کمتر بخر، کمتر بخور، سالم شو!

هفته نامه سلامت: زندگی مدرن امروز بیش از گذشته خرج دارد اما یکی از واقعیت های انکارناپذیر این روزها، هزینه ای است که صرف خورد و خوراک می شود. اگر اخبار را دنبال کنید، حتما می دانید که کم نیستند خبرهایی که هرازگاهی درخصوص بالا و پایین رفتن قیمت چند قلم ماده غذایی منتشر می شوند. اما نکته اینجاست که می توان این هزینه ها را کم کرد. می پرسید چطور؟ بهتر است این مطلب را بخوانید.


در این نوشتار، علاوه بر ۱۰ پیشنهاد کاربردی برای کاهش هزینه های خورد و خوراک، به میزان هزینه ای که یک ایرانی صرف خرید مواد غذایی می کند نیز اشاره شده و هزینه های غذایی چند کشور دیگر نیز با هزینه های ایرانیان مقایسه شده است.

• اولین نکته ای که به شما پیشنهاد می کنیم، این است که نسبت به همیشه کمتر بخرید. شاید اولین روزها برایتان کمی سخت باشد، اما ادامه دادن این عادت به شما کمک خواهد کرد که سالم تر باشید و بدنتان نیز خیلی زود به این شرایط، عادت می کند.

• کمتر بیرون از منزل غذا بخورید. در عوض، سعی کنید کمی خلاقیت به خرج دهید و از غذای باقیمانده شب گذشته، غذایی جدید بپزید. شادی این کار نیز در شروع برایتان سخت باشد اما وقتی ببینید با به کار بستن آن حدودا ۱۵ هزار تومان در روز یا ۸۰ هزار تومان در هفته ذخیره کرده اید، ارزشش را دارد.

• هنگامی که در خانه غذا تهیه می کنید، مقدار غذا را بیشتر یا غذای نیمه آماده تهیه کنید و آن را برای وعده های بعدی قسمت بندی کنید و در فریزر بگذارید و در روزهای بعدی از آنها میل کنید. به این ترتیب وقتی بدانید غذای آماده در خانه دارید شاید از گرفتن غذای رستورانی یا رفتن به بیرون برای خوردن غذا منصرف شوید.

• میوه و سبزی ها را در فصلشان بخرید. به این ترتیب مواد غذایی خریداری شده هم ارزش تغذیه ای فراوانی خواهند داشت و هم ارزان تر خواهند بود زیرا میوه ها و سبزی ها در خارج از فصلشان با چند برابر قیمت به فروش می رسند.

• وقتی برای خرید به فروشگاه مواد غذایی می روید مطمئن باشید که گرسنه نیستید زیرا هنگام گرسنگی حجم بیشتری از مواد غذایی را خواهید خرید و به نظرتان همه چیز خوشمزه تر خواهد آمد.

• وقتی برای خرید مواد غذایی می روید قبل از رفتن فهرستی از مایحتاج تان تهیه کرده و طبق آن خرید کنید. درضمن بیش از یک بار در هفته برای خرید نروید در غیر این صورت بین خریدهایتان، اقلامی خواهد بود که چندان مورد نیازتان نیستند.


• برخی مواد غذایی را در صورت امکان عمده خرید کنید. به این ترتیب ۵ تا ۱۰ درصد مواد غذایی را ارزان تر خریده اید.

• مواد غذایی مختلف و انواع میوه ها و سبزی ها را به صورت عمده بخرید و در خانه، به شکل کنسروشده، خشک شده یا حتی فریزشده داشته باشید و در مواقع لزوم از آنها وعده های خوشمزه و مغذی تهیه کنید تا مجبور نباشید برای تنوع مرتب از بیرون غذا بگیرید یا به رستوران بروید.

• به جای انواع گوشت مرغ و ماهی، سایر منابع پروتئینی مانند انواع حبوبات، تخم مرغ و لوبیا بخرید و حداقل یک بار در هفته غذای بدون گوشت تهیه و میل کنید. به این ترتیب هم به حفظ سلامتتان کمک می کنید و هم در هزینه هایتان صرفه جویی خواهید کرد. یادتان باشد مخلوط حبوبات با غلات و حتی مخلوط غلات با یکدیگر، پروتئین کافی در حد مصرف یک وعده گوشت به بدنتان می رساند.

• در صورت امکان برخی سبزی های برگ سبز و برخی صیفی ها مانند گوجه فرنگی را خودتان در منزل تان پرورش دهید و در تهیه غذاها استفاده کنید. با این کار سبزی های مغذی تری را به دلیل تازگی وارد برنامه غذایی تان خواهید کرد و از هزینه هایتان نیز کم می کنید.

مقایسه هزینه خورد و خوراک در ایران و جهان

شاید بسیاری از ما دوست داشته باشیم، بدانیم که متوسط هزینه خورد و خوراک در کشورهای دیگر و در مقایسه با کشور ما به چه صورت است و مردم ایران و جهان، بیشترین هزینه را برای خرید کدام مواد غذایی پرداخت می کنند. در ادامه این مطلب، آمارهای جهانی درباره خرید خوراک را ارائه می کنیم که این آمار هزینه خوراک هر نفر در ماه براساس دریافت ۲۴۰۰ کیلوکالری انرژی در طول روز است. ضمن اینکه بالا بردن هزینه خرید یک نوع ماده غذایی نسبت به مواد دیگری، گاهی به معنای مصرف بیشتر آن نیست و می تواند نشان دهنده بالاتر بودن هزینه برخی از مواد غذایی مانند گوشت ها در مقایسه با میوه و سبزی ها باشد:

ایتالیا: هر ایتالیایی حدود ۱ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان در ماه، خرج خورد و خوراک خود می کند. گوشت قرمز بدون چربی و گوشت سینه مرغ بدون پوست و استخوان، جای ثابت و نسبتا بزرگی را در سبد خرید خانوارهای ایتالیایی پر کرده است. هر ایتالیایی روزانه ۴ تا ۸ هزار تومان گوشت می خورد.

