وقتی دیگران از ما تعریف می‌کنند چه‌کار کنیم؟

برترین ها: آخرین باری که کسی از شما تعریف کرد چه عکس‌العملی نشان دادید؟ وقتی یکی از دوستان، همکاران یا استادتان آمد و جمله خوبی درباره شما گفت و از شما تعریف کرد شما چه کردید؟ شاید گفته باشید. نه بابا این لباسا که خیلی قدیمی هستن... یا اینکه از لطف شما ممنون ولی من کار مهمی نکردم... انجام وظیفه بود یا اینکه شما اشتباه می‌کنین... همه به من کمک‌کردن. واقعا چرا وقتی لباس‌های شما بسیار آراسته است یا اینکه شما واقعا کار مهمی را غیر از وظیفه رایج خود انجام داده‌اید یا کاری بسیار سخت که برای بقیه انجامش مشکل بوده را بدون اینکه کسی کمکی به شما کرده باشد، به سرانجام رسانده‌اید از چنین عبارت‌هایی استفاده می‌کنید؟
 
حتما برایتان پیش آمده که وقتی کسی از شما تعریف می‌کند، یک‌مرتبه حس خاصی شبیه قرارگرفتن در معرض تهاجم به شما دست می‌دهد. برخی روانشناسان این احساس را ناشی از برخی اصول تربیتی - اجتماعی عنوان می‌کنند اما واقعا چرا ما برابر جملات خوشایندی که از دیگران می‌شنویم چنین عکس‌العمل‌هایی داریم؛ حتی با وجود اینکه می‌دانیم این تعریف‌ها درست هستند. چرا وقتی کسی از ما تعریف می‌کند چنین اتفاقاتی می‌افتد؟ روانشناسان معتقدند احتمالا علت این است که ما نگران هستیم به‌عنوان آدمی خودخواه و خودپسند شناخته شویم، بنابراین سعی می‌کنیم کار خود را کم‌اهمیت جلوه داده و به‌اصطلاح فروتنی به خرج دهیم در حالی که ماجرا دقیقا عکس این است. تحقیقات نشان داده، اگر فرد به این روند کوچک‌شمردن ادامه دهد پس از مدتی دچار احساس بدبینی نسبت به‌خود می‌شود. اینکه بتوانیم درباره خودمان در معرض صحبت‌های محبت‌آمیز و مهربانانه‌‌ای قرار بگیریم، یک موهبت است. مطالعات دانشمندان در ایالات‌متحده نشان داده از 185‌خانمی که از اندام خود ناراضی هستند، بیشتر آنها عزت‌نفس خود را به‌واسطه تعریفی که در زمینه اخلاق و رفتارشان دریافت می‌کنند به‌دست می‌آورند. تحقیقات نشان داده، خانم‌ها اصولا در زمینه تعریف کردن و تعریف‌شنیدن فعال‌تر از مردان هستند. عمده این تعاریف هم بنا بر تحقیقات به ظاهر مربوط بوده است اما با تعریف از هر نوعی که باشد، چطور باید کنار آمد؟ در ادامه به نکاتی در این زمینه اشاره خواهیم کرد.
 
وقتی کسی از شما تعریف می‌کند (فرقی هم ندارد در چه زمینه‌ای باشد) گفتن یک ممنون به‌سادگی همه‌چیز را تمام می‌کند ولی یادتان باشد فقط در صورتی تعریف طرف مقابل را خدشه‌دار کنید که واقعا مشکلی وجود داشته باشد.

مثلا اگر غذای شما کمی ته گرفته و کسی از آن تعریف کرد، به او توضیح دهید که به‌این‌دلیل تعریفی که می‌کند خیلی هم درست نیست اما درغیر این‌صورت دلیلی ندارد که خودتان و طرف مقابل را زیر سؤال ببرید.

  اگر فقط تعریف آدم‌های خاصی را قبول دارید و از آنها تشکر می‌کنید، اخلاق‌تان را عوض کنید. اگر کسی از شما تعریف کرد، بپذیرید و تشکر کنید، در غیراین صورت به‌عنوان یک آدم نامتشخص و بی‌ادب شناخته خواهید شد.

اگر کسی از شما تعریف کرد و به هر دلیلی از آن خوشتان نیامد، دست‌کم باید به رسم ادب یک تشکر خشک و خالی انجام دهید.

