اسرار شگفت‌انگیز زنانه‌ترین مکان تهران

برترین‌ها: «حدود ۴۰ روز از التهابات در دانشگاه الزهرا(س) می‌گذرد و طی این مدت تقریبا هر روز شاهد برگزاری تجمعات اعتراضی همراه با فحاشی، هتک حرمت و بی‌ادبی بوده‌ایم؛ به‌گونه‌ای که معترضان حرمت استاد و کلاس و شأن دانشگاه را نگاه نمی‌دارند و این در شأن دانشجو نیست. ما معترضان را به شرکت در تریبون آزاد دعوت کردیم، اما آن‌ها ائمه اطهار(ع) و سادات را هتک حرمت کردند و این نشان می‌دهد برای آن‌ها هیچ حد و مرزی وجود ندارد؛ البته ما می‌دانیم که معترضان همه این‌گونه نیستند، اما به هر حال آن‌ها نیز با حمایت‌شان و با حضورشان در تجمعات دارند راه را برای کسانی که اعتراض دانشجویی را لوث و بی‌معنی کرده‌اند، باز می‌کنند.» این توصیفی است که فرمانده بسیج دانشجویی دانشگاه الزهرا از وضعیت این دانشگاه، هفته گذشته ارائه داده بود. به اعتراف او، دانشگاه هر روز در التهاب و اعتراض به‌سر برد و بارها و بارها، اتفاقات این دانشگاه تیتر اخبار رسانه‌های داخلی و خارجی شد. با گزارش هم‌میهن از وضعیت سیاسی این دانشگاه همراه ما باشید.

از دانشگاه فرح پهلوی تا دانشگاه الزهرا

دانشگاه الزهرا در سال ۱۳۵۴ به نام دانشگاه «فرح پهلوی» رسماً به عنوان یک مرکز آموزش عالی شروع به کار کرد. این دانشگاه مشهورترین دانشگاه تک‌جنسیتی ایران است و در منطقهٔ ده ونک تهران واقع شده‌است. سال‌هاست زمین‌های اطراف این دانشگاه، محل مناقشه میان برخی بومیان و مسئولان دانشگاه است. پیش از اینکه این مرکز آموزش عالی به عنوان دانشگاه شروع به فعالیت کند، یعنی حول و حوش سال ۱۳۴۳ با پذیرش ۹۰ دانشجو فعالیت خود را تحت عنوان «مدرسه عالی دختران» آغاز کرد و حالا دانشگاه الزهرا با وسعتی معادل ۱۴هکتار مشهورترین دانشگاه تک‌جنسیتی دخترانه ایران به شمار می‌رود.

چادری‌ها و اولین روایت سیاسی

سال گذشته در اولین روزهای آغاز به کار دولت رئیسی، تصاویری از دانشگاه الزهرا منتشر شد که در جلسه‌ای که انسیه خزعلی نیز حضور داشت، بعضی از چهره‌های سیاسی، تصاویر زنان چادری که عموما به خاطر شرایط کرونا، ماسک زده بودند را با تصاویر «زنان در حکومت طالبان» مقایسه کردند. بامداد لاجوردی، روزنامه‌نگار، آن زمان در صفحه توئیتر خود نوشته بود: «اولین نشست معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده را ملاحظه می‌کنید. همانطور که مشخص هست تنوع پوشش و تکثر سبک زندگی زنان ایران کاملا در این جلسه هویدا هست.» 

تشکل‌هایی که صدایی از آن‌ها نبود

دانشگاه الزهرا دو تشکل اصولگرای «بسیج دانشجویی» و «جامعه اسلامی دانشجویان» دارد و یک تشکیلات به نام «مجمع اسلامی دانشجویان» که گرایش‌های انتقادی دارد. شورای صنفی دانشگاه الزهرا نیز سال گذشته به خاطر برخی ردصلاحیت‌ها و حضور کمرنگ دانشجویان در انتخابات آن، به خاطر حد نصاب کم حاضران در آن انتخابات، تعطیل شد و گویا فعلا هم انگیزه‌ای برای احیای آن وجود ندارد. «مجمع اسلامی دانشجویان» هم در این اعتراضات با فشارهای زیادی مواجه شده است. «مائده دلبری»، از دانشجویان فعال مجمع در ابتدای اعتراضات بازداشت شد و همینطور «رایحه حسینی»، دبیر فعلی مجمع دانشجویان دانشگاه الزهرا در زندان به سر می‌برد. 

