نگاهی بر «بدترین» شغل های دنیا در سال ۲۰۱۶

هفته نامه صدا - نسیم بنایی: رانند کامیونی که هر روز آشغال ها را در سطح شهر جمع آوری می کند بدترین شغل دنیا را دارد یا کسی که با جان خود بازی می کند تا شیشه آسمان خراش ها را پاک کند؟ هیچ کدام! شغل های بسیاری وجود دارند که به دلیل سختی زیاد یا ظاهر نامطلوب شان به نظر می آید جزو بدترین شغل های دنیا باشند؛ اما شغلی که موفق به کسب رتبه «بدترین» در جهان شده است بسیار دور از ذهن است. قلم، کاغذ و یک رکوردر کوچک برای ضبط صدا، این ها ابزار دم دستی کسانی هستند که شغل شان عنوان بحث برانگیزِ «بدترین» را به خود اختصاص داده است؛ کسانی که معمولا به جای دیده شدن، خوانده می شوند: «روزنامه نگاران».


شغل بد از نظر بسیاری از آدم ها یعنی شغلی که سخت باشد مثل کارگر معدن یا شغلی که با سختی های خدمت رسانی در ارتباط باشد مثل پیشخدمت رستوران که باید به صورت دائم در خدمت مشتری ها باشد.اما موسسه «کاریر کست» برای سومین سال متوالی عنوان «بدترین» را به شغلی داده است که اغلب مردم چنین تصوری در مورد آن ندارند. یعنی شغل «روزنامه نگاری» یا «خبرنگاری». شادی، ۲۸ ساله یکی از خبرنگاران ساکن تهران است.

او می گوید: «هر بار می گویم خسته هستم، دوستانم می خندند و می گویند می نویسی یا بیل می زنی؟» همین اظهارات ساده به خوبی نشان می دهد که از نظر افراد مختلف، روزنامه نگاری کار سختی نیست و در نتیجه نمی تواند به عنوان بدترین شغل جهان که الزاما باید سخت ترین شغل جهان نیز باشد، قرار بگیرد.


موسسه هایی که مشاغل دنیا را در طیف «بدترین» تا «بهترین» رتبه بندی می کنند به صورت روش مند و به کمک چندین فاکتور متنوع تحلیل خود را روی شغل ها انجام می دهند. محیط کار به لحاظ شرایط فیزیکی و روانی و همچنین ساعات کاری نخستین بخشی است که مورد بررسی قرار می گیرد. درآمد جزو مهم ترین موارد است؛ در این زمینه هم میزان حقوق و هم ظرفیت رشد درآمد مورد بررسی قرار می گیرد.

چشم انداز شغل، میزان رشد استخدامی و احتمال بیکاری از دیگر موارد است؛ و در نهایت ۱۱ فاکتور مربوط به استرس و اضطراب وجود دارند که روی هم رفته میزان خوب یا بد بودن یک شغل را تعیین می کنند. بررسی همگی این فاکتورها نشان می دهد «رسانه» فضای خوبی برای کار کردن نیست؛ گزارشگران روزنامه در میان ۲۰۰ شغلی که مورد بررسی قرار گرفته اند، رتبه ۲۰۰ یعنی بدترین شغل را به خود اختصاص داده اند. گویندگی خبر نیز رتبه ۱۹۸ را به خود اختصاص داده است.

البته برخی از فعالان عرصه رسانه و خبر معتقدند اوضاع قبلا به این شکل نبوده است. آنا بالدوین، گوینده پیشین رادیو در کانکتی کات امریکا در گفت و گو با «کاریر کست» گفته است: «بازار خبر طی سال های گذشته تغییرات بسیاری داشته است اما این تغییرات در مسیر خوبی نبوده است.» او که اکنون دیگر در این حرفه کار نمی کند، گفته است: «وقتی مردم از من می پرسند که آیا دلم برای آن تنگ نشده است؟ می گویم احساس می کنم از یک کشتی در حال غرق نجات پیدا کرده ام.»


