درباره فیس بوک، آمار‌ها و اتهاماتش به بهانه سالروز تاسیس آن

روزنامه خراسان: پر طرفدارترین شبکه اجتماعی دنیا،۴ فوریه ۲۰۰۴ توسط زاکربرگ جوان به وجود آمد. این شبکه اجتماعی به دلیل نقض حریم خصوصی افراد و سوءاستفاده از اطلاعات مردم، بارها مورد شکایت افراد حقیقی و حقوقی قرار گرفته است.

احتمالا می دانید که فیس بوک در سال های 2012 و 2014 به ترتیب، اینستاگرام و واتس اپ را خریداری کرد و هم اکنون به علت اختلاف نظرهای شدید بنیان گذاران برنامه های یاد شده با زاکربرگ، هیچ یک از آن ها دیگر در فیس بوک کار نمی کنند. در سال گذشته «برایان اکتون» بنیان گذار واتس اپ از کاربران خواست تا از فیس بوک برای جلوگیری از نقض حریم شخصی شان خارج شوند و «کوین سیستورم» و «مایک کی رگر» موسسان اینستاگرام هم در سپتامبر گذشته فیس بوک را ترک کردند.

در این شرایط نامناسب، فیس بوک اعلام کرده که قصد دارد قابلیت گپ پیام رسان فیس بوک و نیز بخش تبادل پیام برنامه های اینستاگرام و واتس اپ را در یکدیگر ادغام کند تا گفت وگوی کاربران این سه برنامه با یکدیگر تسهیل شود. در این پرونده علاوه بر ارائه جدیدترین و جالب ترین آمارها درباره فیس بوک، نحوه کسب درآمد این شبکه اجتماعی و چند شکایت از آن را که خبرساز شده، خواهید خواند.

از ایده تا اجرای یکی از باسابقه ترین شبکه های اجتماعی که حاشیه های زیادی داشته است

آیا«زاکربرگ» ایده فیس بوک را دزدید؟

اگر بخواهیم به تاریخچه فیس بوک بپردازیم، باید به وبسایت Facemash اشاره کنیم که زاکربرگ آن را با هدف سرگرمی بین دانشجویان هاروارد ساخت. وبسایتی که در آن دانشجویان به ظاهرِ دوستان خود از روی عکس شان رای می دادند اما حجم بالای دانلود این وبسایت که موجب اختلال در اینترنت دانشگاه شد و همچنین ناراضی بودن بعضی دانشجویان از این که عکس شان در این وبسایت مورد استفاده قرار گیرد، موجب شد دانشگاه وبسایت را مسدود کند.

پس از مسدود شدن وبسایت Facemash بود که «دیویا نارندرا» به همراه شرکایش تایلر و کارمون وینکلووس که پیش از این، ایده یک شبکه اجتماعی به نام هاروارد کانکشن را می خواستند عملی کنند سراغ زاکربرگ آمدند تا از نبوغ برنامه نویسی او استفاده کنند. مارک موافقت کرد که در پروژه آن ها همکاری کند اما همزمان با این ماجرا بود که شیطنت مارک گل کرد و او تصمیم گرفت که ایده یک شبکه اجتماعی فوق العاده را دور از چشم شرکایش عملی کند.

پرداخت غرامت توسط زاکربرگ

مارک ۲۰ساله در فوریه ۲۰۰۴ به همراه چهار تن از دوستانش برنامه نویسی این شبکه اجتماعی را با نام The Facebook آغاز کردند و این وب سایت در ابتدا برای دانشگاه هاروارد طراحی شد اما مدتی بعد در دانشگاه های دیگر هم توسعه یافت. پروژه اجتماعی آن ها خیلی سریع رشد کرد. با توسعه این شبکه اجتماعی در سال ۲۰۰۵ ،

