در برابر رفتار خشن چه کنیم؟

خبرگزاری ایسنا - زهرا احمدی: دعوا بر سر مسافر ساده‌ترین نوع خشونتی است که می‌توان در خیابان هر شهری مشاهده کرد. هر روز هم افرادی به خاطر نزاع و ضرب و جرح به دادسرا مراجعه می‌کنند.

از نزاع‌های آشکار تا کارمند ساده‌ای که از ترس آبروی فردی و خانوادگی و رفتار خشک و خشن مدیران، گزارشی از رفتار ناشایست همکارش در محیط اداری ارائه نمی‌کند، در لایه‌های پنهان جامعه انواع خشونت‌های جسمی و عاطفی را رقم می‌زند.


روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان هوای چهارمحال و بختیاری برفی بود، با این شرایط یاد حرف‌های یک جامعه شناس افتادم که می‌گفت، توپوگرافی از دلایل خشونت است، حرفی که یک مقام مسئول از سازمان ملل نیز آن را تایید کرد و گفت، یکی از عوامل خشونت در چهارمحال و بختیاری نبود رطوبت کافی و خشکی آب و هوا، ویژگی‌های اقلیمی منطقه و معماری شهری است.

رشد ۵۷ درصدی همسر آزاری در چهارمحال و بختیاری

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم چهارمحال و بختیاری در همین راستا در گفت‏‌وگویی اظهار کرد: در سال ۹۲ مشارکت در نزاع دسته جمعی در استان با کاهش ۹ درصدی، بیشترین کاهش و همسرآزاری با ۵۷ درصد افزایش بیشترین افزایش را نسبت به سال ۹۱ داشته است.

عبدالرضا علی‌محمدی با بیان این‌که در سال ۹۲ خودکشی در استان ۱۸ درصد رشد را نسبت به سال ۹۱ تجربه کرد، خاطرنشان کرد: در همین سالنسبت به سال ۹۱ قتل ۳۱ درصد کاهش داشته است.

یک جامعه شناس نیز در گفت‎وگویی خشونت را حالتی ذهنی، گفتاری یا رفتاری معرفی دانست که گاهی از یک اخم یا چشم‌غره و تهدید، حرف‌های ناپسند و فحاشی تا رفتارهای خشونت بار جسمی و ضرب و جرح پیش می‌رود.


دکتر حسینعلی قجری با بیان این‌که خشونت وقتی به افراط و تفریط برسد، پدیده‌ای اجتماعی می‌شود، گفت: آمار خشونت‌های جمعی در این استان بیش از هر خشونتی به چشم می‎خورد.

وی با بیان این‌که علل خشونت به دو دسته جمعی و فردی تقسیم می‌شوند، خاطرنشان کرد: بحران‌های روحی، روانی و خصلت‌های ارثی می‌توانند زمینه‌ساز خشونت شوند.

رئیس دانشگاه جامع پیام نور چهارمحال و بختیاری افزود: عوامل اجتماعی یکی از دلایل بروز خشونت است که مسئولان باید به آن توجه داشته باشند.

وی افزود: خانواده، رفتار والدین نسبت به یکدیگر و نسبت به فرزندان، مدارس، رسانه و عوامل اقتصادی از مهم‎ترین دلایل بروز خشونت در جامعه است.

قجری با بیان این‌که کودکان با مشاهده رفتار‌های خشن از طرف والدین و یا جامعه و رسانه، رفتاهای خشونت بار را در پاسخ به این عوامل انجام می‌دهند، اظهار کرد: رسانه به دلیل برخی محدودیت‌ها، اقدام به نمایش فیلم‌هایی می‌کند که دارای کاراکترهای خشن هستند و افراد به ویژه کودکان با مشاهده رفتار این شخصیت‌ها و تقلید از آن مستعد بروز خشونت می‌شوند.

تاثیر وضعیت اقتصادی بر بروز رفتارهای خشن

وی خاطرنشان کرد: اقتصاد ضعیف هم با کاهش میزان خودکنترلی موجب بروز رفتارهای خشن در افراد می‌شود؛ هم‌چنین برخی رفتارها که به مرور در جامعه ارزش‌ تلقی می‌شوند، زمینه‌ساز بروز خشونت هستند.

قجری با بیان این‌که اگر چیزی در جامعه ارزش محسوب شد، شرایط رسیدن به آن هم باید فراهم شود، افزود: وقتی در جامعه‌ای ثروت به عنوان ارزش محسوب شود، اما شرایط مناسب برای دستیابی به ثروت فراهم نشود، موجب بروز رفتارهای خشن در اقشار ضعیف‌تر می‌شود.

به گفته وی، تعصبات قومی و قیبله‌ای و چشم و هم چشمی در خانواده‌ها از دیگر عوامل بروز و استمرار خشونت در جامعه هستند.

این جامعه‌شناس با بیان این‌که برخی خانواده‌های سنتی با پذیرش این نکته که سکوت در مقابل برخورد خشن موجب حفظ آبروی خانوادگی می‌شود، افزود: سکوت در برابر خشونت یکی از بزرگترین خطاهای اجتماعی است؛ در حالی که در برخورد با خشونت ابتدا باید با شیوه‌های کدخدا منشی و ریش سفیدی در خانواده‌ها و در صورت ادامه یافتن از طریق قانونی پیگیری شود.