شغل خبرنگاری یکی از کمترین درآمدها را در جهان به خود اختصاص داده است. برای مثال طبق گزارش بیزنس اینسایدر، در حالی که یک متخصص هوش بری به طور متوسط سالانه ۲۵۸ هزار و ۱۰۰ دلار درآمد دارد، متوسط درآمد یک خبرنگار تنها ۳۷ هزار و ۲۰۰ دلار در سال است. این متوسط درآمد در کشورهای کمتر توسعه یافته ای که مردم توجه چندانی به خبر و رسانه نشان نمی دهند، حتما بسیار پایین تر است.

چرا روزنامه نگاری بدترین شغل دنیاست؟

کاهش تدریجی مطبوعات چاپی در قرن اخیر یکی از مهم ترین دلایل سقوط صنعت روزنامه نگاری و کاهش درآمدهای خبرنگاران در سال های اخیر بوده است. خبرهایی که در گذشته رایگان نبودند و باید برای به دست آوردن آن ها پول پرداخت می شد این روزها به صورت آنلاین و روی گوشی های تلفن همراه به راحتی در دسترس است. بسیاری از روزنامه های چاپی رویکرد خود را تغییر داده اند و به روزنامه نگاری آنلاین روی آورده اند. نمونه های بسیاری از روزنامه ها وجود دارند که نسخه چاپی آن ها دیگر منتشر نمی شود؛ آخرین آن ها روزنامه ایندیپندنت بود که آخرین نسخه چاپی خود را در ۲۷ مارس ۲۰۱۶ منتشر کرد و اعلام کرد از این به بعد فقط از طریق اینترنت به انتشار اخبار می پردازد. علاوه بر این مسئله، تبلیغات نیز که نقش مهمی در درآمدزایی برای رسانه ها دارند روندی کاهش داشته اند. احتمال رشد درآمد نیز برای روزنامه نگاری تنها ۹ درصد است.

اما مسائل مادی تنها بخشی از دلایل «بد» شناخته شدن یک شغل هستند. همانطور که پیش تر نیز به آن اشاره شد، فاکتورهای بسیاری وجود دارند که خوب یا بد بودن یک شغل را تعیین می کنند. شغل روزنامه نگاری در همه کشورهای دنیا از امنیت پایینی برخوردار است و در عین حال با تنش و استرس بالایی همراه است. بسیاری از خبرنگاران جنگی که باید گزارش هایی از صحنه جنگ برای رسانه خود تهیه کنند همیشه در معرض خطر از دست دادن جان خود هستند. به همین خاطر است که خبرنگاری از شغل آتش نشانی نیز پرخطرتر شناخته شده است. علاوه بر آن خبرنگارانی که در حوزه روزنامه نگاری تحقیقی دست به افشاگری می زنند همیشه باید نگران از دست دادن شغل خود باشند.


به همان اندازه که بدترین شغل ها در رتبه بندی جهانی، دور از ذهن بوده اند، بهترین شغل ها نیز تقریبا قابل حدس زدن نیستند. شاید چندان قابل درک نباشد که چرا ریاضی دان یا گفتار درمانی جزو ده شغل اول و بهتر دنیا هستند اما نکته ای که در بررسی ها و تحلیل ها مورد بررسی قرار نمی گیرد، میزان علاقه افرادی است که در هر یک از این شغل ها سرگرم کار هستند. ممکن است کسی در بهترین شغل دنیا مثل ریاضی مشغول به کار باشد اما به کاری که انجام می دهد علاقه نداشته باشد و در مقابل شخصی بدترین شغل دنیا مثل خبرنگاری را داشته باشد و از انجام آن لذت ببرد.

درآمد بدترین مشاغل دنیا

• ۴۵۹۷۰ دلار: متوسط دستمزد آتش نشانی در سال ۲۰۱۶
• 23210 دلار: متوسط درآمد راننده تاکسی در سال 2016
• ۲۹۰۱۰ دلار: متوسط درآمد دی جی در سال ۲۰۱۶
• 37200 دلار: متوسط درآمد گوینده رادیو در سال 2016
• ۳۰۶۶۰ دلار: متوسط درآمد کارگر سمپاش در سال ۲۰۱۶