حُسن حَسن؛ فضایل امام حسن مجتبی (ع)

روزنامه ایران - ترجمه از دکتر عبدالحسین طالعی: کتاب «الدرر البهیه بفضائل العتره النبویه و الذریه بروایات اهل السنه الصحیحه المرضیه» از آثار محقق معاصر اهل تسنن، شیخ باسم مکداش است.

این کتاب به سال ۱۴۳۲ / ۲۰۱۱ توسط دارالخلود بیروت منتشر شده و مجموعه‌ای از روایات منابع اهل تسنن است که نویسنده آنها را صحیح دانسته و بررسی خود در مورد آنها را در کتاب آورده است. در این کتاب ۳۵۰ صفحه‌ای ۱۲۲ منبع مورد استناد بوده و احادیث با اسناد و اعراب کامل عرضه شده است. مطالب کتاب در چهار باب است: باب اول - فضایل اهل‌بیت به طور کلی، باب دوم - فضایل امام علی بن ابی طالب(رض)، باب سوم - فضایل مولای ما فاطمه زهرا (رض) ، باب چهارم - مناقب حسن و حسین (رض)نویسنده به سال ۱۹۸۲ میلادی در بیروت‌ زاده شده و تحصیلات خود را در رشته شریعت اسلامی از دانشگاه اسلامی بیروت به پایان برده است.وی سابقه اشتغال در دار الفتوا و مرکز امور مساجد بیروت را نیزدر کارنامه‌اش دارد و علاوه بر این کتاب، اثر دیگری از او با عنوان «ارشاد الجاهلین إلی الآیات الوارده فی حق اهل بیت النبی الامین من نقول علماء اهل السنه المؤمنین»منتشر شده است. وی در این کتاب بر مبنای منابع اهل سنت به اندیشه‌های تکفیری پاسخ گفته است.

مکداش هدف خود از نگارش کتاب «الدرر السنیه» را - چنان که در مقدمه آورده - چهار عامل اعلام می‌کند. ۱.‌ رد پندارهای غالیان که اهل سنت را ناصبی و دشمن اهل بیت می‌دانند، که این ظلم در حق اهل سنت است و منابع تسنن بر خلاف این گواهی می‌دهند. ۲.‌ رد نواصب و دیگر دشمنان اهل بیت که در تضعیف، تکذیب، تحریف، تأویل و محو فضایل اهل بیت می‌کوشند. ۳.‌ بیان و توضیح آیاتی که نشان می‌دهد خداوند از عالمان پیمان گرفته که حق را کتمان نکنند و کتمان حق را از مهم‌ترین جنایات دانشمندان اهل کتاب می‌داند (آل عمران ۱۸۷) و نیز آیه ۱۵۹ بقره که کتمان «بینات و هدایت» را سبب لعن کتمان‌کنندگان می‌داند. مکداش اشاره می‌کند که بینات و هدایت در این آیه معنای کلی و گسترده‌ای دارد که محبت خاندان پیامبر و نشر فضایل آنها یکی از مهم‌ترین مصادیق آن است. ۴.‌ تصمیم نویسنده به گردآوری روایات صحیح در این باب که مرجع هر مسلمانی باشد و روایات صحیح با ضعیف در نیامیزد.


به عقیده مترجم، ترویج این گونه نوشتارها، می‌تواند اتحاد اهل قبله بر محور محبت خاندان نور را تقویت کند، امری که امروزه بیش از هر زمان دیگری بدان نیاز داریم. اینک به مناسبت میلاد گرامی امام حسن مجتبی(ع) ترجمه بخشی از این کتاب را که در مورد آن امام همام و نواده گرامی پیامبر رحمت است، برای نخستین بار از طریق صفحات روزنامه ایران به محضر دوستداران حضرتش در تمام اقالیم قبله تقدیم می‌دارد. گفتنی است که عامل آشنایی این بنده با کتاب یادشده اشارات حجت‌الاسلام محمدرضا زائری است که سپاس قلبی خود را به ایشان نثار می‌دارم.

مناقب حسن (رض)

حسن سبط رسول خدا و محبوب او است. ریحانه پیامبر و محبوب مؤمنان و امیرشان است. فرزند زهرا و جد سادات و دودمان پاک نهاد است. صالح مصلح است و طیب طاهر.

در ماه رمضان سال سوم هجرت‌زاده شد. پس از شهادت پدرش خلافت را بر عهده گرفت. چهل هزار تن برای یاری او تا حد شهادت بیعت کردند، آنگاه برای حفظ خون های مسلمانان خلافت را به معاویه سپرد به این شرط که پس از معاویه به اهل بیت برگردد. وفاتش را به سال ۴۹ - یا زمان دیگر - گفته‌اند، در حالی که به دست جنایتکاران بنی امیه مسموم شد ودر بقیع مدفون شد. رضوان آفریدگار بر او باد.

