۲۹ شهریور - ۲۰ سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

برترین ها: امروز ۲۹ شهریور برابر با ۲۰ سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

۳۵۶ پيش از ميلاد - زادروز اسكندر مقدوني

زادروز اسكندر مقدوني را بيستم سپتامبر در سال ۳۵۶ پيش از ميلاد به دست داده اند. وي در ۲۰ سالگي در پي ترور پدرش فيليپ دوم كه موفق به تصرف همه کشور ـ شهرهاي يونان شده بود جانشين او گرديد.

اسكندر كه در نوجواني شاگرد ارسطو بود و به دست او يک مرد «انديشه و عمل» شده بود، در منطقه خود در ۱۶ سالگي يك سوار جنگي بنام بشمار مي رفت. وي تا ۳۲ سالگي كه در بابل (عراق جنوبي) درگذشت تمامي خاورميانه و آسياي جنوبي و ميانه را متصرف شده بود. پاره اي از مورخان سال تولد اورا سال ۳۵۷ پيش از ميلاد نوشته اند.


اسکندر تلاش کرده بود که از طريق رفتار (نه تنها حرف و سخن)، فرهنگ يوناني ازجمله تفکر حکومت دمکراتيک (انتخاب بهترها براي مديريت جامعه)را در متصرفات خود ترويج دهد. حکومت دمکراتيک اشکانيان نشان داد که تلاش اسکندر تا چه حد موثر افتاده بود. اشکانيان جانشينان اسکندر را از شرق مديترانه بيرون راندند ولي نه همه دستاوردهاي يونانيان ازجمله حکومت قانون و قانونمداري و .... را.

از نيمه هزاره دوم و پس از ترجمه و انتشار عقايد و نظريه هاي فلاسفه يونان باستان و تاثير معلم در پرورش انسان، در اروپا سعي در رعايت اين اصل افلاتون شده است که مدير جامعه (حاکم) بايد هم مرد عمل باشد و هم مرد انديشه (فيلسوف). بزرگان کشورهاي اروپايي از همان عصر رُنسانس در صدد اجراي آن برآمدند و در انگلستان بعدا يک کالج براي پرورش چنين اشخاصي تاسيس شد که هنوز بکار ادامه مي دهد. بخشي از پيشرفت هاي اروپايي به دليل داشتن و بکار گماردن چنين افرادي است. همين افراد بودند که در لباس نظامي و ديپلمات بر شرق آمدند و دولت لندن را بر آسياي جنوبي و خاور ميانه مسلط ساختند.

۶۲۲ - طبق تقويم ميلادي، در اين روز حضرت محمد (ص) به شهر يثرب (مدينه) مهاجرت كردند كه مبداء تقويم هجري قرار گرفته است.

۱۶۳۸ - سازش ايران و عثماني بر سر بغداد

۲۰ سپتامبر سال ۱۶۳۸ ميلادي مراد چهارم سلطان عثماني كه بغداد را به محاصره گرفته بود از نيروهاي ايراني مدافع شهر خواست كه تسليم شوند كه فرمانده اين نيروها درخواست سلطان عثماني را رد كرد و تاكيد كرد كه جنگ دفاعي خودرا تا آخرين نفر ادامه خواهد داد و سه ماه روي اين تعهد خود ايستادگي كرد.

سرانجام سلطان عثماني كه اصرار داشت همه سرزمينهاي عربي را تصرف كند و وجود نيروهاي ايراني را در بغداد سدي در برابر اين هدف خود مي ديد از طريق ديپلماتيک وارد عمل شد و روز ۲۴ دسامبر سال ۱۶۳۸ ضمن قراردادي با شاه صفي، تعهد سپرد كه اگر بغداد از نيروهاي ايراني تخليه شود، وي شهر «ايروان» را به عنوان جزئي از قلمرو ايران به رسميت خواهد شناخت و تعرض ديگري به قفقاز نخواهد كرد. و در پي امضاي اين قرارداد بود كه شاه صفوي از اصفهان به فرمانده پادگان بغداد اطلاع داد كه شهر را ترك گويد و با نيروهاي خود به همدان منتقل شود. هدف سلطان مراد چهارم تحقق شعار سلاطين عثماني و احياء خلافت عباسيان و حکومت بر ملل سنّی مذهب بود.