حدود ۲۶ درصد از خرید خوراک ایتالیایی ها در ماه به گوشت قرمز، ۱۴ درصد به گوشت سینه مرغ، ۱۴ درصد به انواع پنیرهای محلی، ۶.۴ درصد به تخم مرغ و ۶.۳ درصد به سیب اختصاص دارد. پیاز، با ۱.۵ درصد از خرج سبد خرید مواد غذایی، کمترین هزینه را برای ایتالیایی ها دارد.

فرانسه: فرانسوی ها هم مانند ایتالیایی ها در یک ماه برای هر نفر نزدیک به ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان هزینه خورد و خوراک می کنند، از آنجایی که قیمت شیر در کشورهای اروپایی پایین است و یارانه بالایی به این نوشیدنی مغذی اختصاص داده شده، سهم هزینه خرید شیر در این کشورها چندان بالا نیست و مثلا فرانسوی ها، تنها ۲.۵ درصد از هزینه خورد و خوراک خود را به خرید شیر اختصاص می دهند.


خرید گوشت قرمز حدود ۲۶ درصد، سینه مرغ حدود ۱۶ درصد، پنیر محلی حدود ۱۳.۵ درصد، سیب حدود ۷.۴ درصد و پرتقال هم حدود ۷ درصد از هزینه سبد خرید خوراک فرانسوی ها را به خود اختصاص داده است. در فرانسه، کمترین هزینه خرید به کاهو اختصاص دارد و مردم این کشور به طور متوسط تنها ۴۰۰ تا ۵۰۰ تومان در روز برای خرید کاهوی هر فرد خانواده هزینه می کنند.

آمریکا: هر آمریکایی حدود ۱ میلیون و ۲۳۵ هزار تومان در ماه، خرج خورد و خوراک خود می کند. هرچند بیشترین سهم خرید خوراک در آمریکا هم مانند بسیاری از کشورهای اروپایی به گوشت قرمز اختصاص دارد، اما آمار هزینه های مصرف این گوشت در آمریکا کمتر از اروپاست. به طوری که هر آمریکایی حدود ۱۶.۷ درصد از هزینه خوراک خود را که حدود ۴۵۰۰ تومان در روز می شود به خرید گوشت قرمز اختصاص می دهد.

بعد از گوشت قرمز، خوراکی هایی مانند سینه مرغ با حدود ۱۲ درصد، سیب با حدود ۱۱.۷ درصد، پرتقال با حدود ۱۱.۴ درصد، پنیر با ۹.۷ درصد، گوجه فرنگی با حدود ۷.۵ درصد و نان سفید هم با حدود ۶ درصد، رتبه های بعدی را در هزینه های خرید خوراک خانوارهای آمریکایی به خود اختصاص داده اند. کمترین هزینه خوراک در این کشور (۲.۲ درصد) به خرید شیر (روزانه حدود ۸۰۰ تومان) اختصاص دارد.

چین: چینی ها حدود ۵۳۰ هزار تومان در ماه، خرج خورد و خوراکشان می کنند. در این کشور هم بیشترین هزینه خوراک با ۲۸ درصد از کل هزینه سبد خوراک خانوار و روزی حدود ۱۷۰۰ تومان به خرید گوشت قرمز اختصاص دارد. هر چینی، حدود ۳ هزار تومان به خرید سینه مرغ و ۱۷۰۰ تومان به خرید سیب اختصاص می دهد. تخم مرغ هم سهمی حدود ۸ درصد (روزانه ۱۳۰۰ تومان) را در سبد هزینه خوراک چینی ها اشغال کرده است.

هند: هرچند اختلاف طبقاتی بین فقیر و غنی در هند بسیار زیاد است، اما تخمین زده می شود هر هندی حدودا ماهی ۲۸۵ هزار تومان خرج خورد و خوراک خود کند. در هند، بیشترین هزینه خرید خوراک (حدود ۲۵ درصد) به گوشت سینه مرغ اختصاص دارد و هر هندی روزانه ۱۱ هزار و ۲۰۰ تومان مرغ می خورد.


سیب با ۱۹.۳ درصد، گوشت قرمز با ۱۷.۸ درصد، برنج با ۷.۳ درصد و تخم مرغ هم با ۶.۶ درصد، تقریبا بیشترین سهم را در هزینه خوراک خانوارهای هندی دارند. نان سفید با اختصاص ۱.۵ درصد از هزینه خرید هندی ها، کمترین هزینه خرید را برای مردم این کشور همراه دارد.

ایران: براساس آمارهای جهانی، اگر هر ایرانی بخواهد به طور متوسط روزانه ۲۴۰۰ کیلوکالری از مواد غذایی سالم و مغذی، انرژی دریافت کند، باید ماهی حدود ۴۳۵ هزار تومان برای خرج خوراک خود کنار بگذارد. با توجه به هزینه نسبتا بالای گوشت قرمز، هزینه زیادی برای خرید این کالای خوراکی در ایران صرف می شود به طوری که حدود ۲۵ درصد از هزینه خورد و خوراک ایرانی ها به خرید گوشت قرمز، ۱۷ درصد به گوشت مرغ، ۱۵ درصد به برنج، حدود ۹ درصد به موز و حدود ۸ درصد هم به تخم مرغ اختصاص دارد. هزینه پایین کاهو و پیاز باعث شده این ۲ خوراکی پرمصرف، تنها ۱.۳ درصد از هزینه های خوراک در ایران را به خود اختصاص بدهند.