شخصیت شناسی: اعتماد به نفس دارید یا نه؟

مجله سیب سبز: دانستن اين مطلب كه افرادي نيز وجود دارند كه ما را با تمام خوبي‌ها و بدي‌هاي‌مان (البته در حد تعادل!) دوست خواهند داشت، آرامش‌بخش است. چيزي كه اين افراد را از سايرین متمايز مي‌‌کند اين است كه آنان ما را با وجود همه نقص‌هاي‌مان قبول دارند و ما با گفتن جملاتي مانند: «وقتي كه با او هستم، مي‌توانم خودم باشم.» يا «او مرا با همين خصوصياتي كه دارم، دوست دارد.» آنان را شناخته و ستايش مي‌كنيم. در هر رابطه‌اي كه گفته شود: «مرا يا آنگونه كه هستم بپذير يا اصلا قبولم نكن.» اشاره به اين مطلب دارد كه هر شكل ديگري غيراز خودمان شدن، فريب دادن خود و ديگران است. بيشتر ما در مدرسه براي نخستين‌بار پي برديم كه در دنيا كساني وجود دارند كه ما را آنگونه كه هستيم قبول ندارند. اين درس سختي بود ولي به ما آموخت كه براي وفق دادن خود با اوضاع، تغيير كنيم.

با خودتان مهربان باشيد

ما نسبت به‌خود منتقدان بي‌رحمي هستيم و نكات مثبت خويش را كمتر مي‌بينيم و بروز مي‌دهيم. حقيقت دارد كه تصورات ما در مورد خودمان، انعكاس تصورات ديگران درباره ماست. اگر احساس خوب نبودن، خستگي يا بيهودگي مي‌كنيم مسلما ابتدا علتش اين است كه تصور مي‌كنيم ديگران در مورد ما چنين پنداري دارند. ممكن است ديگران درباره ما اشتباه كنند يا اينكه ما خودمان خوبي‌هاي خويش را بروز نداده باشيم. هرگز يادمان نرود كه اگر ما خود را دوست نداشته باشيم، هيچ كس ديگري نيز ما را دوست نخواهد داشت زيرا هنگامي كه خود را بي‌ارزش مي‌كنيم، ديگران نيز همين كار را خواهند كرد.


از خودتان امتحان بگيريد

همه ما گاهي احساس رد شدن و دوست نداشته شدن را داريم، شايد براي لحظه‌اي تصور مي‌كنيم كه با دنيا هماهنگ نيستيم يا ارزش‌مان از ديگران كمتر است. با اين همه، بايد به خاطر بسپاريم كه ما همان چيزي هستيم كه در آخرين تجزيه و تحليل از خود داشته‌ايم. انسان همان اندازه خوشبخت است كه در ذهنش احساس مي‌كند. اگر احساس مي‌كنيم كه زشت هستيم، به خاطر داشته باشيم كه زيبايي جنبه‌هاي گوناگوني دارد. اگر احساس تنهايي مي‌كنيم، منتظر نشويم كه ديگران سراغ ما بيايند، خود به سوي آنها برويم. هرگز نبايد فراموش كنيم كه هيچ‌كس كامل نيست و اين بخشي از حالات انساني ماست.

ما بايد ياد بگيريم كه نقص‌هاي خود را دوست بداريم و زمان و عمر خود را با دوست نداشتن خود از دست ندهيم. نكته غم‌انگيز اين است كه هر چه از دست برود، هرگز دوباره به دست نخواهد آمد. هيچ‌يك از ما قادر به زنده كردن گذشته و جبران كوتاهي‌هاي خودمان نخواهيم بود. امكان خنديدن حالا را به اميد فرداي نامعلوم از دست دادن جبران‌ناپذير نيست. زمان حتي براي جوان‌ترين ما نيز محدود است. زمان آن چيزي است كه فقط اكنون در اختيار ماست پس عمر خود را با افسوس بر گذشته تمام‌شده و آينده نيامده تلف نكنيم. جملات زير را به دقت بخوانيد و درصورتي‌كه هر يك از آنها با وضعيت فعلي شما مطابقت دارد، پاسخ بله و چنانچه به هيچ شكلي با وضعيت شما مطابقت ندارد، پاسخ خير بدهيد.


چه نمره‌اي مي‌گيريد؟

در این تست نباید برای همه سوال‌ها ارزش برابری را در نظر بگیرید. برای اینکه نمره خود رامحاسبه کنید، باید از سوال يك تا سوال ۱۶ به هر پاسخ بله يك امتياز و به پاسخ‌هاي خير امتيازي ندهيد. از سوال ۱۷ تا سوال ۲۵ به هر پاسخ خير يك نمره و به پاسخ‌هاي بله نمره‌اي ندهيد. حاصل جمع نمراتتان را می‌توانید با کمک راهنمای زیر تفسیر کنید:

۲۵-۱۷

عزت نفس شما بسيار پايين است. اصلا به‌خود اعتماد نداريد. از خود نااميد شده‌ايد. بلند شويد! دست از تحقير خود ‌برداريد. سعي كنيد خود را همان‌گونه كه هستيد بپذيريد. توصیه ما این است که با کمک راهنمایی که در این مطلب برایتان آورده‌ایم، برای بالا بردن عزت نفس خود تلاش کنید.

