۱۷ خرداد - ۷ ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟

برترین ها: امروز ۱۷ خرداد برابر با ۷ ژوئن تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

۱۲۸۷ - زماني که حفظ نظم تهران به پالكونيك، ژنرال روس سپرده شده بود

محمد عليشاه قاجار در پي استقرار در باغ شاه (پادگان حرّ) و بازداشت گروهي از سران كشور و تبعيد پاره اي از آنان به خراسان و اشغال نظامي سازمانهاي پست و تلگراف، از ۱۷ خرداد ۱۲۸۷ هجري خورشيدي حفظ نظم تهران را به پالكونيك، ژنرال روس، و نيروي قزاق سپرد. مجاهدان مسلح مشروطيت هم در بهارستان و مجلس سنگر بندي كردند تا از نمايندگان حفاظت كنند و به اين ترتيب، شهر تهران در داخل حصار و باروي خود چهره يك منطقه نظامي را به خود گرفت. اين اقدام محمد عليشاه سقوط او را تسريع كرد.


1494 - اسپانيا و پرتغال با امضاي عهد نامه TORDESILLAS موافقت كردند كه قاره آمريكا را ميان خود قسمت كنند. اين تصميم برپايه اعلاميه قبلي پاپ اتخاذ شد.



واتيكان كوچك‏ترين كشور مستقل دنيا و در عين حال يكي از با نفوذترين قدرت‏هاي معنوي جهان به شمار مي‏آيد. دولت - شهر واتيكان با انعقاد قرار داد لاتْران ميان واتيكان و ايتاليا، رسماً استقلال يافت. واتيكان تا قبل از نيمه دوم قرن نوزدهم ميلادي، بخش كوچكي از مملكت ايتاليايى پاپ يا ممالك كليسا محسوب مي‏شد و مركز اين ناحيه رُم بود. در پي تشكيل ايتالياي واحد در سال ۱۸۷۰، نيروهاي اين كشور، سرزمين‏هاي كليسا را تصرّف كردند. اما پادشاه ايتاليا از بيم خشم كاتوليك‏هاي جهان، تعهد كرد كه قصر واتيكان را به پاپ واگذار كند تا مركز حكومت مذهبي وي باشد. قرارداد لاتْران در هفتم ژوئن ۱۹۲۹م به اين تعهد رسميت بخشيد و در سال ۱۹۴۷م، اين قرارداد به صورت يكي از موارد قانون اساسي ايتاليا در آمد. حكومت پاپ علاوه بر كاخ واتيكان در رم، داراي سيزده بنا و ساختمان مختلف است كه آن‏ها هم در قلمرو پاپ هستند. بدين ترتيب دولت - شهر واتيكان منحصر به مقر پاپ و كليساي پاپي است و بعضي ادارات و دفترهاي ملحق به آن و چندين كليساي جامع نيز كه در قلمرو واتيكان نيستند، جزئي از اين كشور پاپي محسوب مي‏شوند.


قانون واتيكان برتر از هر چيز، مقر حكومت مركزي كليساي كاتوليك رومي است و اين اصطلاح براي خود دولت واتيكان به كار مي‏رود. قدمت و اهميت دربار پاپ، به آن رنگ و خصوصيت دربارهاي سلطنتي بخشيده و تشريفات درباري و انجام مراسم با لباس‏هاي خاص و نظاير اين امور، به صورتي دقيق مراعات مي‏شود. اداره امور داخلي واتيكان به عهده يك كميسيون پنج نفره است كه همه آن‏ها از سوي پاپ منصوب مي‏شوند و در مقابل او پاسخگو هستند. موزه‏هاي واتيكان از مهم‏ترين موزه‏هاي جهان به شمار مي‏روند و درب‏هاي آن در سراسر سال به روي ديداركنندگان و گردشگران باز است. ايستگاه راديويى پرقدرت واتيكان نيز به پخش برنامه‏هاي مخصوص واتيكان به 37 زبان دنيا اشتغال دارد. ضمناً بيش از 60 كشور از جمله جمهوري اسلامي ايران در اين كشور سفارت دارند. رئيس فعلي حكومت واتيكان، بِنِديكت شانزدهم است كه در روز فوريه 2005م به اين مقام منصوب شد و اين روز به عنوان روز ملي واتيكان نيز به شمار مي‏رود. واتيكان واقع در رُم پايتخت ايتاليا، در جنوب اروپا قراردارد و با كمتر از نيم كيلومترمربع مساحت كوچكترين و با هزار نفر جمعيت، كم‏جمعيت‏ترين كشور جهان است. سكنه واتيكان محدود به اسقف‏ها و كشيشان و خدمه تشكيلات اداري پاپ است. مردم واتيكان داراي زبان رسمي ايتاليايي و اكثريت آن‏ها پيرو آيين كاتوليك هستند. واحد پول اين كشور كوچك، ليره ايتاليا بود كه پس از رواج يافتن پول واحد اروپايي، يورو جاي‏گزين آن گرديد.

1942 - بانزاي؛ نبرد انتحار آمیز یک واحد ژاپنی که جزیره آمریکایی «آتو» آلاسکا را تصرف کرده بود

امپراتوری ژاپن هفتم ژوئن 1942 دو جزیره «آتو Attu» و «کيسکا Kiska» را در آلاسکا تصرف کرد تا از آنجا تعرض زمینی خود به آمریکای شمالی را (که بعدا از اندیشه های استالین شد) آغاز کند. دولت واشنگتن در دهه 1870 آلاسکا را از تزار روسیه خريداري کرد و اينک يک ايالت فدراسيون آمريکاست. از سال 1812 (زمان تعرض انگلیسی ها به ایالات متحده که ضمن آن شهر واشنگتن هم به آتش کشیده شد) تا هفتم ژوئن 1942، این نخستین بار بود که نظامیانی از یک کشورخارجی گوشه ای از ایالات متحده را تصرف کرده در آنجا مستقر شده بودند. این استقرار تا 30 ماه می سال بعد (تقریبا یک سال) ادامه داشت.


