روسیه در خطر محرومیت از المپیک

روزنامه شرق: بحرانی که این روزها روسیه در آن گرفتار شده شاید سخت‌تر از بحرانی است که چندی پیش در جنگ با اوکراین داشت؛ ورزش کشور روسیه در فاصله ١٦ روز تا المپیک، بزرگ‌ترین رویداد ورزشی دنیا، ضربه سختی خورده و حالا نه ورزشکاران روس، بلکه مسئولان رده‌بالای این کشور هم پایشان به میدان ناپاکی در ورزش کشیده شده است. ماجرا از این قرار است که مدت‌ها پیش یک برنامه تلویزیونی در آلمان از شبکه ARD پخش شد که نشان داد ورزشکاران روسیه در طول چند سال گذشته به‌ویژه در المپیک زمستانی روسیه که در سوچی برگزار شد، دوپینگ سازمان‌یافته داشته‌اند. دوپینگ سازمان‌یافته به این معنی بود که دولت روسیه مستقیما بر دوپینگ ورزشکارانش نظارت داشته و حتی آنها را تشویق به دوپینگ بیشتر برای گرفتن مدال طلا هم کرده است.

با انتشار این گزارش اولیه، روس‌ها همه‌چیز را «بی‌اساس» خواندند و حتی ویتالی موتکو، وزیر ورزش این کشور، هم مواردي همچون اختلافات سیاسی را به میان کشید تا نشان دهد این گزارش با قصد و غرض پخش شده. البته بعد از آن، همان برنامه یک مستند دیگر پخش کرد که این‌بار نشان می‌داد روس‌ها با حمایت نیروهای سری‌شان نمونه‌های دوپینگ ورزشکاران را جابه‌جا می‌کردند تا اثری از مواد دوپینگی باقی نماند. رئیس لابراتوار اصلی مبارزه با دوپینگ روسیه که از ترس جانش از روسیه به آمریکا پناه برده بود، در این گزارش صحبت‌های جالب‌توجهی را مطرح کرد: «من لحظه‌به‌لحظه زیر نظر بودم و با نظامیان می‌رفتم و با نظامیان هم می‌آمدم. آنها می‌خواستند خیالشان راحت باشد که من به غیر از لابراتوار، نمونه‌ها را به جایی دیگر نمی‌فرستم. البته یک شب توانستم از پنجره اتاقم و از پشت‌بام فرار کنم و نمونه‌ها را به دست یکی از دوستانم برسانم تا خارج از روسیه ببرد. آنجا بود که همه‌چیز روشن شد؛ دولت نمی‌خواست کسی بویی ببرد». البته او اشاره‌ای هم به این موضوع کرد که وزیر ورزش روسیه در جریان ریز این اتفاقات قرار داشت: «خودشان می‌خواستند ورزشکارانشان دوپینگ کنند تا نتیجه‌ای بهتر بگیرند. من به‌شخصه هفته‌ای یک‌بار باید به وزارت ورزش می‌رفتم و با معاون وزیر جلسه می‌گذاشتم. آنها می‌خواستند خیالشان راحت باشد که همه‌چیز درست پیش می‌رود». انتشار این گزارش سروصدای زیادی به راه ‌انداخت و بعدها با فاش‌شدن پرونده‌های بیشتری مشخص شد دوپینگ ورزشکاران فقط مربوط به المپیک سوچی نبوده و موارد متعدد دیگری هم بوده که دولت روسیه در جریان این دوپینگ سازمان‌یافته قرار داشته است.

وقتی آبروی روسیه رفت

مسئولان روسی هرگز نخواستند زیر بار این گزارشات بروند؛ بااین‌حال فشار کمیته‌های ضددوپینگ چند کشور صاحب قدرت درنهایت وادا، آژانس مبارزه با دوپینگ بین‌المللی، را بر آن داشت تا تحقیقات گسترده‌ای را درباره این موضوع انجام دهند. البته در لابه‌لای این تحقیقات بسیاری از رشته‌ها، از جمله در دوومیدانی مشخص شد نمونه‌ها جعلی بودند. فدراسیون جهانی دوومیدانی با متقلب‌خواندن روس‌ها به پرونده‌هایی مبنی بر دست‌بردن آژانس ضددوپینگ روسیه دست پیدا کرد و دونده‌های روسی را تا اطلاع ثانوی از حضور در میادین بین‌المللی محروم کرد. روس‌ها که رفته‌رفته احساس خطر کرده بودند، یکی، دو نفر از اعضای کمیته ضددوپینگ کشورشان را هم تعلیق کردند و هم‌زمان امیدوار بودند در گزارش کلی دستشان رو نشود. کسی که مسئول گزارش نهایی درباره این پرونده بود، ریچارد مک لارن، یکی از وکلای مورد اعتماد وادا بود که کار روی پرونده‌ای که مواردی در چهار سال گذشته را مورد بررسی قرار داد، شروع کرد. درنهایت عصر دوشنبه بود که گزارش نهایی مک لارن منتشر و مشخص شد روس‌ها همگی با نظارت دولت در رشته‌های مختلف دست به دوپینگ زده‌اند؛ دوپینگی سازمان‌یافته که چگونگی‌اش شبیه به یک فیلم سینمایی است.

