هفت هدفی که برای امسال می توانید در نظر بگیرید

خلاقیت: یکی از ویژگی های انسان های موفق این است که هدف داشته باشند و برای رسیدن به اهداف خود، برنامه ریزی و اقدام کنند؛ به عبارتی آنها مراقب باشند که دچار روزمرگی نشوند.

به همین منظور، اهداف به دو دسته اهداف فردی و اهداف سازمانی تقسیم می شوند؛ همچنان که در مدیریت هم نظریه ای وجود دارد که مدیریت را شامل ۴ مرحله می داند. این مراحل عبارتند از:

۱- مدیریت بر خود.

۲- مدیریت بر فرد دیگر.

۳- مدیریت بر گروه.

۴- مدیریت بر سازمان.

در این مراحل، اولین آنها یعنی مدیریت بر خود، گام اصلی و مهم ترین بخش را شامل می شود و به تنهایی ۵۰ درصد اهمیت مراحل چهارگانه را به خود اختصاص می دهد.


برای موفقیت در مدیریت بر خود، لازم است افراد بتوانند در ابعاد مختلفی از زندگی شان هدفمند باشند. پیش نیاز این موضوع، آن است که افراد باور داشته باشند که سرنوشت زندگی شان دست خودشان است. لازم است هر فرد اهداف خود را به بخش های مختلفی تقسیم بندی کند؛ به عنوان مثال، من خودم ابتدای هر سال این کار را می کنم و برنامه یک ساله ای را در مقاطع زمانی یک ماهه تدوین می کنم و در سررسید هر ماه، به ارزیابی آن و میزان پیشرفت آن می پردازم و چنانچه از برنامه عقب باشم، برای جبران آن تلاش می کنم.

پایان سال فرصت خوبی برای هدف گذاری سال جدید است. به عنوان مثال من برای سال جدید، اهداف فردی را به شرح زیر طبقه بندی می کنم؛ البته با این توضیح که این طبقه بندی که به ترتیب ذکر می کنم، به معنای اولویت بندی امور نیست و هرکدام در جای خود بسیار مهم است:

۱- هدف معنوی: در این هدف، به ارتباط بین خودم و خداوند می پردازم و این که به عنوان یک بنده چقدر سعی می کنم که انسان شایسته ای باشم و چه کارهایی باید انجام د هم. لازم به توضیح است که اهداف معنوی می تواند ابعاد مختلفی داشته باشد؛ برای مثال، انسان می تواند در مورد این هدف، روزها و ساعاتی را در کنار عبادت فردی، برای انجام کارهای عام المنفعه و مسوولیت های اجتماعی و کمک به مراکز خیریه اختصاص دهد. البته الزاما نیازی نیست که در انجام این کار هزینه مالی انجام دهد، مثلا خود من با توجه به این که در حیطه مشاوره فعال هستم، سعی می کنم به موسساتی که در زمینه خیریه فعالیت دارند، از طریق مشاوره کمک کنم.

۲- هدف سلامتی: در راستای پرداختن به این هدف، برای خودم زمان هایی را تعیین می کنم که از نظر سلامتی چکاپ انجام دهم و با مراجعه به پزشک و انجام آزمایش های لازم، وضع سلامتی ام را مورد ارزیابی قرار می دهم و اقداماتی را که لازم است انجام دهم را شناسایی کنم. هم چنین چون من ورزشکار حرفه ای نیستم، میزان ورزش خود را در این هدف می بینم؛ برای مثال میزان ساعاتی که لازم است در هفته ورزش کنم و نوع حرکاتی را که لازم است انجام دهم، از حیث کمی تعیین می کنم.

اما کسانی که ورزشکار حرفه ای هستند، لازم است برای این کار، هدف ورزشی را جداگانه تعریف کنند و باتوجه به مدارج و جایگاهی که هستند و می خواهند برسند، هدف گذاری کنند.


۳- هدف دانایی (ارتقای دانایی): در این هدف، برای خودم تعریف می کنم که جسم برای زنده بودن نیازمند آب و غذا است، مغز هم برای زنده ماندن نیازمند خوراک است و غذای مغز چیزی جز دانایی نیست.

