خطر بهار براي پوست

سلامت: در فصل بهار، هر روز که از خانه خارج مي‌شويم، سرسبزي شهر چشم‌هايمان را نوازش مي‌دهد. اما اين فصل همراه است با شروع گرم شدن هوا و افزايش تابش نورخورشيد؛ تابشي که با وجود فوايد بسيارش مي‌تواند آثار منفي و مضري هم براي سلامت پوست داشته باشد، به‌خصوص براي آنها که معتقدند بهار تنها فصلي است که در آن پوست مراقبت نمي‌خواهد.

بسياري مي‌گويند پوست در زمستان خشک مي‌شود و در تابستان هم بايد از آفتاب درامان بماند ولي بهار، اين فصل معتدل، با پوست مهربان است. نظر شما را در اين‌باره نمي‌دانم اما دکتر نيلفروش‌زاده، متخصص پوست و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران، در گفت‌وگویی تاکيد کرده است که مراقبت از پوست فصل نمي‌شناسد و بايد اين كار را مانند نياز به غذا براي بدن دانست و به سلامت پوست بها داد و آن را از آلودگي‌هاي محيطي حفظ كرد.


براي كساني که معتقدند بهار پوست را لطيف مي‌کند و نيازي هم به مراقبت از آن در اين فصل نيست، چه صحبتي داريد؟

خيلي از مردم به‌دليل تميزي و رطوبت هوا در بهار، شاهد بهتر شدن وضعيت پوست خود هستند اما اينکه مراقبت‌هاي پوستي را به بهانه پاکي هوا و کمتر شدن آلودگي تعطيل کنيم، اصلا منطقي نيست. همه ما به‌خصوص کودکان و نوجوانان به دليل شرايط آب‌وهوايي در فصول بهار و تابستان، بيشتر در معرض مستقيم نورآفتاب قرار مي‌گيريم. به‌خصوص پسرها كه بيشتر براي شنا به استخر و دريا و براي بازي به محيط پارک و فضاهاي آزاد مي‌روند. در حالي كه قطعا اگر از پوست مراقبت نکنيم، سلامت ما به خطر مي‌افتد. گذشته از اين، گرما و افزايش تدريجي حرارت در فصل بهار عامل مهم روند افزايش تعريق است بنابراين اگر بهداشت پوست رعايت و شستشوي مناسب آن انجام نشود، مي‌تواند باعث بروز بيماري‌هايي در پوست و مو شود.

مشکلات پوستي‌اي وجود دارد که در فصل بهار شايع شوند؟

بله، افرادي هستند که به نورآفتاب حساسيت دارند يا داروهايي مصرف مي‌کنند که پوست را به نورآفتاب‌ حساس مي‌کند، بنابراين در فصول سرد پاييز و زمستان علائم مهمي ندارند ولي با شروع بهار به‌تدريج متوجه علائم ‌پوستي مانند سرخي و التهاب و تورم در مناطق باز پوست مانند صورت مي‌شوند. افراد سالمند بيشتر از اين نظر بايد تحت‌مراقبت باشند چون به‌دليل مصرف داروهاي متعدد، بيشتر ممكن است در شروع بهار متوجه علائم در صورت يا پشت دست‌ها ‌شوند كه در صورت مشاهده‌ اين تغييرات پوستي بايد با پزشک معالج خود مشورت کنند. علاوه بر اين، در بهار مردم بيشتر به مسافرت‌ و گردش مي‌روند و گاهي به‌دليل نياز به اسکان در منازل استيجاري به‌خصوص در شهرهاي شمالي کشور، پزشکان متخصص پوست بيشتر با بيماراني برخورد مي‌کنند که دچار عفونت‌هاي انگلي مانند شپش، گال و به‌خصوص گزش حشرات شده‌اند که در اين صورت به مداواي همه افراد خانواده نياز است.

پس بايد به ساکنان مناطق شمالي هشدار بهاره در اين‌باره بدهيم.

