کسب و کار «سبز» در شرکت‌های سوئدی (۲)

برترین ها - علی محمد آقازمانی: در قسمت قبلی مقاله، به این موضوع اشاره شد که همه سازمان‌ها و کسب و کارهای در دنیای امروزی، باید به صورت "سبز" فعالیت کنند. یعنی در کسب و کار خود، مسائل زیست محیطی و احترام به جامعه را در نظر بگیرند. در بخش دوم، به مقوله مسئولیت اجتماعی می‌پردازیم که قبلاً نیز در مقالاتی به آن اشاره کردیم.

1.4 مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها

شاید بخشی از استراتژی سازمان‌ها در عرصه توسعه پایدار و در راه کسب و کار سبز، تا حدودی در بیانیه مسئولیت اجتماعی (Corporate Social Responsibility) ارائه می‌شود. بیانیه مسئولیت اجتماعی یا CSR Report در واقع گزارشی است جامع نه به هیات مدیره یا مجمع فوق العاده سهامداران، بلکه گزارشی است به جامعه و افکار عمومی که این سازمان یا شرکت در راستای رسیدن به اهداف و مأموریت‌های سازمانی خود، در عرصه احترام به جامعه، محیط زیست و بشریت، چه گام‌هایی برداشته است و چه موفقیت‌هایی کسب کرده است. چقدر انرژی کم تر مصرف کرده است، چگونه زباله‌های خود را مدیریت کرده است، چقدر کاغذ کم تر مصرف کرده است، چقدر توانسته است در استفاده از آب صرفه جویی کند، چه اندازه شرایط ایمنی و بهداشت محیطی را برای کارکنان و جامعه و مجاوران کارگاه‌ها و ساختمان‌های خود فراهم کرده است و چقدر حاملان انرژی کم تری در وسایل حمل و نقل استفاده کرده است.


همه این مسائل، در گزارش مسئولیت اجتماعی تا حدی به آن اشاره می‌شود. در واقع بیانیه مسئولیت اجتماعی که سالانه توسط شرکت‌های فعال در این عرصه منتشر می‌شود، کارنامه ای است و گزارشی است که تحلیلان و برداشت از آن به رأی افکار عمومی گذارده می‌شود و مخاطبان سازمان از این بیانیه /گزارش، به بخشی از رفتار سازمانی و استراتژی سازمان در راه نیل به توسعه پایدار آگاه می‌شوند. بسیاری از شرکت‌ها وسازمان های دولتی و خصوصی در غرب و آمریکا، بخشی به عنوان مسئولیت اجتماعی در پرتال‌های خود منتشر می‌کنند که این موضوع در ایران در گام‌های اولیه قرار دارد که با راه اندازی مرکز مسئولیت اجتماعی شرکت در تهران گسترش یافته است . ۱

تولید مسولانه ثروت و ارزش افزوده از کسب و کار را می‌توان تعریف مطلوبی از مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها دانست. سازمان‌های سرآمد، به عنوان سازمان‌هایی پاسخ گو، برای شفافیت و پاسخ گویی به ذی نفعان خود، در قبال عملکردشان، روشی بسیار اخلاقی در پیش می‌گیرند. این سازمان‌ها حساسیت و توجهی ویژه به پاسخ گویی اجتماعی و حفظ ثبات زیست بوم سازمان در حال و آینده دارند و این دیدگاه را ترویج می‌کنند.

مسئولیت اجتماعی و ارزش‌های این سازمان بیان شده است. آن ها از طریق مراوده باز با ذی نفعان، انتظارات و مقررات محلی و جهانی را درک و رعایت می‌کنند. در میان کشورهای جهان، کشورهای اسکاندیناوی و به ویژه سوئد، در زمینه نگاه محیط زیست محور و احترام آمیز به کسب و کار سرآمد بسیاری از کشورهای صنعتی جهان هستند که این مقاله به بخشی از این موضوعات اشاره دارد.

۲.۵ توسعه پایدار در سوئد-تجارب و موفقیت‌ها

سوئد کشوری است که در شمال اروپا و به عنوان پایتخت اسکاندیناوی شهرت دارد. جمعیت کم، سرزمین وسیع و مسطح و مردمانی سخت کوش و صنعتی و بسیار قانون مدار، سوئد را به عنوان سمبل نظم و کار گروهی و خلاقیت و صلح طلبی در دنیای امروز به جهانیان معرفی کرده است. در سوئد امروز، آن چه بیش از هر چیز دیگر مشاهده می شود و به چشم می‌آید، رفتارهایی محیط زیست محور است. همه جا سخن از احترام به حقوق شهروندی و احترام به حقوق محیط زیست است.

