سرگذشت ۲۵ ساله هوش مصنوعی؛ از آلیس تا گوگل اسیستنت

برترین ها - ترجمه از حمید گنجی: دستیارهای مبتنی بر هوش مصنوعی این روزها به یکی از ابزارهای رایج مصرف‌کنندگان فناوری تبدیل شده‌اند و این ابزارها به‌طور فزاینده‌ای در حال تحت پوشش قرار دادن زندگی ما هستند. از هاب خانه‌های هوشمند که می‌توانند حرارت و امنیت خانه را کنترل کنند تا دستگاه‌های دستی که با ما صحبت می‌کنند و به سوالات ما پاسخ می‌دهند و همچنین فناوری‌های موجود روی خودروها که بهترین مسیرها را به ما پیشنهاد می‌کنند، هوش‌های مصنوعی شخصی‌سازی‌شده به‌سرعت در حال پیشرفته‌تر شدن هستند و از هر زمان دیگری مفید‌تر می‌شوند.

اما همه‌چیز همیشه به این صوت نبوده است و برای اینکه ببینیم فناوری هوش مصنوعی در این سال‌ها چقدر پیشرفت داشته است، باید نگاهی به ربع قرن گذشته داشته باشیم. آنچه در ادامه می‌خوانید، فهرستی از دستگاه‌ها و ابزارهای توسعه‌یافته بر مبنای هوش مصنوعی در طول 25 سال گذشته است. از یک چت‌بات ابتدایی تا دستیار صوتی گوگل اسیستنت.

ALICE (۱۹۹۵)

آلیس یک پردازشگر زبان طبیعی بود که برای برقراری ارتباط با انسان طراحی شده بود. در سال 1995 که آلیس معرفی شد، هیچ ابزاری همانند آن وجود نداشت و آلیس به خاطر توانایی‌ اولیه‌اش برای تبدیل‌شدن به یک انسان به شهرت رسید. آلیس حتی توانست سه بار جایزه لوبرنر (جایزه‌ای که به برنامه‌های کامپیوتری که بیش‌ازحد شبیه به انسان باشند داده می‌شود) را برنده شود. البته در آن زمان به دلیل عدم توسعه کافی هوش مصنوعی، آلیس اغلب اشتباهاتی آشکار را مرتکب می‌شد و به‌طور طبیعی نمی‌توانست آزمون تورینگ را پشت سر بگذارد.

ASK JEEVES (۱۹۹۶)

این ابزار که برای پاسخگویی به سوالات کاربران طراحی شده بود، در سال ۱۹۹۶ اولین بار معرفی شد. با استفاده از Ask Jeeves، کاربران می‌توانستند روزانه سوالاتی را از آن بپرسند و این ابزار نیز به آن‌ها پاسخ می‌داد. این سایت در اصل از یک نماد مجازی با نام Jeeves استفاده می‌کرد. Ask Jeeves که به‌نوعی پیشکسوت موتور جستجوی گوگل محسوب می‌شود، تا سال ۲۰۰۶ در قالب اولیه خود باقی‌ماند، ولی پس‌ازآن سال تغییر ماهیت داد و به سرویسی تبدیل شد که ما اکنون آن را با نام موتور جستجوی Ask.com می‌شناسیم.

واتسون (2005)

واتسون یک سیستم کامپیوتری پاسخ به سوالات بود که اجازه می‌داد سوالات به زبانی طبیعی در آن پست شوند. واتسون می‌توانست در هردو حالت آنلاین و آفلاین به کار بپردازد. در حالت آفلاین، این سرویس به‌صورت داخلی به 200 میلیون صفحه اطلاعات در چهار ترابایت دیسک‌های ذخیره‌سازی اطلاعات، ازجمله ویکی‌پدیا، دسترسی داشت. جالب است بدانید هوش مصنوعی واتسون در مسابقه Jeopardy توانست رقیب انسانی خود و برنده سابق همین مسابقه را شکست دهد و از آن روز بود که واتسون به شهرت رسید. امروزه این سیستم (در فرم‌های پیشرفته‌تر) در سیستم بهداشتی ایالات‌متحده آمریکا به همراه یک سوپرکامپیوتر برای تحقیق روی سرطان ریه مورداستفاده قرار می‌گیرد.