بازگشت سکوت

البته در میانه این اعتراضات، مثل بسیاری دیگر از دانشگاه‌ها، بعضی از دانشجویان دانشگاه الزهرا بازداشت شدند. اما گویا میزان بازداشت‌ها، احضارها و احکام صادرشده برای دانشجویان دانشگاه الزهرا بیشتر از آن چیزی بوده که در رسانه‌ها منتشر شده است. تلاش‌های خبرنگار برای تماس گرفتن با دانشجویان فعلی دانشگاه و فعالان مجمع اسلامی دانشجویان، تا امروز بی‌نتیجه بود و بعضی کانال‌های تلگرامی که اخبار اعتراضات را پوشش می‌دادند نیز چند روز است فعالیت خود را متوقف کرده‌اند. «فاطمه قاسم‌پور» نماینده مجلس در جلسه تریبون آزاد این دانشگاه گفته بود: «شش ماه دیگر نتیجه مطالبات دانشجویان را که به صحن علنی مجلس خواهم برد در نشستی با دانشجویان الزهرا بیان خواهم کرد.» اما خیلی زودتر از شش ماه، هیچ اثری از اعتراضات در دانشگاه دیده نمی‌شود و دانشگاه الزهرا چند روز است دوباره به دوران سکوت خود بازگشته است.

اصلاح‌طلب / زهرا رهنورد

هرچند زهرا رهنورد نه اولین رئیس دانشگاه الزهرا بوده و نه در این دانشگاه درس خوانده است، اما نام او با نام الزهرا گره خورده است. حضور او در رأس دانشگاه الزهرا در دولت خاتمی باعث شد تا این دانشگاه بیشتر از گذشته مورد توجه قرار بگیرد و هنوز هم اسم دانشگاه الزهرا در ادبیات سیاسی ایران با نام زهرا رهنورد گره خورده است. رهنورد اولین زن و تا امروز تنها زنی است که در تمامی برنامه‌های تبلیغاتی همسرش به عنوان نامزد ریاست‌جمهوری شرکت کرده بود. با اینکه این کار در بسیاری از کشورهای دنیا رخ می‌دهد، اما در سال 88 این اتفاق مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت و حتی به مناظره‌های ریاست‌جمهوری کشیده شد. رهنورد در کنار همسرش بعد از اتفاقات 88 در حصر خانگی به سر ‌برد. در بعضی حوادث و اتفاقات، او واکنش‌هایی همدلانه با معترضان داشته است.

اصولگرا / انسیه خزعلی

در اواخر دولت احمدی‌نژاد، ریاست دانشگاه الزهرا به انسیه خزعلی سپرده شد و تقریبا تا اواخر دولت اول حسن روحانی، خزعلی در این مسئولیت باقی ماند.. او در حال حاضر معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهور است و اتفاقا از افرادی است که در ناآرامی‌های اخیر، بارها و بارها اظهارنظر کرده و صحبت‌های او بازتاب‌های زیادی در افکار عمومی داشته است. او اخیرا گفته است: «در بسیاری از حرکت‌ها و تبلیغات این ناآرامی‌ها زنان وسیله بودند. طبق آمار تنها ۱۲درصد از دستگیرشدگان در اغتشاشات از خانم‌ها بودند و ۸۸درصد بقیه از مردان بودند، ولی می‌بینیم که به غلط این کار‌ها حرکتی زنانه معرفی می‌شود. ولی همه چیز را به نام آن‌ها و باشعار «زن، زندگی، آزادی» تمام کردند. این استفاده ابزاری از زن را در بسیاری از امور دیگر هم شاهد هستیم. این یک جنگ همه‌جانبه شناختی و رسانه‌ای علیه ایران و زن و خانواده ایرانی بود. »

دانشجو / سپیده رشنو

دو ماه قبل از وفات مهسا امینی، دو دختر جوان در اتوبوس به خاطر تذکر حجاب درگیر شدند. در نهایت مسافران اتوبوس دختر تذکردهنده را از اتوبوس بیرون کردند. بعد از وایرال شدن این فیلم، دستگاه قضایی، دختر بدحجاب را بازداشت کرد و او ناچار شد حتی در یک برنامه اعترافات تلویزیونی شرکت کند. آن دختر سپیده رشنو، دانشجوی دانشگاه الزهرا بود. ۲۹مرداد، خبرگزاری قوه قضائیه اتهامات او را «فعالیت تبلیغی علیه نظام و تشویق به فساد و فحشا» عنوان کرده بود. همان زمان موج حمایت‌ها از سپیده رشنو به حدی بود که شاید می‌شد این آتش زیرخاکستر را پیش‌بینی کرد. در اعتراضات الزاهرا، بارها نام سپیده رشنو توسط دانشجویان برده شد.

