سالمندان آنلاین!

هفته نامه سلامت - ترجمه سمیه مقصودعلی: برخلاف سال ۲۰۰۵ که فقط ۸ درصد سالمندان در کشورهای پیشرفته از اینترنت و شبکه های اجتماعی استفاده می کردند، در سال ۲۰۱۳ این تعداد به ۷۲ درصد رسید. بین سال های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ تعداد کاربران بالای ۶۵ سال شبکه های اجتماعی ۳ برابر شد و از ۱۳ درصد به ۴۳ درصد رسید.

در دنیای امروز، هر دقیقه بر تعداد کاربران سالمند افزوده می شود. از هر ۱۰ نفر کاربر اینترنت ۶ نفر سالمند و ۴۳ درصد بالای ۶۵ سال دارند. بیشتر این افراد از اینترنت برای برقراری ارتباط با دوستان و آشنایان استفاده می کنند. فیسبوک در رده نخست و بعد از آن توئیتر در رده دوم از پرطرفدارترین شبکه های اجتماعی سالمندان است. آمار نشان می دهد فیسبوک ۲.۵۴ میلیون کاربر بالای ۵۰ سال دارد.


نتایج نظرسنجی ای که در کشور فرانسه در سال ۲۰۱۳ از سالمندان انجام شد، نشان داد بیشتر سالمندان بعد از بازنشسته شدن برای حفظ روابط اجتماعی به استفاده از شبکه های اجتماعی علاقه مند می شوند درحالی که ۱۴ درصد سالمندان وقت خود را به تماشای تلویزیون می گذرانند، ۴۱ درصد دنبال اماکنی برای تفریح هستند و از هر ۴ سالمند یک نفر در شبکه های اجتماعی عضو است. بررسی ها نشان داده ۲۵ درصد این سالمندان به منظور برقراری روابط اجتماعی بیشتر و حفظ روابط موجود در شبکه های اجتماعی عضو می شوند.

در استفاده از شبکه های اجتماعی باید نکته هایی رعایت شود تا سالمندان توانایی این کار را داشته باشند:

۱- شیوه استفاده باید ساده باشد.

۲- قوانین مربوط به حفظ اطلاعات منتشر شده مشخص باشد.

۳- امکان ارتباط با افراد در دنیای واقعی فراهم باشد.


متاسفانه شبکه های اجتماع کنونی این قوانین را کمتر رعایت می کنند و به همین دلیل بیشتر سالمندان بعد از ناکام ماندن در کار با این شبکه ها آنها را رها می کنند.

در برخی کشورها شبکه های اجتماعی مخصوص سالمندان راه اندازی شده که کار با آنها بسیار ساده و برای این گروه سنی مناسب است.

نکته دیگر اینکه برای پیشگیری از گوشه گیری و افسردگی در سالمندان فقط عضویت در سایت ها و شبکه های اجتماعی کافی نیست و لازم است در کنار این نوع ارتباطات، سالمند به تفریح و ارتباطات اجتماعی با دوستان و آشنایان و اقوام هم بپردازد.

تکنولوژی دوستدار سالمند

آمار جمعیت سالمندان در حال افزایش است و محققان با طراحی تلفن های همراه هوشمندی برای سالمندان که تمام ویژگی های یک گوشی را دارد، این امکان را به وجود آورده اند تا سالمندان بتوانند به ساده ترین شکل از این تلفن همراه استفاده کنند. بررسی ها نشان می دهد برنامه و نرم افزارهای دارویی زیادی امروزه برای سالمندان به بازار آمده است که می تواند خدمات زیادی را به آنها عرضه کند.


اگر سالمندی دچار ضعف حافظه باشد، می توان با نصب سیستم های هشدار ردیابی از طریق سیستم های ایمنی، مدیریت استفاده از دارو را به اطلاع فرد رساند. یافته های یک نظرسنجی در آمریکا نشان می دهد با وجود افزاش فاصله ۲ نسل پیر و جوان به دلیل ورود فناوری های نوین به بخش های مختلف زندگی، بسیاری از سالمندان برای رفع نیازهای شخصی خود به استفاده از ابزارهای دیجیتالی روی آورده اند و این مساله می تواند در پیشرفت آنها و افزایش سلامتشان کاربردی باشد.

نگاه متخصص طب سالمندان

دکتر فرشاد شریفی، دبیر مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم پزشکی تهران

روابط مجازی عمق ندارد

سرمایه اجتماعی بحثی است که امروزه موردتوجه بسیاری از اندیشمندان قرار گرفته است. روابط اجتماعی، ارزش افزوده زیادی برای سلامت روان دارد. هرچه ارتباطات بین فردی در جامعه بیشتر شود، سرمایه روانی آن جامعه بالاتر می رود.

عضویت در شبکه های اجتماعی می تواند سرمایه اجتماعی را بالا ببرد و بر کیفیت زندگی اثر مثبت بگذارد. سالمندان به دلیل مشکلات فیزیکی و مالی ارتباطات کمتری با دوستان و اطرافیان برقرار می کنند و همین گوشه گیری عامل بسیاری از مشکلات از جمله افسردگی سالمندان است. شبکه های اجتماعی تا حدی این مشکل را حل می کند اما متاسفانه یکی از عیوب این شبکه ها این است که ارتباطات در آن عمق لازم را ندارد و فرد احساس حمایت اجتماعی نخواهدکرد. این شبکه ها به شرطی موثرند که زمینه ساز برقراری ارتباطات بهتر در زندگی واقعی باشند.


مشکل اصلی جامعه ما این است که اولا هنوز مشخص نیست دولت با کار این شبکه ها موافق است یا مخالف و اینکه استفاده از تکنولوژی برای سالمندان کم سواد دشوار است و باید برای این مساله برنامه ریزی شود.

سایت و شبکه هایی برای آموزش تکنولوژی به سالمندان وجود دارد که می توان از آنها استفاده کرد. مراکزی مثل کانون جهان دیدگان نیز این نکته ها را آموزش می دهد. رسانه ها به خصوص صدا و سما نقش مهمی در این میان دارند اما به هر حال جای برخی نرم افزارهای ساده سازی تکنولوژی در بازار ما خالی است. هرچه تکنولوژی ساده تر باشد، کار با آن برای سالمند راحت تر است.