٥٧٧ نفر در نزدیک به ٣٠ رشته

گزارش مک لارن حسابی دست روس‌ها را رو کرده و آبروی بدی از آنها در ورزش دنیا برده. در گزارش منتشرشده مشخص شده ورزشکاران روسیه تقریبا در ٣٠ رشته ورزشی تقلب داشته‌اند و نمونه‌های اصلی را با نمونه‌های جعلی جابه‌جا کرده‌اند تا دوپینگ ورزشکارانشان مشخص نشود. در جدول زیر مشخص شده چه رشته‌هایی در این پرونده وسیع دست داشته‌اند و چه تعداد از ورزشکاران روسیه نمونه‌های دوپینگشان در این بازه زمانی عوض شده است. با توجه به جدول مشخص است سه رشته المپیکی دوومیدانی، وزنه‌برداری و کشتی بیشترین مواردی بوده که نمونه‌های ورزشکاران روس در آنها دست‌کاری شده و محرومیت احتمالی آنها می‌تواند معادلات زیادی را در المپیک به هم بریزد.

وقتی ادرارها را از سوراخ دیوار جابه‌جا کردند

در گزارشی که ریچارد مک‌لارن منتشر کرده اتفاق جالب توجهی به چشم می‌خورد که بیشتر شبیه برنامه جاسوسی است که در سینماها دیده می‌شود! در این گزارش به طور ویژه اشاره شده که مثلا نمونه‌های مشکوک به دوپینگ ورزشکاران روس در بازی‌های المپیک زمستانی سوچی چطور با نمونه‌های پاک جابه‌جا شده است. پیش‌تر و قبل از اینکه گزارش مک‌لارن ارائه شود، نیویورک‌تایمز در گزارشی اشاره کرده بود نیروهای سری روسیه موسوم به اف‌ا‌س‌بی (FSB) در مجاورت لابراتوار مرکزی ساختمانی را اجاره کرده و همه‌چیز را زیر نظر گرفته‌اند. بااین‌حال طبق گزارشی که آژانس مبارزه با دوپینگ بین‌المللی منتشر کرده، این نیروهای سری دفتری چسبیده به لابراتوار در طبقه چهارم ساختمان داشته‌اند که فاصله زیادی با دفتر گریگوری رودچنکوف، رئیس لابراتوار نداشته است. طبق تصاوير منتشر شده کاملا مشخص است نیروهای سری روسیه از قبل و با ترفند ویژه‌ای این دفتر را اجاره کرده‌اند. بااین‌حال بخش جابه‌جایی این نمونه‌ها جذاب‌ترین قسمت ماجرا است: نیمه‌شب، فردی به نام اوگنی کوردیاتسف که مسئول بخش نمونه‌های لابراتوار بوده، خودش را به سالنی می‌رساند که نمونه‌های ادرار ورزشکاران دوپینگی آنجا نگهداری می‌شده. او نمونه‌های ورزشکاران روسی را از طریق سوراخ کوچکی که در دیوار از قبل ایجاد شده بود، به اتاق مجاور، جایی که نیروهای سری و رئیس لابراتوار انتظارش را می‌کشیدند، می‌فرستاده است. این نمونه‌ها بعد به دست «بلوخین»، اسمی که برای اعضای سری روسیه در نظر گرفته شده، رسانده می‌شده است. بلوخین در اقدامی جالب، خودش را به اسم لوله‌کش جا می‌زده و به لابراتوار رفت‌وآمد داشته است. او دو ساعت فرصت داشته تا نمونه‌های مشکوک را ببرد و با نمونه‌های ادرار پاک که معمولا آب و نمک هم به آنها اضافه شده جابه‌جا کند و برگردد. وقتی نمونه‌ها جابه‌جا می‌شده دیگر هیچ مسئول و ورزشکاری در روسیه ابایی از دوپینگی‌بودن نداشته و خیال همه راحت بوده که دوپینگی صورت نگرفته است.