حسن شبیه‌ترین فرد به پیامبر بود

۱.‌ زهری از انس آورده است که گوید: هیچ کسی بیش از حسن بن علی به پیامبر شباهت نداشت.

۲.‌ ابوجُحَیفه گوید: پیامبر را دیدم سفید رو که به پیری رسیده بود. و حسن بن علی به او شباهت داشت.

۳.‌‌ زهری گوید: انس بن مالک گفت: بیشترین شباهت به پیامبر را حسن بن علی و فاطمه داشتند.

۴.‌ زهری گوید: انس بن مالک گفت: چهره حسن بن علی بیشترین شباهت را به پیامبر داشت.

۵.‌ از سیدنا علی (رض) روایت شده است: حسن شبیه‌ترین مردم به پیامبر، از سینه تا سر است.

۶. محمد بن ضحاک بن عثمان حزامی گوید: بدن حسن شبیه بدن پیامبر بود

هر که حسن را دوست بدارد

خدای عزوجل او را دوست می‌دارد

ابوهریره گوید: همراه با پیامبر در یکی از بازارهای مدینه بودم پیامبر بازگشت و همراهش بازگشتم. فرمود: حسن بن علی را فراخوانید -او در آن هنگام در سن کودکی بود، راه می‌رفت و گردن آویزی به گردن داشت. پیامبر دست خود را گشود، او را در آغوش کشید و بوسید. آنگاه فرمود: «اللهم انی احبه فأحبّه و أحبّ من یحبّه» (خدایا من او را دوست می‌دارم. تو هم خودش ودوستدارانش را دوست بدار).

ابوهریره گوید: پس از این سخن پیامبر، هیچ کسی را به اندازه حسن بن علی دوست نمی‌دارم.

حسن بن علی سرور است

مَقبُری گوید: با ابوهریره همراه بودیم. حسن بن علی (رض) پیش آمد. بر آنها سلام داد. آنان به او جواب دادند. او رفت و ابوهریره نمی‌دانست. به ابوهریره گفتند: این حسن بن علی است که سلام می‌دهد. ابوهریره به او ملحق شد و گفت: و علیک یاسیدی به او گفتند: چگونه خطاب به حسن، می گویی سیدی! پاسخ داد: شهادت می‌دهم که پیامبر در باره‌اش فرمود: انه سید (او سرور است).


اهل آسمان

حسن را بیش از همه اهل زمین دوست می‌دارند

اسماعیل بن رجاء از پدرش آورده که گوید: در مدینه در مسجد پیامبر نشسته بودم، در حلقه‌ای که ابوسعید و فرزند عمرو نیز در آن بودند. حسن بن علی بر آن گروه گذشت و به آنان سلام کرد. آنان به او جواب دادند، ولی فرزند عمرو ساکت بود. آنگاه در پی او راه افتاد و جواب سلام داد. آنگاه گفت: «هذا احبّ اهل الارض الی اهل السماء» (این محبوبترین اهل زمین برای اهل آسمان است). به خدا سوگند، این کلامی است که از شب‌های صفین تاکنون نگفته‌ام.

ابوسعید گوید: آیا نزد او نمی‌روی تا از او عذر بخواهی؟ پاسخ مثبت داد. ابوسعید رفت و اجازه ورود خواست، به او اجازه داد. آنگاه برای فرزند عمرو اجازه خواست و او وارد شد.

ابوسعید به پسر عمرو گفت: کلامی را که هنگام دیدن حسن به ما گفتی، اکنون بگو. گفت: باشد، می گویم که او محبوب‌ترین مردم زمین نزد آسمانیان است.

حسن به او گفت: اگر می‌دانی که من محبوب‌ترین فرد زمین نزد آسمانیان هستم، چرا با ما در صفین جنگیدی؟ یا بسیار جنگیدی؟

پاسخ داد: به خدا سوگند من نه بر سیاهی لشکرشان افزودم و نه با شمشیرم به آنها ضربه زدم. بلکه با پدرم همراه شدم.

حسن گفت: آیا نمی‌دانی که در معصیت خدا، طاعت مخلوق روا نیست؟

پسر عمرو گفت: درست است، ولی من در زمان پیامبر بسیار روزه می‌گرفتم. پدرم از من نزد پیامبر شکایت برد که شب‌ها را به عبادت می‌گذراند و روزها روزه است.

پدرم گفت: «صُم و أفطر و کل و نُم، فإنّی أنا أصلّی و أنام و أصوم و أفطر» (روزه بگیر و غذا بخور، بخور و بخواب، که من هم نماز می‌گزارم و می‌خوابم، روزه می‌گیرم و غذا می‌خورم). پیامبر فرمود: از پدرت اطاعت کن. من به همین دلیل، در صفین خارج شدم، زیرا پدرم به صفین آمده بود.