دیپلماسی ظریف کی روش!

روزنامه هفت صبح: دیپلماسی محمد جواد ظریف مانند یک شمشیر دو لبه عمل می کند و در مقابل طرفداران او، مخالفانش نیز انتقاداتی را به وزیر امور خارجه وارد می کنند. طرفداران ظریف تقریبا به همان مواردی اشاره می کنند که در مورد کارلوس کی روش به آن پرداختیم. شاید خالی از لطف نباشد نگاه منتقدانه ای که اصولگرایان از مقایسه کی روش با عملکرد ظریف بیان می کنند را نیز مرور کنیم.

در ادامه بخش هایی از یادداشت «سید حسنعلی مومنی» که در سایت های اصولگرا بازتاب پیدا کرده را می خوانید.


شش درس دیپلماسی که باید از کی روش آموخت

* درس اول: نهراسیدن از دشمن

کی روش در مصاحبه با شبکه سی بی اس استرالیا می گوید: «با روح و قلمان آمده ایم همانطور که در جام جهانی این کار را انجام دادیم... اعتقاد دو طرفه ای میان من و بازیکنانم وجود دارد. در کنار هم می خواهیم از همه مشکلات و محدودیت هایی که داشتیم به عنوان یک انگیزه استفاده کنیم تا با قدرت و تعهد بیشتر باور داشته باشیم که می توانیم در کنار هم و با یکدلی در زمین بازی به اهداف مان برسیم.»

این در حالی است که گاه از دستگاه دیپلماسی زمزمه هایی شنیده می شود مبنی بر اینکه «نباید پا بر دم شیر گذارد» یا «حریم کدخدا را باید رعایت نمود»؛ براساس این درس می توان آموخت که می شود با تمام قلب و روح مان مقابل کداخدای فوتبال که آرژانتین باشد و کداخدای سیاست (به زعم برخی!) که آمریکا باشد، بایستیم و براساس استدلال و منطق حقوق مان را مطالبه نماییم.

* درس دوم: بهانه نکردن محدودیت ها

کی روش در گفتگو با سایت باشگاه راگبی عقاب های دریا چنین می گوید: «ما یکسری مشکلات در راه آماده سازی داشتیم اما اصلا دنبال بهانه نیستیم و می خواهیم بهترین عملکرد ممکن را داشته باشیم... درست است که تیم من تنها دوبازی تدارکاتی انجام داده و همگروه های ما بالای ۱۰ بازی انجام داده اند اما روحیه و انگیزه ای که شاگردان من دارند، مثل این می ماند که ۱۵ بازی تدارکاتی برگزار کرده ایم.»

با توجه به این نکته می بینیم که برخی از دیپلمات های محترم کشور علت انجام مذاکرات را به جای آنکه در وهله نخست استفاده از ظرفیت دیپلماسی در احقاق حق و استیفای حقوق قلمداد نمایند، چرایی انجام گفتگوها را وضع تحریم ها و رهایی از آثار زیانبار آن بیان می کنند.

بدیهی است که طرف مقابل وقتی به اشتباه دریابد فشرا تحریم ها ما را بر آن داشته که آنها را به رسمیت شناخته و پای میز مذاکره بنشینیم، بر درستی اعمال تحریم های ناعادلانه و فشار بر کشور ما تاکید نموده و از به نتیجه رسیدن سیاست های تحریمی سخن خواهند راند.

* درس سوم: اعتقاد به مبارزه تا آخرین لحظه

فریادهای کی روش درست وقتی شروع می شود که تیمش پیش افتاده، فریادهایی که از جنس «گول نخورید، تابلو را نگاه نکنید.» حتی در بازی نظیر بحرین که ۶ بر صفر جلو هستیم. کی روش همانندیک فرمانده نظامی است که در زمانه عقب نشینی دشمن و شیوع این تفکر بین نیروها که اکنون دیگر هنگامه جمع آوری غنایم هست، با رگ متورم گردن و چهره ای آتش گرفته و برافروخته وظایف تک تک سربازانش را به آنها یادآوری می کند و می گوید به مسئولیت هایتان توجه کنید نه به نتیجه.

اما در دیپلماسی جاری می بینیم که در حین مذاکره با طرف آمریکایی، طرفین ناگهان سالن جلسات را ترک کرده و به قدم زدن و پیاده روی در خیابان های ژنو می پردازند؛ اقدامی که در عرف دیپلماسی زمانی انجام می گیرد که طرفین اشتراک نظر، دیدگاه واحد و تفاهم شان را بر سر موضوع مورد بحث با همراهی و مشایعت یکدیگر به نمایش می گذارند.


* درس چهارم: غیرت و غرور

هنوز فراموش نکرده ایم پیش از بازی با کره جنوبی، مربی این کشور چگونه به جنگ روانی پرداخته و با کری خواندن هایش سعی در تضعیف روحیه اعضای تیم ما را داشت اما در خاتمه بازی با مشت های گره کرده کی روش مقابل صورتش مواجه شد؛ حرکتی که لبخند غرور بر لب های ما نشان و خویشتن دارانه بخششی بزرگوارانه در احساس جمعی یک ملت تجربه کردیم.

بر اساس این درس چگونه می توان توجیه کردکه پس از جسارت و تعرض فرانسه به ساحت منور و مقدس پیامبر معظم صلوات الله علیه و آله، مسئول دیپلماسی کشور پس از مذاکرات به فرانسه عزیمت کرده و با شخص فابیوس وزیر خارجه این کشور دیدار مستقیم داشته باشد؟!

* درس پنجم: استفاده از تمام ظرفیت ها

کی روش از یکسو با دعوت از مردم برای آمدن به استادیوم و تشویق تیم ملی نقش آنها را یادآور می شود و از سویی دیگر با تذکر به مسئولان وزارت ورزش که می بایست از تیم کشورشان حمایت مالی بیشتری داشته باشند و هشدار به مدیران فدراسیون مبنی بر مهم شمردن بازی های تدارکاتی و فراهم نمودن امکانات مکانیزه و مدرن و ... به همگان می فهماند که تمام ما در یک قایق نشسته ایم و هر یک سهمی در پارو زدن و حرکت آن داریم. اگر بپذیریم که در پیشبردت دیپلماسی عمومی هر یک از ارکان کشور تاثیر بسزایی می تواند ایفا کند، در این صورت از نقش مردم که مهمترین و مبنایی ترین نهاد حمایتی دیپلماسی حاکمیت می توانندباشند، نمی شود غافل بود.

در حالی که عملا می بینیممردم نه تنها از جزییات که از کلیات توافقات حاصله نیز بی خبرند، دیگر چه برسد به این مهم که برای آنها نقش و مسئولیتی تعریف شود.

* درس ششم: روحیه پرسشگری

در بازی با عراق در مرحله پیش از نیمه نهایی جام ملت های آسیا، زمانی که ناعادلانه یک بازیکن تیم ما با سوت داور از ادامه بازی باز ماند و ۱۰ نفره مبارزه کردن واقعیتی بود که به تیم تحمیل گردید، این کی روش بود که در خاتمه نیمه اول، دست به کمر و با چهره ای برافروخته، پرسشگرایانه و حق جویانه چشم در چشم داور دوخت و به انتظار آمدنش ایستاد به گونه ای که داور مسابقه با وجود آنکه می دانست تمام سازمان ها و نهادهای بین المللی فوتبال حامی او خواهند بود، وحشت کرده و برای لحظاتی ترجیح داد بایستد تا کی روش به رختکن برود و اینگونه با او روبرو نشود؛ و جالب تر اینکه کی روش نه با اختیار خود که با اجبار و اصرار اعضای تیم به رختکن می رود.

با تمام کارشکنی های دولت آل سعود نسبت به منافع میهنی ما و تغذیه نظامی و تئوریک تروریست ها در اقصی نقاط دنیا، آیا این صحیح است که پس از درگذشت ملک عبدالله، اعلام شود عالی ترین مقام وزارت خارجه در مراسم مربوط به وی شرکت خواهد کرد؟!

حتی اگر ضرورت های دیپلماتیک، چنین حضوری را درخصوص نماینده ای از ایران ایجاب می نمود، آیا بهتر نبود به جهت آنکه شأن وزیر خارجه ما اجل بر این مسائل است، در سطح سفیر یا فرستاده ویژه وزیر در این مراسم شرکت می کردیم؟!