نادرشاه بعدا این قرارداد را زیر پا نهاد و اعلام کرد که بین النهرین هزار و چند صد سال متعلق به ایران بود و پس از آن هم ديلميان بر آن حکومت کردند و نمی توان بر تسلیم آن به خارجی صحه گذارد و به آنجا لشکر کشید و این نزاع و اختلاف نظر دو دولت تا زمان پادشاهی محمدشاه قاجار (نوه فتحعلی شاه) ادامه داشت.

در دهه سوم قرن ۲۰ انگليسي ها در بين النهرين و مناطق اطراف آن ازجمله بخشي از کردستان که قبلا سه ايالت عثماني را تشکيل مي دادند کشوري به نام عراق تاسيس و مرزهاي آن با ايران را به صورت استخوان لاي زخم تعيين کردند و لذا وضعیت و اختلافات قديم تهران و بغداد (اختلافات مرزي و ارضي و ...) ادامه داشته، که بارها به زد و خورد مرزي و سرانجام جنگ ۸ ساله عراق و جمهوری اسلامی ایران انجاميد.

۱۸۳۱ - اختراع اتوبوس بخار توسط "گوردون برانز" مبتكر انگليسي

در بيستم سپتامبر ۱۸۳۱م، اولين اتوبوس بخاري توسط يك مبتكر انگليسي به نام گوردون برانز ساخته شد. ساخت و اختراع اين اتوبوس كه از نيروي بخار براي حركت آن استفاده مي‏شد، درست دو سال پس از اختراع اتوبوس اسبي صورت گرفت. برانز پس از مشاهده اتوبوس اسبي به فكر اختراع اتوبوس بخاري افتاد و آن‏را در اين روز به كار انداخت. اتوبوس جديد ظرفيت ۳۰ نفر را داشت و سرعتِ آن بسيار كم بود. امروزه اتوبوس‏ها با استفاده از سوخت‏هاي جديد و تجهيزات پيشرفته، در شمار مهم‏ترين وسايط نقليه عمومي تبديل شده‏اند.

۱۹۷۹ - سقوط هواپيماي حامل كمك به مناطق زلزله‏ زده طبس در شيراز

پس از وقوع زلزله طبس كمك‏هاي مردمي و دولتي به اين منطقه سرازير شد. اما در بيست و نهم شهريور ۱۳۵۷ش، يك فروند هواپيماي سي ۱۳۰ نيروي هوايي كه به منظور حمل وسايل و خواربار مورد نياز مردمِ زلزله زده طَبَس از پايگاه شيراز عازم تهران بود، در حدود ساعت هشت صبح، در فرودگاهِ دوشان تپه سقوط كرد و نه نفر ارتشي در آن كشته شدند.

۱۹۷۹ - كودتا در افريقاي ‏مركزي و سرنگوني "ژان بدِل بوكاسا" امپراتور اين كشور

ژان بدِل بوكاسا ديكتاتور خون‏آشام افريقاي مركزي در ۲۲ فوريه ۱۹۲۱م در اين كشور به دنيا آمد و در كودكي در مدارس فرانسوي تحصيل كرد. او در دوران تحصيل با شخصيت ناپلئون بُناپارت آشنا شد و شيفته او گرديد. هم‏چنين وي ژنرال دوگل، رهبر فرانسه را همانند پدر خود مي‏دانست و مرگ او را به منزله يتيم شدن خود عنوان كرد. بوكاسا در سال ۱۹۶۵م در زماني كه فرماندهي كل قواي كشور افريقاي مركزي را بر عهده داشت، با بركنار كردن پسر عمويش، داكو، در يك كودتاي تقريباً بدون خون‏ريزي به قدرت رسيد. از آن پس، بوكاسا با درجه فيلْدْ مارشالي، دبير كلّي تنها حزب كشورش، وزارت دادگستري، دفاع، خدمات غير نظامي، بيمه‏هاي‏اجتماعي و خلاصه ۱۴ وزارت از ۱۶ وزارت را در آنِ واحد برعهده گرفت.