   
یکی از بدترین کارهایی که متاسفانه در بسیاری از موارد از ما سر می‌زند، این است که در مقابل تعریف و تمجید دیگران بی‌دلیل خود و کارمان را کوچک می‌کنیم. این اشتباه است و در بیشتر موارد نه‌تنها به قدر و شخصیت‌مان اضافه نمی‌کند بلکه حتی ممکن است کارمان را هم زیر سؤال ببرد. گاهی‌اوقات کسی که از شما تعریف می‌کند به‌دنبال راهنمایی شما هم هست. مثلا وقتی از غذای شما تعریف می‌کند، دستور پخت آن را هم می‌خواهد. این اصلا نکته بدی نیست. شما می‌توانید مودبانه تعریف طرف مقابل را با یک تشکر ساده پذیرفته و بعد در حدی که خودتان تشخیص می‌دهید او را راهنمایی کنید اما گفتن عبارت‌هایی مانند این غذا که خوب نشده، دستورش که چیز خاصی نیست، من که کاری نکردم و... جز کوچک‌کردن بی‌دلیل شما نتیجه دیگری به‌دنبال نخواهد داشت.

 
اگر کسی از شما تعریف کرد و به هر دلیلی با ایده او مخالف بودید، بدترین کار این است که سعی کنید با او بحث و جدل کرده و حرف خود را به کرسی بنشانید (البته به شرطی که هدف طرف کنایه‌زدن نبوده باشد). شاید اگر کسی از شما ایراد گرفت یا بی‌دلیل انتقاد کرد یا با تعریف به‌طور غیرمستقیم شما را زیر سؤال برد، این رویه قابل‌قبول باشد اما وقتی کسی از شما تعریف می‌کند و منظوری هم جز تعریف پشت حرف‌هایش نیست، انجام چنین کاری اشتباه است. وقتی شما در مقابل تعریف یک نفر از خودتان مقاومت کرده و مدام او را به چالش می‌کشید، در واقع دارید نظرات و شخصیت او را هم زیر سؤال می‌برید. در چنین شرایطی همان‌طور که گفتیم مودبانه تعریف را بپذیرید و طرف مقابل را زیر رگبار انتقاد نگیرید. این کار باعث می‌شود شخصیت خودتان به‌شدت زیر سؤال برود.

   
بعضی وقت‌ها تعریف‌کردن در واقع معنای معکوس دارد. به این معنی که کسی که از شما تعریف می‌کند در واقع سعی دارد کار شما را زیر سؤال ببرد و برای این‌کار به‌جای انتقاد مستقیم از روشی غیرمستقیم استفاده می‌کند. در چنین شرایطی وضعیت متفاوت است و شما باید بتوانید کنایه طرف مقابل را به شکل مناسبی پاسخ دهید. مثلا فرض کنید، کسی به شما می‌گوید: «چقدر خوب به‌نظر می‌رسی، به‌نظرم دیگه مثل دوران زایمان چاق نیستی یا اینکه چقدر موهایت قشنگ شده از دفعه قبل خیلی بهتر شده.» در چنین شرایطی پاسخ شما می‌تواند این باشد: «راستش مطمئن نیستم چقدر حق با تو باشه یا خیلی از این حرفی که زدی خوشم نیامد» یا جملاتی از این دست. در این‌صورت طرف مقابل شما متوجه می‌شود که شما نکته را گرفته‌اید و آماده مقابله به مثل هستید. حالا توپ در زمین طرف مقابل است و معمولا (اگر دقت کرده باشد) در چنین شرایطی طرف مقابل شما حرفش را پس می‌گیرد.

 
تعریف‌کردن از دیگران مثل تعریف‌شنیدن است. اگر دوست دارید کسی از شما تعریف کند و تعریفش هم واقعی و صادقانه باشد، شما هم همین رویه را در پیش بگیرید. هنگام تعریف‌کردن از دیگران به این چند نکته توجه کنید:

سعی کنید اگر می‌خواهید از کسی تعریف کنید به‌خصوص اگر زیاد با او آشنا نیستید از عبارات محترمانه و حتی رسمی استفاده کنید.

اگر می‌خواهید موقع تعریف‌کردن از کسی از شوخی و طنز استفاده کنید، خیلی دقت کنید چون هر اشتباهی می‌تواند تعریف شما را به تمسخر تبدیل کرده و باعث رنجش طرف مقابل شود.
 
تعریف‌کردن از کاهش‌وزن یکی از مواردی است که باید به آن دقت کنید. اگر این کار با دقت انجام شود، می‌تواند باعث ایجاد انگیزه و شور و شوق در طرف مقابل برای ادامه‌دادن رژیم و ورزش باشد. از طرف دیگر همین کار می‌تواند باعث جلب توجه به چاقی طرف مقابل در گذشته یا حال حاضر شود، بنابراین اگر می‌خواهید در این زمینه از کسی تعریف کنید، روی نتایجی که او به دست آورده متمرکزشده و به او راهکارهای جدیدتری برای بهترشدن ارائه دهید.