آدرس این وبگاه به facebook.com تغییر یافت و در سال ۲۰۰۶ محدودیت حضور فقط دانشجویان در این وبسایت برداشته شد و رسما این شبکه اجتماعی در دسترس عموم قرار گرفت. کمی بعد و در همان سال برادران وینکلووس و نارندرا که زاکربرگ را در پروژه هاروارد کانکشن به همکاری فراخوانده بودند، او را به سرقت ایده خود متهم و رسما از او شکایت کردند. آن ها مدعی شدند، مارک به جای انجام تعهدات خود برای آن طرح، منبع اصلی اطلاعاتی آن ها را برای تاسیس فیس بوک به کار گرفته است. زاکربرگ در ابتدا اعلام کرد، شبکه اجتماعی فیس بوک هیچ ارتباطی با پروژه هاروارد کانکشن ندارد اما چند نوبت شکایت رسمی نارندرا و برادران وینکلووس که تا سال ۲۰۱۱ هم ادامه داشت باعث شد مارک برای حل و فصل موضوع ۴۵ میلیون دلار به هاروارد کانکشن که حالا به کانکت یو تغییر نام داده بود، غرامت پرداخت کند.

تحلیل و فروش اطلاعات شخصی کاربران

مدتی پیش فاش شد که فیس بوک اطلاعات شخصی بیش از ۵۰ میلیون کاربر را به شرکت «کمبریج آنالیتیکا» -شرکتی که با ترکیب داده کاوی و تحلیل داده ها در فرایندهای انتخاباتی و سیاسی خدمات ارائه می دهد- فروخته و کمبریج آنالیتیکا هم از اطلاعات به دست آمده در تبلیغ انتخاباتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ استفاده کرده است. این اولین باری نیست که چنین چیزی درباره فیس بوک می شنویم. پایگاه «اینترسپت» سندی از فیس بوک رو کرده است که نشان می دهد این شرکت از اطلاعات مجازی کاربران برای پیش بینی رفتار آن ها استفاده می کند و این پیش بینی ها را به شرکت های تبلیغاتی می فروشد.

فیس بوک اطلاعات شخصی افراد شامل روابط میان دوستان، موضوعات مورد علاقه، تعداد و محتوای نوشته ها و زمان حضورشان در شبکه اجتماعی را جمع آوری و طبقه بندی می کند و براساس آن ها الگوهای رفتاری کاربران را به دست می آورد. نرم افزار هوش مصنوعی فیس بوک، با قدرت پیش بینی رفتار آینده کاربران به شرکت ها اجازه می دهد با تبلیغات هدفمندشان آن ها را نشانه بگیرند. این سیستم که «پیش بینی وفاداری» نام گرفته است با توجه به اطلاعات ذخیره شده در پروفایل کاربر، تخمین می زندکه آیا او به استفاده از محصول یا خدمتی ادامه می دهد یا خیر.

این شرکت با خریدن دیگر پیام رسان ها مثل اینستاگرام و واتس اپ به تنوع بخشی و توسعه بخش های درآمدزایی خود فکر کرد اما مدل کسب وکارش بیشتر روی تبلیغ متکی است. ادعا می شود در سال ۲۰۱۵، حدود ۹۵ درصد درآمد جهانی فیس بوک از تبلیغات به دست آمد و تنها ۵ درصد آن حاصل دیگر بخش ها مانند پرداخت بازی های روی پلت فرم فیس بوک، پست های تبلیغاتی کاربران و تجارت الکترونیک بود.

خبرسازترین شکایت ها از فیس بوک

شاید ندانید اما پشت چهره موجه شبکه اجتماعی فیس‌بوک که از سال 2004 تا الان موفق عمل کرده و توانسته مخاطبان خود را در سراسر جهان حفظ کند، کلی شکایت و نارضایتی وجود دارد که روح‌تان از آن ها بی‎خبر است. در ادامه تعدادی از شکایت‎ها را که تنها در یک سال اخیر رسانه ‏ای شده است، با هم مرور می ‏کنیم.

شکایت از اپلیکیشن فیس‌بوک مخصوص کودکان:گروه‌های حامی کودکان و نوجوانان می‌گویند که اپلیکیشن پیام‌رسان فیس‌بوک مخصوص کودکان برخلاف قوانین فدرال، اطلاعات شخصی کاربران سنین پایین را بدون تایید والدین شان جمع‌آوری می‌کند. در شکایت تنظیم ‌شده آمده است که اپلیکیشن درخواست تایید COPPA را ندارد و کاربر نمی‌داند آیا واقعاً حریم خصوصی کودکان توسط این برنامه حفظ می‌شود یا نه!