بوكاسا در سال ۱۹۷۶م اعلام نمود كه به اسلام گرويده است، از اين رو، ساير مقاماتِ كشور نيز بر وي تاسي كرده و كشور، رسماً اسلامي شد. اين امر باعث شد تا رهبران كشورهاي عرب، ميليون‏ها دلار به وي هديه كردند اما بوكاسا پس از دريافت پول‏ها، دوباره مسيحي كاتوليك شد و بار ديگر مقامات از او پيروي كردند. او سپس خود را امپراتور بوكاساي اول ناميد و پول‏هاي اهدايي كشورهاي عرب را صرف مراسم تاج‏گذاري بسيار پرهزينه خود كرد. بوكاسا سرانجام در بيستم سپتامبر ۱۹۷۹م زماني كه در ليبي به سر مي‏بُرد در يك كودتاي نظامي از قدرت بر كنار شد و بار ديگر، داكو پسر عموي بوكاسا به قدرت رسيد. بوكاسا در طول ۱۴ سال حكومت بر افريقاي مركزي، جنايات و كشتارهاي فراواني انجام داد و ثروت كشور را به تاراج برد. بوكاسا حتي به آدم خواري نيز متهم شد و لقب قصاب افريقاي مركزي گرفت، اما هيچ گاه اين اتهام را رد نكرد. بعدها در جريان محاكمه وي مشخص‏شد كه او از گوشت بدن زندانيانِ خود تغذيه مي‏كرده و خوردن گوشت حيوانات را دون شأن يك امپراتور مي‏دانسته است.

زادروزها

۱۸۳۳ - زادروز ارنستو مونتا روزنامه‌نگار و فعال صلح‌طلب ایتالیایی ، برندۀ جایزه صلح نوبل
۱۹۳۴ - زادروز سوفیا لورن ، بازيگرايتاليایی


۱۹۴۰ - زادروز برهان‌الدین ربانی رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان، رئیس جمهور سابق این کشور
۱۹۴۰ - زادروز تارو آسو سیاستمدار ژاپنی ، نودو دومین نخست‌وزیر این کشور


۱۹۴۸ - زادروز جورج آر. آر. مارتین نویسنده و نمایش‌نامه‌نویس آمریکایی سبک‌های فانتزی، نویسنده «بازی تاج و تخت»
۱۹۵۲ - زادروز مانوئل زلایا سیاستمدار هندوراسی ، رئیس جمهور هندوراس


۱۳۵۶ - زادروز زیبا بروفه، بازیگر ایرانی

درگذشت‌ها

۱۸۶۳ - درگذشت یاکوب گریم حقوق‌دان، زبان شناس، نویسنده و اسطوره‌شناس آلمانی
۱۹۳۸ - درگذشت گابریل دانونزیو، نویسنده و ادیب معروف ایتالیا.


۱۹۵۷ - درگذشت ژان سیبلیوس آهنگساز فنلاندی و از محبوب‌ترین چهره‌های موسیقی کلاسیک
۱۹۷۵ - درگذشت سن-ژان پرس شاعر برجستۀ فرانسوی


۱۹۹۶ - درگذشت پل اردیش ریاضی‌دان مجار
۲۰۰۰ - درگذشت گرمان تیتوف کیهان‌نورد روس


۲۰۰۹ - درگذشت پرویز مشکاتیان، آهنگساز، موسیقی‌دان، نوازنده سرشناس سنتور و سه‌تار


*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون