چرا زنان جوان سكته نمي‌كنند؟!

پرولاپس (افتادگي) دريچه ميترال اختلالي مادرزادي و ژنتيك است كه درصد قابل توجهي از افراد ‌بدون آن‌كه بدانند مبتلا به آن هستند زيرا در اغلب موارد اين بيماري نشانه‌اي ندارد. جالب است بدانيد طي تحقيقاتي كه صورت گرفته، اين اختلال در خانم‌ها به دليل مسائل اضطرابي و طبع حساس و ظريف‌تري كه نسبت به آقايان دارند، شيوع بيشتري دارد و از آنجاكه استرس و اضطراب باعث تشديد درد در ناحيه قفسه سينه و قلب مي‌شود افرادي كه مبتلا به اين بيماري هستند بايد از هرگونه تنش و فشار روحي دوري كنند و زندگي عادي و عاري از هرگونه فشار روحي را دنبال كنند. خوشبختانه اين اختلال بيش از آن‌كه مهم و نگران‌كننده باشد، مطرح شده است و تنها درصد كمي از افراد مبتلا به آن نوع شديد بيماري را تجربه مي‌كنند.



تپش قلب اساسا يك واژه عاميانه است كه به علل متفاوتي توسط بيمار بيان مي‌شود، يعني بيمار زماني كه مي‌گويد من تپش قلب دارم ممكن است منظور او ضربان تند قلب باشد و گاهي منظور بيمار اين است كه ضربان قلبش نامنظم است. ما در مواقع عادي ضربان قلب خود را احساس نمي‌كنيم و ممكن است حالت استرس و هيجان شديد ضربان قلب را تندتر كرده باشد و ما آن را حس كنيم. البته گاهي به صورت غيرعادي در اثر بيماري خاصي، تپش قلب و ضربان تند قلب‌مان را حس مي‌كنيم پس تپش قلب لزوما يك عارضه و بيماري محسوب نمي‌شود و پزشك طي بررسي‌هايي كه صورت مي‌دهد مي‌تواند متوجه علت اصلي آن شود.



در ابتدا پزشك با گرفتن شرح حال از فردي كه به علت تپش قلب مراجعه كرده است علت عارضه را بررسي مي‌كند و گاه همين گرفتن شرح حال به او كمك مي‌كند در مواردي كه گرفتن شرح حال در تشخيص كفايت نمي‌كند، پزشك اقدام به معاينه دقيق‌ از بيمار مي‌كند و طي همين معاينات متوجه مي‌شود بيمار ضربان‌هاي اضافي دارد كه همين ضربان قلبي اضافي علت احساس ضربان قلب او بوده است پس بايد براي درمان قطعي اقدام شود و نوار قلبي كه از بيمار گرفته مي‌شود دقيقا مشكل را بررسي مي‌كند.

در مواردي با اين رويه هم نمي‌توان پي به علت تپش قلب برد كه آن زمان‌هايي است كه بيمار طي آن دچار اين حالت مي‌شده و درحال حاضر كه به پزشك مراجعه كرده مشكل و حالت خاصي نداشته است بنابراين استفاده از دستگاهي به نام هولترمانيتورينگ ۲۴ ساعته براي تشخيص به او كمك مي‌كند. روش كار اين دستگاه به اين صورت است كه به بيمار طي ۲۴ ساعت وصل مي‌شود و طي اين ۲۴ ساعتي كه بيمار زندگي عادي خود را طي كرده، اين دستگاه ضربان قلب او را ضبط مي‌كند. پس از مراجعه به پزشك دستگاه به كامپيوتر وصل مي‌شود و نتيجه ضبط ضربان قلب طي ۲۴ ساعت مشخص مي‌شود كه در نهايت پزشك پي مي‌برد ريتم و ضربان قلب بيمار طي اين ساعات در شب هنگام خواب بيداري به چه صورت بوده است و براساس آن نتيجه‌گيري مي‌كند.