کشور سر سبز و بسیار زیبا سوئد که امروزه پاک‌ترین هوای اروپا را به خود اختصاص داده است، سالانه میلیون‌ها کرون صرف حمایت آ فعالیت‌هایی می‌کند که به صلح و توسعه محیط زیست و کارآفرینی محیط زیست محور مرتبط می‌شود. در واقع نخستین جرقه‌های توسعه پایدار در دنیا، در کنفرانسی در استکهلم در سال ۱۹۷۲ گرفته شد. سوئد در میان کشورهای اروپا بیشترین سهم را در مصرف غذاهای ارگانیک به خود اختصاص داده که این مساله می‌تواند به بازیافت بیشترین انرژی از منابع تجدید پذیر منجر می‌شود.

H&M تولید کننده بزرگ سوئدی یکی از پیشروترین‌ها در استفاده از پنبه ارگانیک به شمار می‌رود. علاوه بر این، دولت سوئد نیز ۴۰۰ میلیون کرون بودجه به تحقیق و توسعه تکنولوژی زیست محیطی اختصاص داده است. در سال ۲۰۱۲ دولت سوئد یک استراتژی تازه برای توسعه شرکت‌های دارای فناوری زیست محیطی تدوین کرد با تمرکز بر سه هدف: توسعه صادرات فناوری‌های زیست محیطی سوئد برای کمک به رشد این فناوری‌ها در سوئد و سایر نقاط جهان، توسعه تحقیق و نوآوری در فناوری‌های زیست محیطی در سوئد و کمک به شکوفایی شرکت‌های فناوری در این کشور، تسهیل تجارت در محصولات و ابداعات فناوری زیست محیطی در سوئد.

بودجه اختصاص داده شده به این استراتژی، ۴۰۰ میلیون کرون است که باید از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ هرسال ۱۰۰ میلیون کرون از آن برای تأمین اهداف موردنظر مورد استفاده قرار بگیرد. بر اساس آمار ارائه شده از سوی شورای تکنولوژی زیست محیطی در سوئد، بخش تکنولوژی زیست محیطی در این کشور حدود ۴۰ هزار کارمند دارد و درآمد ناشی از این بخش هر سال به ۱۲۰ میلیارد کرون می‌رسد. در بیانیه توسعه پایدار دولت سوئد که در سال ۲۰۰۳ منتشر شد به صراحت به موضوع تعهد دولت سوئد به توسعه پایدار به عنوان یکی از زیر ساخت‌های اساسی توسعه اقتصادی و صنعتی کشور اشاره کرده است. سوئد در زمره کشورهایی از دنیا است که برای توسعه پایدار، استراتژی ملی تدوین و منتشر کرده است.

بر طبق این استراتژِی، تا سال ۲۰۱۵ میلادی، نیمی از جمعیت بی خانمان‌ها در سوئد کاسته می‌شود. و برابری جنسی در این کشور برقرار می‌شود. ۲ در جدیدترین گزارش منتشر شده توسط موسسه سرمایه گذاری RobecoSam سوئیس، کشور سوئد به عنوان حامی اول توسعه پایدار در میان ۵۹ کشور مورد ارزیابی قرار گرفت که خود نشان دهنده جایگاه بالای این کشور در مسائل زیست محیطی و مسئولیت اجتماعی کسب و کار می‌باشد. ۳ میزان کم جراحات حین کار در صنایع سوئد در مقایسه با استانداردهای جهانی بهداشت ایمنی و حرفه ای، خود دلیل دیگری بر رفتار مسئولانه کسب و کار در این کشور سرد شمال اروپا می‌باشد. در ادامه این مقاله، به معرفی استراتژی‌ها و موفقیت‌های برترین شرکت‌های سوئدی در زمینه توسعه پایدار و کسب و کار سبز پرداخته می‌شود.

۱- www.csriran.com

۲- http://bit.ly/۱g۴YmcN

۳- http://bit.ly/۱JtZrHI