تاریخسازشدن این رویداد تنها به خاطر تصرف این دو جزیره نبوده است بلکه ایستادگی ژاپنی ها که از 11 می 1943 تا 30 می طول کشید و به بانزای Banzai (نبرد تا آخرین قطره خون ـ نبرد انتحار آمیز) معروف شده است فصلی از تاریخ نبردهاي جنگ جهاني دوم شده است. دولت آمریکا برای پس گرفتن جزیره «آتو» در آلاسکا که در آن دو هزار و نهصد سرباز ژاپنی به فرماندهی سرهنگ یاسویو یاماساکی Yamasaki Yasuyo مستقر بودند 15000 نظامی به این جزیره فرستاد که با آتش توپهای چند کشتی جنگی پشتیبانی می شدند. سرهنگ یاماساکی به سربازان خود گفت که پیروزی ما در این وضعیت امکانپذیر نیست بنابراین بهتر است که برای وطن تاریخ بسازیم و تا آخرین نفر و آخرین قطره خون ایستادگی کنیم. نظامیان ژاپنی 19 روز در برابر نیروی آن برتر ایستادگی خارق العاده کردند، دو هزار و هشتصد و پنجاه تن از آنان و ازجمله سرهنگ یاماساکی کشته شدند و 29 نفر دیگر که مجروح شده و عمدتا برخاک افتاده بودند به اسارت درآمدند.

1981 - روزی که اسرائيل تاسیسات اتمی عراق را بمباران کرد

هفتم ژوئن 1981 دو دسته هواپیمای نظامی از اسرائیل خودرا به 20 کیلومتری جنوب شرقی بغداد رسانیدند و تاسیسات اتمی و توليد پلوتونيوم عراق را که در اين ناحيه با کمک فرانسویان بوجود آمده بود بمباران کردند و از ميان بردند. قبلا و در سی ام سپتامبر 1980 (چند روز پس از تعرض نظامی عراق به ایران)، دو فانتوم ایران (جت نظامی از نوع اف ـ 4) این تاسیسات را بمباران کرده بودند. فرانسویان بر این تاسیسات نام اوسیراک (مخفف دو کلمه اوسیریس ـ خدای مصری یونایی عهد باستان ـ و عراق = ایراک) گذارده بودند ولی دولت وقت عراق آن را تموز (نام یک ماه بابلی ها) می خواند. گفته شده است که فرانسویان نقشه تاسیسات را به اسرائیلی ها داده بودند!. این نخستین تاسیسات اتمی با رآکتور فعال در طول تاریخ بوده است که بمباران شده است. بمباران کننده ظاهرا نگرانی از تشعشعات اتمی و آسیب دیدن محیط زیست به خود راه نداده بود. تاسیسات اتمی عراق زیر زمینی و يا در دل کوه نبود که از گزند بمباران مصون باشد. عراق در آن منطقه فاقد کوه و تپه بلند است.


زادروزها

۱۸۴۸ - زادروز پل گوگن نقاش و تندیس‌گر فرانسوی
۱۸۶۲ - زادروز فیلیپ لنارت فیزیکدان آلمانی مجاری‌تبار و برنده جایزه فیزیک نوبل


۱۹۵۲ - زادروز اورهان پاموک رمان‌نویس اهل کشور ترکیه و برنده جایزه ادبیات نوبل
۱۹۵۲ - زادروز لیام نیسون بازیگر ایرلندی


۱۹۸۱ - زادروز آنا کورنیکوا تنیسور اهل روسیه
۱۲۷۵ - امره ناگی، نخست‌وزیر مجارستان


۱۲۹۶ - دین مارتین، خواننده، بازیگر و کمدین اهل ایالات متحدهٔ آمریکا
۱۳۱۹ - تام جونز، خوانندهٔ اهل ولز


۱۳۳۷ - پرینس، خواننده، ترانه‌سرا و بازیگر اهل ایالات متحدهٔ آمریکا
۱۳۴۴ - دیمین هرست، هنرمند اهل انگلستان


۱۳۴۹ - کافو، بازیکن فوتبال اهل برزیل
۱۳۵۴ - آلن آیورسن، بازیکن بسکتبال اهل ایالات متحدهٔ آمریکا


۱۳۵۸ - هانیه توسلی، بازیگر ایرانی
۱۳۵۹ - جابا مجیری، بازیکن فوتبال اهل گرجستان



درگذشت‌ها

۱۳۲۹ - درگذشت رابرت یکم اسکاتلند پادشاه اسکاتلند از ۱۳۰۶ تا هنگام مرگش در ۱۳۲۹
۱۸۲۶ - درگذشت یوزف فون فراونهوفر فیزیکدان آلمانی


۱۸۴۳ - درگذشت فریدریش هولدرلین شاعر آلمانی
۱۹۵۴ - درگذشت آلن تورینگ ریاضی‌دان، منطق‌دان، و رمزنگار بریتانیایی


۱۹۷۰ - درگذشت ادوارد مورگان فورستر، رمان‌نویس و منتقد ادبی و اجتماعی انگلیسی
۱۹۸۰ - درگذشت هنری میلر نویسنده آمریکایی


۲۰۰۶ - درگذشت ابومصعب الزرقاوی تروریست بنیادگرای اردنی الاصل، رهبر گروه تروریستی القاعده عراق
۱۶۳۱- مرگ ممتاز محل همسر «شاهجهان» امپراتور تیموری (مغول) هند


*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون