرام فضایی نظیر شهاب‌سنگ بوده‌اند.

همچنین برخی از گزارش‌ها و عکس‌های منتشر شده درباره‌ی یوفوها جعلی از آب در آمده اند و تنها درصد اندکی از یوفوهای گزارش شده، همچنان مبهم باقی مانده‌اند.


در اواخر دهه ۱۹۴۰ و نیز دهه ۱۹۵۰، مبحث یوفوها جدی شد. در این دوران بسیاری از نشریات انگلیسی زبان از عبارت «Flying Saucer» برای توصیف این اجسام استفاده می‌کردند.

ظاهرا یک خلبان غیرنظامی به نام کنت آرنولد در توصیف ۹ شی غیرعادی که در آسمان مشاهده کرده بود، گفت که این اجسام شبیه به یک نعلبکی بودند و به همین ترتیب بود که این واژه نیز توسط نشریات به کار برده شد.

در همان زمان، نشریات فارسی زبان ایران نیز از ترجمه این عبارت که «نعلبکی پرنده» بود بهره گرفتند و البته پس از چند سال، این عبارت جای خود را به واژه مانوس‌تر امروزی یعنی «بشقاب پرنده» داد.

چند روز پس از مشاهده شی نورانی در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳ در شمال‌غرب ایران، کارشناسان اعلام کردند که این شی نورانی پرنده در واقع حاصل تخلیه سوخت یک موشک فضایی یا موشک دوربرد روسیه بوده است که به خاطر بازتاب نور خورشید از گازهای رها شده از مخزن سوخت، به صورت یک شی پرنده نورانی در آسمان ایران مشاهده شد.

عبارت یوفو نخستین بار توسط سرهنگ ادوارد روپلت به کار رفت. سرهنگ روپلت مدیریت «پروژه‌ی کتاب آبی» را بر عهده داشت. پروژه‌ی کتاب آبی، سومین و جدی ترین پروژه ای است که توسط نیروی هوایی ارتش آمریکا برای شناسایی ماهیت دقیق یوفوها انجام شده است.


یکی از عواملی که سبب داغ شدن بازار اخبار و گزارش‌های مربوط به یوفو در دنیا شد، جنگ سرد یا همان رقابت پر فراز و نشیب بین دو ابرقدرت شرق و غرب آن دوران یعنی آمریکا و شوروی بود.

وضعیت به گونه ای بود که شهروندان این کشورها، هر نوع شی پرنده ناشناس را به ابرقدرت رقیب خود نسبت می دادند که برای خرابکاری و یا جاسوسی وارد سرزمین آنها شده است.

جالب اینجاست که حتی برخی ادیان ساختگی نیز بر اساس این باور که موجوداتی فضایی به زمین فرود آمده و حیات را بر روی آن ایجاد کرده اند در طی چند دهه اخیر شکل گرفته است!

در تاریخ

البته یوفو پدیده جدیدی نیست و شاید قدمتی چند هزار ساله داشته باشد. برای نمونه در یکی از مدارک تاریخی برجای مانده از ۲۴۰ سال پیش از میلاد در چین باستان، منجمان از مشاهده جسمی عجیب در آسمان گزارش کرده‌اند.

بررسی های امروزی نشان می دهد که این جسم عجیب که در این مدرک تاریخی توصیف شده به احتمال زیاد دنباله دار هالی بوده که در آن دوران از آسمان زمین قابل مشاهده بوده است.


همچنین در نگاره های باستانی به دست آمده از برخی آئین‌ها، تصاویری وجود دارد که شباهت‌های زیادی به تصویری که از یوفو توسط رسانه‌ها گزارش می شود دارد.

تاکنون مطالعات گوناگونی برای پی بردن به راز یوفوها توسط کشورهای مختلف دنیا به انجام رسیده است. با این وجود این مطالعات اکثرا توسط دولت‌ها به انجام رسیده است و به همین دلیل با رویکرد علمی رایج که در آن پژوهشگران مستقل به بررسی یک مفهوم می پردازند تفاوت‌هایی دارد.

به همین دلیل بسیاری از کارشناسان علوم فضایی در میزان درستی برخی از این تحقیقات تردید دارند، زیرا دولتها معمولاً ملاحظات گوناگونی را در تحقیقات خود مد نظر قرار می دهند و به همین دلیل نتایج اعلام شده شاید همه واقعیت نباشد.

منشا یوفو

بسیاری از مطالعات انجام شده بر روی یوفوها نشان داده که منشا این اجسام یا صحنه های مشاهده شده اموری ملموس و قابل توضیح است.

برای نمونه، موشک های پرتاب شده از زمین و یا هواپیماهایی که در آسمان پرواز می کنند، در ارتفاعی خاص ممکن است نور را به شکلی مشخص بازتابش داده و به این ترتیب به شکل یک شی عجیب و نورانی به نظر برسند.


موشک‌هایی که فضاپیماها را حمل می کنند معمولاً دارای چند طبقه (قسمت) هستند که هر یک پس از رسیدن به ارتفاعی خاص از آن جدا می شوند و برخورد نور به آنها سبب مشاهده تصاویری عجیب بر روی زمین می شود.

حتی گاهی روشن شدن ابرهایی که در ارتفاع کمی از زمین قرار دارند نیز چنین مناظری را به وجود می آورند.

افزون بر اینها انواع هواپیماهای بدون سرنشین، سراب الکترونی یونوسفری، سراب نوری جو و ده ها مورد دیگر می تواند افرادی که این مناظر را می بینند به این فکر اندازد که یک شی بیگانه را مشاهده م یکنند.

با این وجود، درصد کمی از اشیا پرنده ناشناس (که بین ۵ تا ۲۰ درصد تخمین زده می شود) همچنان ناشناخته می مانند و در واقع عنوان یوفو را همچنان با خود به همراه خواهند داشت.