روش های مقابله با فراموشی مطالب درسی

هفت صبح : دکتر هرمان ابینگهاوس در سال ۱۸۸۵ تحقیقی در مورد روند فراموشی نسبت به زمان انجام داد که شایان توجه بود. به گزارش برترین ها وی فهرستی شامل ۱۳ کلمه بی معنی را به صورت کامل حفظ کرد و بعد از فواصل زمانی مختلف (از ۲۰ دقیقه تا ۳۱ دقیقه) خود را می آزمود تا بداند در هر فاصله زمانی چه تعداد از واژه ها را به خاطر سپرده است. نتایج وی به قرار زیر بود:

پس از ۲۰ دقیقه ۶۰ درصد مطالب را حفظ بود، پس از یک ساعت کمتر از ۵۰ درصد، پس از ۸ ساعت کمتر از ۴۰ درصد، پس از ۲۴ ساعت نزدیک ۳۰ درصد، پس از پنج روز کمتر از ۳۰ درصد و بالاخره پس از ۳۱ روز نزدیک ۲۰ درصد مطالب در حافظه او باقی مانده بود. به عبارت دیگر این آزمایش به سادگی نشان داد ۴۰ درصد مطالب در ۲۰ دقیقه نخست و ۷۰ درصد طی ۴۸ ساعت نخست اگر مرور صحیح صورت نگیرد فراموش می شوند.


زمان مرور

باتوجه به اینکه طبق یافته های ابینگهاوس بیشترین میزان فراموشی (۷۰ درصد) در ۲۴ تا ۴۸ ساعت نخست اتفاق می افتد پس مهم ترین زمان های مرور همان ۴۸ ساعت اولیه است. به گزارش برترین ها مرور بلافاصله مطالب خوانده شده، تاثیر بسزایی در تثبیت مطالب و جلوگیری از فراموشی آنها دارد. ۱۰ تا ۲۰ دقیقه از زمانی را که برای مطالب هر درس درنظر گرفته اید را صرف مرور مطالب خوانده شده در همان جلسه کنید، تعجب خواهید کرد از اینکه مقداری از مطالب را در همان دقایق اولیه فراموش کرده اید.

یادداشت و نت برداری

برای اینکه بتوانید همیشه و در کلیه امتحانات نمره الف بگیرید یادداشت برداری موثر و صحیح یک عامل ضروری و اساسی است.

چراکه با خلاصه برداری دفعات مرور شما بیشتر می شود و فراموشی به حداقل می رسد، قسمت اعظم درس خواندن شما باید از روی یادداشت برداری های شما باشد.


۲۰ نکته در یادداشت برداری

۱ - ابتدا حجمی را که می خواهید خلاصه برداری کنید مشخص کنید.

۲ - با تورق سریع از اصل موضوع اطلاعات کسب کنید به شکل ها، تیترها و عناوین کتاب دقت کنید.

۳ - یادداشت ها را براساس اشخاص، فرمول ها، اصطلاحات، تعاریف و... دسته بندی کنید.

۴ - از درخت حافظه استفاده کنید که از نظر سازماندهی ذهن و تاثیر در یادگیری از کارآیی فوق العاده ای برخوردار است. برای این کار باید عنوان فصل را به عنوان ریشه درخت در داخل یک دایره، مربع یا هر شکل هندسی مطلوب در سمت راست قرار دهید و سپس نکات اصلی و فرعی را روی شاخه های اصلی و فرعی در سمت چپ بنویسید. در این تکنیک از هر دو نیم کره مغز استفاده می شود.

۵ - مطالب را رونویسی نکنید به زبان خودتان بنویسید.

۶ - اصل نظم و زیبایی را در خلاصه برداری رعایت کنید.

۷ - مطالب باید کوتاه باشند اما مفهوم را برسانند ترجیحا فعل داشته باشند.

۸ - سعی کنید یادداشت هایتان در حدی مطمئن باشد که جایگزین مناسبی برای منابع اصلی باشد.

۹ - خلاقیت در یادداشت برداری را فراموش نکنید. چه به لحاظ نحوه نگارش و چه به لحاظ شکل نوشتار و نمودارهایی که به کار می برید.

۱۰ - کدگذاری کنید: مثلا در درس فارسی برای به خاطر سپردن آثار نظامی (ملخ ها): م (مخزن الاسرار)، ل (لیلی و مجنون) خ (خسرو و شیرین)، ه (هفت پیکر) و الف (اسکندرنامه)


۱۱ - از علامت های اختصاری استفاده کنید.

۱۲ - میزان اهمیت مطالب را با علائم هندسین نشان دهید.

۱۳ - مقابل هر شاخه فرعی از مثال ها استفاده کنید.

۱۴ - نمودارها و تحلیل آن را به صورت جامع بنویسید.

۱۵ - در صورت نیاز از شکل های آن مطلب کمک بگیرید.

۱۶ - بالای هر خلاصه برداری آدرس کامل آن را که شامل عنوان فصل، صفحه و نام کتاب است بنویسید.

۱۷ - یادداشت ها باید به گونه ای باشد که قابل حمل باشد. بنابراین استفاده از سررسید یا سالنامه را پیشنهاد نمی کنیم.

۱۸ - بهترین راه خلاصه برداری آن است که آنها را روی اوراقی جداگانه و به هم پیوسته بنویسید تا اگر نیازی به چک کردن و اصلاح آن بود بتوانیم با بازنویسی آن دوباره مجموعه ای قابل قبول داشته باشیم.

۱۹ - در پایان خلاصه برداری سعی کنید درخت حافظه خود را یک بار مرحله به مرحله مرور و به خاطر آورید.

۲۰ - در هر فرصتی خلاصه هایتان را مرتب مرور کنید.