پرولاپس دريچه ميترال مشكل و اختلال شايعي است كه به آن لقب بيماري نمي‌توان داد، زيرا يكسري از تظاهرات باليني است كه ما در تعداد قابل توجهي از انسان‌ها شاهد آن هستيم كه اگر بخواهيم همه آن‌ها را بيمار بناميم درصد قابل توجهي از افراد جامعه بيمار تلقي مي‌شوند. در واقع يك عارضه‌اي روي دريچه ميترال قلب است كه گاهي روي دريچه‌هاي ديگر هم ديده مي‌شود. پرولاپس يعني حالت برگشت پيدا كردن دريچه ميترال به داخل دهليز چپ. اين دريچه به‌طور مادرزادي و ژنتيك دچار اين حالت افتادگي و شلي است و برخي اوقات همراه با شلي در مفاصل ديگر بدن نيز هست. در آمارگيري‌هاي مختلف نشان داده شده، حدود 6 الي 15 درصد افراد جامعه درگير اين اختلال مادرزادي هستند و در واقع از هر 10 نفر يك نفر ممكن است دچار آن باشد. اغلب پرولاپس به شكل خفيف است ولي گاهي‌اوقات به شكل شديد آن ديده مي‌شود. نوع شديد آن همراه با پس زدن خون از دريچه است و اغلب سير پيش‌رونده دارد و به مرور در سنين بالاتر نارسايي دريچه ميترال شدت پيدا كرده و قلب را بزرگ مي‌كند كه در اين موارد نياز به جراحي است كه يا به صورت ترميم دريچه يا به صورت تعويض دريچه عمل صورت مي‌گيرد كه خوشبختانه درصد كمي از افراد دچار اين نوع پرولاپس ميترال هستند، يعني فقط چيزي حدود 10 درصد به اين مرحله مي‌رسند.



۹۰درصد بيماران پرولاپس هيچ مشكلي در طول زندگي پيدا نمي‌كنند به جز اين‌كه برخي از اين عده در معرض دردهاي غيرخاص در سينه و قفسه سينه و ناحيه قلب قرار دارند كه اين دردها خيلي مشكل‌ساز نيستند و برخي از اين‌ها هم دچار حملات تپش قلب مي‌شوند، درواقع درد و تپش قلب از علائم شايع اين بيماري است. خيلي از افراد هيچ علائمي ندارند و به طور اتفاقي يا با آلوكارتوگرافي كه بر آن‌ها صورت مي‌گيرد متوجه آن مي‌شوند. بنابراين اين‌كه افراد پرولاپس ميترال داشته باشند به اين معني نيست كه حتما بايد دچار اين علائم باشند و عكس اين قضيه نيز صادق است. خانم‌هايي كه دچار اين اختلال هستند اغلب براي بارداري دچار نگراني مي‌شوند در حالي‌كه اين افراد به مانند افراد عادي هستند و مي‌توانند زندگي عادي داشته باشند و بارداري به هيچ‌وجه براي آن‌ها خطرساز نيست و پرهيز و منعي براي آن‌ها وجود ندارد، مگر در مواردي كه پرولاپس شديد باشد كه اين درصد كمي را درگير مي‌كند، يعني اگر بين ۱۰۰ نفر از افرادي كه دچار اين اختلال هستند شايد ۱۰ يا ۱۵ نفر آن‌ها مبتلا به نوع شديد آن شوند و عده‌اي كه علائمي مانند درد قفسه سينه و تپش قلب را تجربه مي‌كنند، تنها بايد از ورزش‌هاي سنگين خودداري كنند و ورزش‌هاي سبك براي آن‌ها مشكل ايجاد نمي‌كند.


داروهاي گياهي مانند گل گاوزبان و سنبل‌الطيب براي درمان پرولاپس نتيجه‌اي ندارند، ولي از آنجا كه اين داروها در واقع نوعي آرام‌بخش گياهي هستند طبعا به‌خاطر آرام‌بخشي‌شان براي همه افراد مفيد هستند. افرادي كه پرولاپس ميترال دارند اغلب حالت‌هاي ضعف اعصاب داشته و رفتارهاي هيجاني و اضطرابي در اين افراد زياد ديده مي‌شود و همين هيجانات و بي‌قراري‌هاست كه بيمار را آزار مي‌دهد كه البته ارتباط مستقيمي با پرولاپس آن‌ها ندارد، در واقع بيماران پرولاپسي اين حالات را بيشتر دارند و د زمينه‌هاي عصبي در اين افراد بيشتر است. درنتيجه مصرف اين داروهاي گياهي از اضطراب و هيجان آن‌ها كمتر مي‌كنند و زماني‌كه هيجان آن‌ها كمتر باشد حال عمومي آن‌ها بهتر است.