زندانی / فائزه هاشمی

فائزه، دختر هاشمی‌رفسنجانی نیز از فارغ‌التحصیلان دانشگاه الزهرا است. او لیسانس مدیریت خود را از دانشگاه الزهرا گرفته است و در سال‌های گذشته به عنوان یک چهره رادیکال اصلاح‌طلب، مورد توجه رسانه‌ها و افکار عمومی قرار گرفته است. در جریان اعتراضات بعد از وفات مهسا امینی، تعدادی از چهره‌های اصلاح‌طلب نیز احضار و بازداشت شدند، اما فائزه هاشمی، مشهورترین چهره‌ای بود که در خیابان و هنگام حضور در یک مراسم اعتراضی بازداشت شد. چند روز قبل دادستان عمومی و انقلاب تهران از صدور کیفرخواست در خصوص پرونده فائزه هاشمی خبر داد. فائزه هاشمی در دوران اصلاحات هم روزنامه‌ای به نام «زن» منتشر می‌کرد و سعی داشت در این روزنامه بیشتر از سایر روزنامه‌های اصلاح‌طلب، نگاهی مدرن به مسائل مرتبط با زنان داشته باشد. روزنامه زن نیز مثل سایر روزنامه‌های اصلاح‌طلب توقیف شد.

بلاگر / جادی میرمیرانی

یکی از افرادی که بازداشت او در اعتراضات اخیر، باعث تعجب شد، امیر عمادمیرمیرانی مشهور به جادی بود. جادی یکی از برنامه‌نویسان کامپیوتر بود که ویدیوهای آموزشی او در یوتیوب و آپارات و سایر پلتفرم‌ها، طرفداران زیادی داشت. او در یکی از ویدئوهایش گفته بود استاد دانشگاه الزهرا بوده، اما به خاطر اینکه این دانشگاه تک‌جنسیتی بوده و او با تفکیک جنسیتی در دانش کامپیوتر مخالف است، این کار را ادامه نداده است. میرمیرانی فارغ‌التحصیل کارشناسی برق، گرایش مخابرات از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی است و مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشتهٔ جامعه‌شناسی از دانشگاه علامه گرفته‌است. میرمیرانی از زمان آغاز کار وبلاگ‌ها در ایران با وبلاگ «جادی» مطرح شد؛ وبلاگی که بخشی از اهدافش آگاهی‌رسانی در مورد امنیت و حقوق دیجیتال و همچنین دسترسی به ابزارهای جدید حوزه کامپیوتر و اینترنت بود. 

اخراجی / پانته‌آ واعظ‌نیا

یکی از دانشجویان دانشگاه الزهرا به هم‌میهن می‌گوید، بعد از افزایش اعتراضات در دانشگاه شریف، مسئولان دانشگاه از دانشجویان خواستند تا در یک تریبون آزاد مسائل خود را مطرح کنند. دانشجویان این دانشگاه برای حضور در این جلسه مردد بودند، چراکه احساس می‌کردند ممکن است به خاطر صحبت‌هایی که در این جلسه مطرح می‌کنند، تحت تعقیب قرار بگیرند. اما در نهایت یکی از اساتیدی که سابقه همراهی با دانشجویان را داشت، قبول کرد به نمایندگی از آنها در جلسه تریبون آزاد شرکت کند. روز بعد آن استاد ممنوع از ورود شد. آن استاد پانته‌آ واعظ‌نیا کارتونیست و استاد مهمان گرافیک دانشگاه الزهرا بود که خودش نیز با انتشار یک استوری در اینستاگرام خود اطلاع داد روز یکشنبه، ۲۴ مهر با تماس تلفنی به او اطلاع داده‌اند که از دانشگاه اخراج شده است. پانته‌آ از ساخت دکورهای «قهوه تلخ» تا تیتراژهای برنامه مهران مدیری را در کارنامه خود دارد. کار در زمینه فیلم‌های تبلیغاتی را هم به این‌ها اضافه کنید.