مثلا می توانیم برای خودمان هدف گذاری کنیم که هر ماه چند مقاله بخوانیم و سپس در راستای کاربردی کردن آنها در زندگی مان اقدام کنیم. همچنین مواردی نظیر این که در کدام همایش ها و سمینارها لازم است حاضر باشیم، در محدوده هدف دانایی قرار می گیرند.

۴- هدف مالی: این که برای خود معلوم کنیم که قرار است در سال آینده چقدر درآمد داشته باشیم و این درآمدها لازم است در هر ماه چقدر باشد و برنامه ریزی مان برای کسب درآمد ماهیانه چگونه باشد.

۵- هدف ارتباطات خانوادگی: در این هدف، لازم است به نوع ارتباطی که با خانواده و بستگان دارم و میزان و حدود آن بپردازم؛ این که چقدر برای این موضوع زمان بگذارم و باتوجه به این که فرد پرمشغله ای هستم، نبودن هایم در منزل را چگونه جبران کنم و...

کنت بلانچارد جمله معروفی در این زمینه دارد مبنی بر این که «مواظب ترازوی زندگی تان باشید که یک کفه اش کار و دیگری خانواده است.»

۶- هدف تحصیلی: در این هدف، هرکس می تواند برای مدارج تحصیلی که می خواهد طی کند، برنامه ریزی کند. مثلا چنانچه می خواهد در رشته تحصیلی جدیدی تحصیل کند یا اینکه دوره آموزشی خاصی را طی کند، برنامه خود را معلوم کند. این هدف می تواند مکمل هدف دانایی باشد، با این تفاوت که در هدف دانایی، هر فرد از طریق مطالعه و ... شخصا می تواند برای کسب دانایی سرمایه گذاری کند و نیازی به طی مدارج تحصیلی نیست.

۷- هدف فلسفه حضور: در این هدف لازم است افراد برای شناساندن خود به جامعه اقدام کنند. به عبارتی هر فرد روی برند خودش کار کند و شهرت خود را ضمن رعایت اصول اخلاقی، اضافه کند.

برای مثال فرد می تواند از طریق راه اندازی یک وبلاگ یا سایت شخصی، نظراتش را در معرض دید دیگران قرار دهد یا از طریق سخنرانی در جاهای مختلف در مورد فلسفه حضور و یا اشتهار کار کند.



نکته پایانی

نکته پایانی که در مورد اهداف شخصی می توانم بگویم این است که هر فرد با توجه به ویژگی های شخصی خود می تواند اهداف فردی متفاوت دیگری را نیز برای خودش تنظیم کند. اما در مورد اهداف شغلی یا سازمانی، اگر این موضوع را در سطح فردی بررسی کنیم، اهداف می تواند متفاوت باشد مثلا برای کسی که در جایگاه کارشناس یک سازمان مشغول فعالیت است می تواند هدف این باشد که بتواند با بهبود نتایج عملکردش، سال آینده ارتقای شغلی پیدا کند و جایگاه سرپرستی و یا مدیریت میانی برسد. یا چنان چه فرد در جایگاه مدیر ارشد فعالیت می کند و خود در حال اداره یک کسب و کار است، هدف گذاری می تواند شامل ارتقای جایگاه سازمان در صنعت و بازار مربوطه باشد، به عنوان مثال چنانچه اکنون جایگاه پنجم یک صنعت متعلق به سازمان ماست، سال جدید آن را به جایگاه سوم برساند یا اینکه اگر اکنون X درصد مشتریان هدف، سازمان را می شناسند، سال آینده این میزان به (X+N) درصد برسد یا افزایش درآمدهای سازمان و... .

در حیطه اهداف سازمانی، هدف گذاری و برنامه ریزی جهت اقدام در راستای ارتقای سازمان می تواند از ابعاد مختلف دیگری نظیر منابع انسانی شایسته، مالی، ارتقایی و... نیز مورد بررسی قرار گیرد اما چون بیشتر خوانندگان مجله خلاقیت از طیف افرادی هستند که اهداف فردی در درجه اول اولویت برای ایشان است، بیشتر توصیه های من در این راستا بود.