خانم‌ها برخلاف آقايان اصولا تا قبل از سنين يائسگي به دليل عملكرد هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون كه در سيكل عادت ماهيانه‌شان ترشح مي‌شود، عروق بدن‌شان مقاومتي نسبت به تنگ شدن دارد و پس از يائسگي به دليل از بين رفتن ترشح و تركيب هورمون‌ها احتمال تنگ شدن عروق قلبي‌شان بالا مي‌رود و با مردان در اين احتمال مساوي مي‌شوند، البته در كنار اين عامل عوامل ديگري مانند ديابت و فشارخون تاثيرگذار هستند كه فرد را مستعد به سكته‌هاي قلبي مي‌كنند.

سكته‌هاي قلبي يكي از شايع‌ترين عوامل مرگ‌و‌مير در كشورهاي پيشرفته است و شايد رتبه اول مرگ‌و‌مير افراد در جهان باشد و از لحاظ علائم باليني شايع‌ترين آن مي‌تواند دردهاي قلبي در زمان فعاليت باشد يا اين‌كه بيمار با علامت اوليه درد به صورت سكته قلبي مراجعه كند و سكته‌ قلبي مي‌تواند اولين علامت بيمار باشد. پس سكته مي‌تواند سابقه نداشته باشد و به طور ناگهاني رخ دهد ولي يكسري علائم خطر را بايد در افراد پيگيري كرد، حال فرد در هر سني كه مي‌خواهد باشد، زيرا در هر سني امكان وقوع آن هست.



1 - سابقه فاميلي سكته يا مرگ ناگهاني در هر يك از اعضاي خانواده مانند پدر، عمو، پدربزرگ،‌ خواهر يا برادر و...
پس‌زمينه ارثي خيلي مهم است و فردي كه در فاميل سابقه اين ناراحتي را داشته باشد بايد هرچه زودتر براي چك‌آپ اقدام كند، اين‌كه آيا قند و چربي يا اسيداوريك دارد و فشارخون بدنش در چه حدي است. تمام علائم خطر را بايد شناسايي كند و زماني كه چك‌آپ خون را انجام داد، اگر فاكتور خطر را مشاهده كرد اقدام به درمان كند.
2 - شيوه زندگي در پيشگيري از اين بيماري نقش مهمي دارد. فرد بايد سعي كند از نظر شيوه زندگي روش صحيحي را پيش گيرد و اولين شيوه صحيح براي پيشگيري از ناراحتي‌هاي قلبي ورزش مستمر است. يعني هفته‌اي 3 بار حداقل به مدت 45 دقيقه ورزش كند. افرادي كه 50 سال به بالا دارند 30 دقيقه در روز ورزش سرعتي مانند دو و ميداني يا راه رفتن روي تردميل داشته باشند.
۳ - وزن فرد بايد با قد او متناسب باشد، افراد چاق حتما بايد وزن خود را كم كنند. چاقي يك عامل مهم خطر ابتلا به بيماري‌هاي قلبي است.
4 - به هيچ‌وجه سيگار نكشيد، سيگار و انواع دخانيات مثل قليان، سمي براي قلب است و در هر سني بايد از مصرف آن‌ها خودداري كرد.
نكته مهم آخر استفاده از رژيم غذايي مناسب كه فاقد چربي‌هاي جامد باشد كه شامل ماهي و گوشت سفيد به جاي گوشت قرمز، پرهيز از نمك و چربي‌ها و جايگزيني روغن‌هاي مايع و گياهي به جاي روغن‌هاي جامد و استفاده بيشتر از سبزي‌ها و ميوه‌هاي تازه است. اين رژيم غذايي سالم و مفيد نه تنها براي بيماران قلبي مناسب است بلكه تمامي افراد با استفاده از آن گاهي در پيشگيري از ابتلا به ناراحتي‌هاي قلبي گام برمي‌دارند.

باز نشر اختصاصی: مجله اینترنتی Bartarinha.ir