روسیه را بیندازید بیرون!

با افشای این رسوایی حالا همه بسیج شده‌اند هر طور شده مانع از حضور روسیه در المپیک و پارالمپیک ٢٠١٦ ریو شوند؛ ابتدا آژانس‌های ضددوپینگ آمریکا، کانادا، آلمان، ژاپن و نیوزيلند بودند که نامه‌ای به کمیته بین‌المللی المپیک نوشتند و تقاضا دادند روسیه به المپیک راه داده نشود. بعد از آن هم نوبت به وادا رسید تا با نوشتن بیانیه از توماس باخ، رئیس کمیته بین‌المللی المپیک بخواهد مانع از حضور ورزشکاران روسیه در المپیک شوند. اتفاقی که البته با توجه به درخواست‌های بیشتری هم که می‌شود بعید نیست عملی و حداقل محرومیتی اساسی نصیب ورزشکاران و فدراسیون‌های خاطی شود. کمیته بین‌المللی المپیک دیروز اعلام کرد در حال بررسی امکان محروم کردن روسیه است و تا آخر هفته تصمیم خود را اعلام می‌کند.

پوتین: با خاطیان برخورد می‌کنیم

رئیس‌جمهوری روسیه به گزارش وادا به دوپینگ ورزشکاران روس واکنش نشان داد و این موضوع را دخالت‌های سیاسی در ورزش قلمداد کرد. به گزارش ایسنا و به نقل از خبرگزاری TASS روسیه، ولاديمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، در واکنش به این اتفاقات بیانیه‌ای صادر کرد و این اتفاقات را دخالت‌های سیاسی در ورزش قلمداد کرد. در این بیانیه آمده است: «بار دیگر شاهد موضوع دخالت در ورزش هستیم. این بار شکل دخالت عوض شده؛ ولی موضوع همان است و فرقی نکرده. استفاده از ورزش به عنوان اهرم برای فشار سیاسی به کشورها و ارائه چهره منفی از کشورها. بازی‌های المپیک که قرار است برای اتحاد بین ورزشکاران و کشورهای مختلف باشد، این ‌بار به عنوان اتفاقی برای ایجاد جدایی بین کشورها استفاده شده است». در ادامه این بیانیه آمده است: «دوپینگی‌هایی که موجب محرومیت روسیه از المپیک شدند، باعث محرومیت ورزشکاران پاک نیز شدند. در شش ماه گذشته تمام ورزشکاران روسی تحت آزمایش دوپینگ آزمایشگاه‌های بریتانیایی و زیر نظر وادا قرار گرفتند. این اتفاقات یادآورد اتفاقات آغاز دهه ۸۰ است؛ جایی که چندین کشور غربی رقابت‌های المپیک مسکو را به دلیل دخالت‌های شوروی در افغانستان تحریم کردند. چهار سال بعد مسکو در واکنش به این اتفاق، بازی‌های المپیک لس‌آنجلس را تحریم کرد و در این رقابت‌ها شرکت نکرد. همین اتفاقات باعث شد تا خیلی از ورزشکاران روس و آمریکایی نتوانند نام خودشان را در تاریخ ورزش ثبت کنند و این فرصت خوب از آنها به دلایل سیاسی گرفته شد».

در پایان این بیانیه نیز آورده شده است: «اتهاماتی که به روسیه زده شده است، به خاطر شهادت یک فرد، با سابقه بسیار بد به نام گریگوری رودچنکوف است. از سال ۲۰۱۲ پروسه قضائی برای محکوم‌کردن این فرد آغاز شده است و شهادت در دادگاه نیز که برای این موضوع بوده، مستند نیست. بار دیگر باید تأکید کنیم موضع روسیه درباره دوپینگ این است که هیچ جایی برای این پدیده در ورزش نيست. دوپینگ همیشه سلامت ورزشکار را به خطر می‌اندازد. همیشه تلاش کرده‌ایم و در کنار نهادهای دیگر با این پدیده خواهیم جنگید».

در پایان این بیانیه، پوتین قول داد افرادی که نام آنها از طرف وادا در این گزارش آمده است، موقتا از هرگونه فعالیت ورزشی محروم شوند تا نتیجه نهایی درباره آنها بعد از گزارشی نهایی حاصل شود.