شکایت سهامداران فیس‌بوک :زمانی‏که زاکربرگ، اعلام کرد می‏خواهد به‎‏طور رسمی وارد عرصه‌ سیاست شود، بسیاری از سهامداران انگیزه‌ این کار را قدرت‌طلبی و دلیل ایجاد تغییرات ساختاری در فیس‌بوک دانستند و علیه این مولتی میلیاردر شکایت تنظیم کردند.

شکایت کارمند سابق فیس بوک به دلیل ابتلا به اختلال روانی:یکی از کارکنان سابق شبکه اجتماعی فیس‌بوک از این شرکت به دلیل کوتاهی در محافظت از او در برابر پیامد‌های مخرب محتوا‌های این شبکه شکایت کرد. او گفته است که براساس وظیفه شغلی‎اش مبنی بر حذف تصاویر و ویدئو‌های مبتذل و زننده، روزانه هزاران ویدئو، تصویر و تبلیغ درباره سوءاستفاده جنسی از کودکان، تجاوز، شکنجه، بریدن سر، قتل، خودکشی و... مشاهده می‌کرده که باعث ایجاد اختلالات روانی در او شده است.

شکایت یک وکیل معروف به خاطر مردم:«max schrems»، وکیل معروف که شهرتش را مدیون درجه یک بودن در حرفه‏اش است، با حضور در دادگاه کشور «اتریش» شکایتی علیه فیس‏بوک مطرح و این شرکت را متهم به نقض قانون موسوم به «مقررات حفاظت از اطلاعات عمومی» کرد.

شکایت کاربران سامسونگ:برخی کاربران موبایل‏های سامسونگ گله دارند که حساب کاربری و اپلیکیشن فیس‎بوکی که در دستگاه شان نصب شده، حذف نمی‏شود و کاربر فقط می‏تواند آن را غیرفعال کند. این نگرانی موجب شکایت علیه این شرکت شد.

شکایت «ویتنام» از فعالیت سیاسی در فیس بوک:ویتنام با شکایت از فیس‌بوک، این شبکه اجتماعی را متهم کرد که قانون جدید سایبری این کشور را که از ابتدای امسال به اجرا گذاشته شده، نقض کرده است زیرا مخالفان دولت کمونیستی «هانوی» همچنان در این شبکه فعال هستند.

شکایت «بلک‌بری» به دلیل سرقت:شرکت کانادایی «بلک‌بری» رسما از شرکت مادر فیس‌بوک که اپلیکیشن‌های «اینستاگرام» و «واتس‎اپ» را هم در اختیار دارد، به‌دلیل سوءاستفاده از حق امتیازات و اختراعات متخصصان اش شکایت کرد.

6 آمار جالب درباره فیس بوک و پیام رسان های زیر مجموعه اش

2.32 میلیارد: طبق آماری که در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۸ میلادی منتشر شد، فیس بوک بیش از ۲.۳۲ میلیارد کاربر فعال در سراسر جهان دارد.

5درصد: در سال ۲۰۱۸ تعداد کاربران اینستاگرام از مرز یک میلیارد گذشت و نرخ رشدی معادل ۵ درصد داشت. این نرخ رشد از سرویس های پیام رسان مشابه در همین سال بیشتر است.

11.97میلیارد: درآمد فیس بوک در سه ماهه اول سال ۲۰۱۸ حدود ۱۱.۹۷ میلیارد دلار بوده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته میلادی ۴۹ درصد افزایش داشته است.

1.5میلیارد: واتس اپ با ۱.۵ میلیارد کاربر، محبوب ترین پیام رسان درجهان است. بنابراین تعدادکل کاربران زیرمجموعه های فیس بوک، اینستاگرام و واتس اپ فاصله چندانی تا پنج میلیارد ندارد.

160دلار: پیش بینی های جدید شرکت پژوهشی «سیترون ریسرچ» نشان داده است که سهام فیس بوک در سال ۲۰۱۹ میلادی می تواند با ارزش ۱۶۰ دلار به ازای هر سهم فروخته شود.

138.3میلیارد: براساس سهام و سود، فیس بوک در سه سال گذشته، ارزش خالص فیس بوک در سال ۲۰۱۸ میلادی فقط کمی از ۱۴۰ میلیارد دلار کمتر بود.

منابع: میزان - اقتصاد آنلاین -ویکی پدیا-ایسنا- زومیت- Louisem.com-Statista.com