۱۶-۸

احساسات شما در مورد خودتان پايدار نيست. گاهي از آنچه هستيد يا انجام مي‌دهيد راضي بوده و گاهي با كوچك‌ترين حرف يا انتقاد از طرف ديگران، در مورد خود دچار شك و ترديد مي‌شويد.

كمتر از ۷

تبريك مي‌گوييم! اعتماد به نفس شما عالي است. البته قدر این ویژگی را بدانید اما مواظب باشيد دچار غرور و خودبيني نشويد.

عزت‌نفس‌تان بالا مي‌رود اگر. . .

والدين‌تان براي شما چقدر وقت گذاشته‌اند؟ وقتي كودك بوده‌ايد چقدر به حرف‌هاي‌تان گوش داده‌اند؟ اگر در خانواده‌اي بزرگ شده باشيد كه به‌خاطر كودك بودن‌تان هميشه در آخر صف قرارتان داده‌اند و اهميتي به خواسته‌ها و حرف‌هاي‌تان نداده‌اند، احتمالا حالا كه سني از شما گذشته، عزت‌نفس پاييني داريد.

متاسفيم. هميشه شما و والدين‌تان نيستيد كه مي‌توانيد به بالا رفتن عزت‌نفس‌تان كمك كنيد. ويژگي‌هاي ذاتي شما در شكل گرفتن چنين ويژگي بي‌تاثير نيستند. اگر زيبا و جذاب باشيد، احتمالا از همان سال‌هاي كودكي تا امروز توجه بيشتري به شما شده و عزت‌نفس بالاتري پيدا كرده‌ايد.

اگر در خانواده‌اي پرورش پيدا كرده‌ايد كه شما را با اصول نقد كردن و نقدپذيري آشنا كرده‌اند، احتمالا عزت‌نفس بالايي داريد. كساني كه اين ويژگي شخصيتي در آنها كمرنگ است، مدام ديگران را نفي مي‌كنند و دنبال راهي براي تحقير آنها مي‌گردند. اين افراد مدام خود را با ديگران مقايسه مي‌كنند و دنبال راهي براي اثبات برتري خود نسبت به ديگران مي‌گردند.

آدم‌هايي كه در كودكي مدام مورد سرزنش ديگران قرار گرفته‌اند، تصور مي‌كنند كه همه در پي تحقير آنها و ايراد گرفتن از آنها هستند، به همين دليل به محض مواجه شدن با ديگران حالت تدافعي مي‌گيرند.

اگر پدر و مادرتان عزت‌نفس پاييني داشته‌اند، احتمالا شما هم از اين ويژگي شخصيتي بهره چنداني نبرده‌ايد. الگو‌برداري از رفتارها و ويژگي‌هاي شخصيتي والدين، يكي از عادات اوليه كودكان است و اگر پدر و مادر شما عزت‌نفس‌شان پايين بوده، معنايش مي‌تواند اين باشد كه شما با الگو قرار دادن آنها عزت‌نفس پاييني را در خود شكل داده‌ايد.

چند تمرين ساده براي بالا بردن عزت‌نفس

كاغذي را‌ برداريد و يك طرف آن خصوصيات مثبت خود را بنويسيد. با خود مهربان باشيد و با ديد مثبت بنويسيد. مي‌توانيد از افراد مورد اعتمادتان كمك بگيريد. در طرف ديگر كاغذ خصوصيات منفي خود را بنويسيد البته باز هم با ديدي مثبت، نه انتقادي. دوطرف را با هم مقايسه كنيد. اگر ديدتان را نسبت به‌ خود عوض كنيد همه چيز عوض خواهد شد. خود را كوچك نشماريد. خود را دست كم نگيريد. براي خودتان ارزش قائل شويد. از زندگي همراه با سرزنش خود دست ‌برداريد. آن‌طور كه فكر مي‌كنيد بد نيستيد. از مقايسه خود با ديگران دست بر داريد، از اين كار غير از پايين بردن اعتمادبه‌نفس‌تان چيز ديگري عايدتان نمي‌شود.

به ‌خودتان برسيد، به ظاهرتان اهميت بدهيد. براي وقت‌تان ارزش قائل شويد. از افراد بدبين و كساني كه به شما حسادت كرده يا شما را تحقير مي‌كنند دوري كنيد. براي نظر ديگران بيش از حد لازم ارزش قائل نشويد. فراموش نكنيد آنها هم انسان‌هايي مثل شما هستند. به‌خود بگوييد كه بهترين هستيد. به‌خود بباورانيد كه مي‌توانيد كارها را به بهترين شكل ممكن انجام دهيد. وقت را از دست ندهيد، زمان براي هيچ‌كس صبر نمي‌كند.