نه لزوما، چون گزش حشرات در ساکنان بومي علائم پوستي ايجاد نمي‌كند و پوست آنها در برابر اين گزش‌ها مصونيت پيدا کرده است ولي به‌دليل اينکه در حافظه سلول‌هاي پوستي‌ افراد غيربومي چنين تماسي وجود نداشته، اين سموم وارد بدنشان مي‌شود و دچار دانه‌هاي قرمز رنگ متعدد و خارش‌دار مي‌شوند که در محل گزش يا عبور حشره از روي پوست به وجود مي‌آيد. تنها توصيه ما استفاده از پشه‌بند و حشره‌کش‌هاي استاندارد در اتاق خواب است که مي‌تواند يک راه پيشگيري از گزش حشرات باشد، به‌خصوص کودکان بيشتر در معرض ظهور اين علائم پوستي هستند.

افزايش احتمال حساسيت تنفسي و آبريزش بيني و چشم در بهار شناخته شده است اما آيا اين در مورد حساسيت پوست هم صادق است؟

امكانش وجود دارد اما نمي‌توان به قطعيت گفت. حساسيت تنفسي که به‌دليل تشديد آلرژي‌ها با محرک‌هايي مثل شروع گرده‌افشاني گياهان بيشتر ايجاد مي‌شود، از نظر علل زمينه‌ساز با آلرژي پوستي تفاوت دارد. هر فردي بايد محرک‌هايي که باعث حساسيت پوستي‌اش مي‌شود، بشناسد مثلا غذاها داروها يا نورخورشيد يا خشکي هوا مي‌تواند باعث بروز اين مشکل شود. به افرادي که پوست حساسي دارند، توصيه مي‌كنم پوست خود را مرطوب نگه دارند چون هرچه خشك‌تر باشد دفاع پوست در مقابل آلرژن‌ها كم مي‌شود. به محض خارش پوستي يا شروع علامت‌ها هم آنتي‌هيستامين بخورند چون اگر خارش شروع شود فرد با خاراندن مي‌تواند به پوست خود صدمه بزند. با گرم شدن هوا و تعريق پوست بدن، به شستشوي روزانه پوست بيشتر اهميت دهند وگرنه محيط مناسب براي رشد قارچ‌ها در پوست فراهم مي‌شود. خارش و ايجاد لکه‌هاي تيره يا روشن و قهوه‌اي و گاه نارنجي در تنه از نشانه‌هاي درگيري پوست با قارچ است.

چگونه مي‌توان پوست را براي رشد اين قارچ‌ها نامناسب کرد؟

با پوشيدن لباس‌هاي روشن و شستشوي مناسب روزانه با شوينده‌هاي غيرالکلي و آب ولرم. کساني که در فصل بهار و تابستان لباس تيره مي‌پوشند، به‌دليل جلوگيري از دفع گرماي پوست و جذب بيشتر گرماي نورآفتاب، زمينه را براي افزايش تعريق مناطق پوشيده بدن فراهم مي‌کنند. بهترين کار براي پيشگيري از مشکلات پوست، استفاده از ضدآفتاب است به‌خصوص اگر در بين ساعت‌هاي ۱۰ صبح تا ۳ بعد از ظهر که گرما بيشتر است، مجبور به حضور در محيط بيرون باشند.

در مورد استفاده از مرطوب‌کننده‌ها چطور؟

در فصل بهار و تابستان غدد چربي فعال‌ترند و نياز به مرطوب‌كننده، به اندازه فصل پاييز و زمستان نيست اما اگر پوست شما خشک است يا در محيط بادخيز هستيد، حتما بايد رطوبت پوست را با استفاده از مرطوب‌کننده مناسب تامين کنيد. اگر پوست خشکي داريد بايد در انتخاب نوع شوينده‌ها هم دقت کنيد که مواد حاوي مرطوب‌کننده بزنيد نه شوينده‌هاي صابوني که پوستتان را بيشتر خشک مي‌کند.

به‌عنوان يک متخصص پوست، ضروري‌ترين مراقبت‌هاي پوستي فصل را چه مي‌دانيد؟

تاکيد بر استفاده از حالت‌دهنده و نرم‌کننده‌هاي مناسب مو بعد از شامپوکردن به نظرم از مراقبت‌هاي ضروري در بهار است. اغلب خانم‌ها به‌دليل تغيير ظاهر در ايام عيد، با مواد شيميايي گوناگون به موهايشان آسيب‌زده‌اند و بهتر است اگر نوک موهايشان خشک شده و شکستگي دارد، کمي آنها را کوتاه و حتما با نرم‌کننده مناسب تا رويش موي جديد از آسيب محافظت كنند.