سیری (۲۰۱۰)

سیری اولین دستیار صوتی مبتنی بر هوش مصنوعی بود که برای گوشی‌های هوشمند عرضه شد و به کاربران اجازه می‌داد تا از طریق صدای خود، سوالاتشان را بپرسند. سیری در ابتدا به‌عنوان یک اپلیکیشن مستقل برای گوشی‌های آیفون عرضه شد، اما در آیفون ۴S این اپلیکیشن رسما با سیستم‌عامل Ios ادغام شد و سیری اکنون یکی از عناصر اصلی هر آیفون محسوب می‌شود.

سیری وقتی برای اولین بار عرضه شد، یک پیشرفت چشمگیر در زمینه دستیارهای صوتی به شما می‌آمد. زیرا سیری نه تنها قادر بود که جنبه‌های مختلف گوشی را کنترل کند، بلکه این قابلیت را داشت که مواردی را به کاربران پیشنهاد دهد و از طریق ارتباط اینترنتی به سوالات آن‌ها نیز پاسخ بگوید. سیری از آن زمان تاکنون آپدیت‌های بسیاری را به خود دیده و قابلیت‌های جدیدی نیز به آن افزوده شده است که ازجمله آن‌ها می‌توان به پشتیبانی از سوالات پشت سر هم اشاره کرد.

آمازون الکسا (۲۰۱۴)

این دستیار صوتی که در سال ۲۰۱۴ به بازار عرضه شد، توانست در همان ابتدای عرضه توجهات زیادی را به خود جلب کند. الکسا که در دستگاه‌های مختلفی جای گرفته بود، این قابلیت را داشت که عملیات‌های مختلفی را از طریق تعامل صوتی کاربرش به انجام برساند.

ازجمله قابلیت‌های دستیار صوتی الکسا می‌توان به پاسخ به سوالات کاربران با زبان طبیعی، پخش موزیک، سازمان‌دهی برنامه‌ها و تقویم کاربر، انجام عملیات‌های رزرو، سفارش غذا و نوشیدنی، ایجاد لیست‌های خرید و کنترل بسیاری از دستگاه‌های هوشمند خانه اشاره کرد. اهمیت این دستیار صوتی و در کل فناوری هوش مصنوعی برای آمازون به حدی بوده است که این شرکت در سال 2017 بیش از 5000 کارمند داشت که به‌صورت مستقیم روی توسعه الکسا کار می‌کردند.

گوگل اسیستنت (۲۰۱۶)

گوگل اسیستنت اولین دستیار صوتی در جهان است که به لطف سیستم‌عامل اندروید، اکنون به صورتی گسترده در تمام جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دستیار صوتی در زمینه عملکرد مشابهت‌های زیادی با الکسای شرکت آمازون دارد.

دستیار صوتی اختصاصی گوگل در ابتدا برای دستگاه‌های خانه‌های هوشمند و گوشی‌های موبایل عرضه شد و این توانایی را داشت که از طریق ارتباطات دوطرفه و با استفاده از زبان طبیعی، به سوالات کاربران پاسخ بگوید و بسیاری از امکانات خانه‌های هوشمند را کنترل کند. در سال 2017 قابلیتی به گوگل اسیستنت اضافه شد که به این دستیار صوتی امکان می‌داد که از طریق دوربین دستگاه اطلاعاتی را از محیط اطراف جمع‌آوری کرده تا بتواند اشیا، محصولات و موقعیت‌های مکانی را شناسایی کند.

گوگل اسیستنت، همانند بسیاری از فناوری‌های هوش مصنوعی مدرن، در همین‌جا متوقف نشد. چند روز پیش و در نمایشگاه CES ۲۰۱۸ گوگل اعلام کرد که دستیار صوتی‌اش را به خودروها نیز وارد خواهد کرد. به این معنی که کاربران خواهند توانست بسیاری از جنبه‌های زندگی خود را از درون خودرو کنترل کنند.