وی خاطرنشان کرد: در صورت سکوت در برابر خشونت، این رفتار به صورت پنهان در جامعه باقی خواهد ماند و درنهایت با ایجاد شرایط دشوار بروز خواهد کرد.

هم‌چنین معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی چهارمحال و بختیاری به ایسنا گفت: خشونت‎های اعمال شده در مورد اکثر افراد مراجعه کننده به دوایر مددکاری، در حوزه بدرفتاری‌های لفظی و جسمی است و بدرفتاری‌های عاطفی، مالی و جنسی در رده‌های بعدی این مراجعات قرار دارند.

سرهنگ شهریار حیدری با بیان این‌که با تلاش مددکاران این معاونت، بیش از ۷۰ درصد پرونده‌های واصله به این مرکز با مصالحه همراه است، افزود: برای بررسی میزان پایداری این مصالحه‌ها، به فراهم شدن امکانات و شرایط و تامین بودجه لازم برای این امر نیاز است.

وی اظهار کرد: در حال حاضر مرکز مشاوره این معاونت با استناد به عدم مراجعه مجدد مددجویان خشونت و یا درخواست تکرار و تعدد جلسات مشاوره، آماری تخمینی از میزان رضایتمندی مراجعات به این مرکز دارد که حاکی از مثبت بودن روند فعالیت مرکز مشاوره معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی چهارمحال و بختیاری است.

حیدری با بیان این‌که خشونت علیه زنان در جوامع سنتی به عنوان یک ساختار پسندیده جا افتاده است، گفت: البته در حال حاضر این دیدگاه اندکی تغییر کرده است.

وی خاطرنشان کرد: از عمده دلایل خشونت علیه زنان در جامعه، خصوصیات فرهنگی و محیطی جامعه است، و عوامل ژنتیکی، قانونی، قومی، فقر، استعمال الکل و دخانیات از دیگر عواملی است که کارشناسان در وقوع رفتار خشونت بار علیه زنان، عنوان می‌کنند.

معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی چهارمحال و بختیاری گفت: با وجود حمایت‌های قانونی، توسل به قانون برای زنان خشونت خانگی دشوار است، اما با تاسیس مراکز مشاوره و دوایر مددکاری پلیس، سیاست عدم مداخله در موارد خانوادگی که در سال‌های گذشته مرسوم بوده است، مردود شده، به نحوی که با اعلام تلفنی یا درخواست کتبی مددجو در خصوص رسیدگی به موضوع اختلافات خانوادگی یا خشونت، پلیس مشاور با راهکارهای مداخله‌ای و کارشناسی در رسیدگی و حل بهینه موضوع تلاش می‌کند.

ذکر باعث می شود انسان کمتر از مدار اعتدال خارج شود

معاون فرهنگی تبلیغات اسلامی چهارمحال و بختیاری نیز در گفت‎وگویی با اشاره به این‌که اسلام دین رحمت و مهربانی است، گفت: خشونت زاده قوه غضبیه انسان‌ها و شمشیر دولبه‌ای است که در حالت اعتدال، تبدیل به شجاعت و افراط آن، منجر به خشم و تفریط آن، منجر به ترس می‌شود.


حجت الاسلام سیدمحمد میربد افزود: در اسلام از کنترل خشونت با عنوان کظم غیظ نام برده شده است.

وی افزود: خشونت می‌تواند به صورت ذهنی، زبانی یا با استفاده از سلاح رخ دهد و برای مقابله از آن در شریعت اسلام راهکارهایی تدوین شده است که ذکر زبانی، خودسازی و پرورش عقل و طلب علم از راه‎های مقابله با خشونت است.

وی در ادامه با بیان این مطلب که خداوند در قران کریم می‌فرماید، "تنها با یاد خدا دل‌ها آرام می‌گیرد" با یادآوری اعمال تنبیه‌های شخصی از سوی بزرگان بر خود نظیر روزه‌داری گفت: بزرگان دین با تربیت شخصیت خود، از بروز رفتارهای اشتباه در خود جلوگیری می‌کردند.

وی راه دیگر مقابله با خشونت را پرورش عقل و علم آموزی دانست و گفت: علم بیشتر، باعث حلم بیشتر می‌شود و رفتارهای ناهنجار، بیشتر از انسان‌هایی بروز می‌کند که با راه‌های صحیح گرفتن حقوق انسانی خود آشنا نیستند و انسانی که خود و جهان پیرامون خود و دلیل آفرینش خود را بشناسد، نفس خود را به آلودگی خشم تخریب نمی‌کند.

معاون فرهنگی تبلیغات اسلامی چهارمحال و بختیاری با بیان این‌که خشونت در دو حالت فردی و اجتماعی بروز می‌کند، افزود: خشونت‌های فردی با استفاده از کنترل نفس و فریضه امر به معروف و نهی از منکر قابل پیشگری و کنترل است و در صورت بروز خشونت، اسلام راه‌های برخورد متناسب با خشونت نظیر قصاص نفس را ارائه کرده است.

۲۷ آذر مصادف با هجدهم دسامبر به مناسبت تصویب پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران مبنی بر «جهان عاری از خشونت و افراطی‌گری» در مجمع عمومی ملل متحد، از سوی شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و به اتفاق آرا به عنوان روز مبارزه با خشونت و افراطی‌گری تعیین و تصویب شد.