زنان عربستان به اپلیکیشن ها پناه می‌برند

یک پزشک - علیرضا مجیدی: «حلا ردوان» بعد از اینکه از رشته اقتصاد در فرانسه فارغ التحصیل شد، بسیار مشتاق بود که از دانش و مهارت خود، استفاده کند. او خوشبختانه در عربستان در یک شرکت بین‌المللی کاری پیدا کرد. اما او دچار مشکلی شد: چطور می‌خواست به سر کارش برود و برگردد؟!


سیستم حمل و نقل عمومی در عربستان بسیار ضعیف است. از سوی دیگر همان طور که می‌دانید زنان در عربستان حق ندارند که رانندگی کنند، استخدام راننده هم بسیار گران از آب درمی‌آید. از طرفی ایستادن در کنار خیابان برای گرفتن یک تاکسی، در جو عربستان برای زنان، ناشایست محسوب می‌شود و حرف‌های بسیاری پشت سر زن‌هایی که بخواهند از تاکسی استفاده کنند، زده می‌شود!

اینجا بود که ردوان و دیگر دوستانش شروع به استفاده از اپلیکیشن Uber و نمونه‌های مشابهش کردند.

با کمک این اپلیکیشن‌ها، می‌توان موقعیت خودروهای مسافربری با رانندگان تأییدشده را روی نقشه دید و با GPS متوجه شد که کدام‌ها نزدیک‌تر هستند، آنگاه از بین آنها، خودروی مناسبی که راننده قابل اطمینان دارد را انتخاب کرد.


در عربستان مدتی است که این اپلیکیشن‌ها محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند و جوانان علاقه‌مند به فناوری، بازرگانان خارجی به آن روی خوش نشان داده‌اند، اما جالب است بدانید که در عربستان بسیار سنتی، بیش از ۸۰ درصد مشتری‌های این اپلیکیشن‌ها زن‌ها هستند.

این اپلیکیشن‌ها به زن‌ها استقلال داده‌اند و آنها دیگر لازم نیست که به خوبشاوندان مردشان متکی باشند و یا اینکه هزینه زیاد استخدام راننده را بپردازند.

هزینه هر بار استفاده از سرویس‌های از این دست، از ۵ دلار آغاز می‌شود که مسلما از گرفتن تاکسی کمی گران‌تر است و برای خانم‌های فقیر مقیم عربستان، قابل استفاده نیست، اما به هر حال برای دسته بزرگی از زنان انتخاب خوبی است.

ردوان ۲۹ ساله، از یکی از این اپلیکیشن‌ها به نام Careem استفاده می‌کند و ماهانه ۷۰۰ دلار برای استفاده از آن می‌پردازند.

کلا در عربستان ۴ اپلیکیشن برای پیدا کردن خودرو وجود دارد.

مقر شرکتی که Careem را راه انداخته است، در دوبی قرار دارد. این شرکت در سال ۲۰۱۳، فعالیت خود را به عربستان توسعه داد و از آن زمان تا به حال ۱۰۰ هزار کاربر در عربستان پیدا کرده است. هر ماه میزان کاربران آن ۴۰ درصد بیشتر می‌شود.

این اپلیکیشن به ۵ شهر عربستان شامل پایتخت -ریاض- و قطب افتصادی عربستان -جده- خدمات می‌دهد.

اپلکیشن مشابه دیگر در عربستان شامل Easy Taxi و Mondo Taxi هستند.

در این میان Uber جایگاه خاص خود را دارد. این اپلیکیشن در ۵۶ کشور و ۳۰۰ شهر دنیا، از جمله بعضی از شهرهای عربستان قابل استفاده است. میزان کاربران این اپلیکیشن در عربستان از زمان شروع فعالیت‌اش در این کشور، حدودا ۲۰ برابر شده است.

بعضی از این اپلیکیشن‌ها از جمله Careem برای انطباق با شرایط خاص عربستان، انعطاف‌هایی به خرج داده‌اند، مثلا علاوه بر پرداخت آنلاین با کارت‌های اعتباری، چک هم قبول می‌کنند یا اینکه علاوه بر سفارش خودرو در محیط اپ، می‌توان به مرکز مدیریت آن تلفن کرد و مثل یک تاکسی‌سرویس از آنها استفاده کرد.


در شرایطی که قانون رسمی در عربستان برای منع رانندگی بانوان وجود ندارد، چندین فتوا زن‌ها مانع زن‌ها برای رانندگی شده است و دولت هم دوست ندارد که مجوز رانندگی به زن‌ها بدهد. بهانه و عذر بسیار است: احتمال هم‌صحبتی زن‌های با افسرهای راهنمایی و رانندگی مرد، احتمال تصادف و مصدومیت و برخورد و تماس با مددکارهای مرد برای انتقال به بیمارستان، حتی یک روحانی عربستانی گفته است که رانندگی ممکن است به تخمدان‌های زنان، آسیب بزند!

فعالان زن عربستانی مدت‌ها است که مشغول مبارزه با این محدودیت‌ها هستند، از جمله اینکه عکس‌ها خود را پشت فرمان در شبکه‌های اجتماعی پست می‌کنند و در موارد بسیار مخفیانه دست به رانندگی می‌زنند. اما گاهی هم دستگیر می‌شوند. مدتی پیش دو زن عربستانی هنگامی که تلاش می‌کردند از امارات به سمت عربستان رانندگی کنند، در مرز دستگیر شدند و بعد از ۷۰ روز آزاد شدند!