فراگیری زبان در چند گام ساده! (قسمت اول)

با اینکه همگی می دانیم کودکان آشنائی خود با زبان مادری را از مهارت شنیداری آغاز می کنند، از این نکته غافل می مانیم که عدم توجه در بهبود و تقویت مهارت شنیداری در نخستین گامهای فراگیری زبان، ۳ اثر مخرب عمده می تواند به همراه داشته باشد. در این مقاله جناب آقای علی کردستی (عضو رسمي اتحاديه آموزش زبان اروپا) با مقاله ای دیگر از مجموعه مقالات پرطرفدارشان، برای ما از اثرات مخرب عدم توجه به مهارت شنیدن در ۱۲ ماه نخستین فراگیری زبان می گویند. مخاطبین محترم می توانند انواع سؤالات خود را در سایت www.kordasti.com (بخش پرسش و پاسخ) مستقیماً با ایشان مطرح نمایند.


اثر مخرب شماره یک؛ فقدان حس

بعضی گمان می کنند دانستن زبان یعنی دانستن کلمات ولی از این نکته غافلند که مفهوم کلمات بایستی ابتدا با قلب حس شود و سپس با مغز درک شود. مثلا من به شما می گویم؛ "چقدر منظم شدید." ممکن است واقعاً "منظورم تمجید از شما باشد."، ممکن است به شما با طعنه گفته باشم "که چقدر نا مرتب هستید" و یا اینکه "با حالتی خاص به تاثیر مثبت فردی جدید در زندگی شما اشاره کنم." حقیقت این است که تا صدای من را نشنوید و تا حالت چهره مرا نبینید به مفهوم حقیقی این جمله پی نمی برید، ولو آنکه معنی تک تک کلمات این جمله را بدانید. خلاصه آنکه به جای حفظ کردن لغات ، بیشتر و بیشتر بشنوید و منظور گوینده و همچنین مفهوم واژگان در کنار هم را حس کنید! بجای حفظ کردن، حس کنید!


اثر مخرب شماره دو؛ تخریب حافظه شنیداری

می شنوم ولی نمی توانم تحلیل کنم! در ۱۷ سال تجربه تدریس زبان، متوجه شدم که زبان آموزان، در کلاس و یا هنگام شرکت در بخش شنیداری آزمونهای IELTS و TOEFL، بلافاصله بعد از شنیدن یک بخش از فایل صوتی، می توانند آن بخش را تکرار کنند ولی با گذشت چند ثانیه و یا بعد از پاسخ دادن زبان آموزی دیگر، ذهنشان پاک شده و از معلم درخواست شنیدن مجدد می کنند. در صورتیکه شنیدن همراه با تحلیل باشد، ناخودآگاه زبان آموزان دارای حافظه قویتر شنیداری شده و علاوه بر درک بهتر، هنگام صحبت کردن به نکات ریزی در تلفظ لغات توجه می کنند. هنگام تمرین شنیداری فاصله بین فشردن دکمه های پخش (play) و توقف (Pause) را بیشتر و بیشتر کنید و زمانی را به مرور شنیده ها و تحلیل و تقلید از روی آنها اختصاص دهید.


اثر مخرب شماره سه؛ تلفظ طبیعی کلمات

افراد بیشماری را می شناسم که ده ها سال در آمریکا و انگلستان زندگی کرده اند ولی همان تلفظ معروف ایرانی را داشته و علاوه بر این بین تلفظ هر لغت کمی مکث می کنند. اینها همان افرادی هستند که به جای اینکه فراگیری زبان را با شنیدن آغاز کنند، در نظام آموزش و پرورش غیر علمی ما، از فراگیری زبان، فقط نوشتن، خواندن و گرامر می دانند. در سوی دیگر، در کنار ایشان جوانترهایی را دیده ایم که با انگلیسی حرف زدن بزرگترها، لبخندی حاکی از خنده دار بودن این تلفظ ها بر گوشه لب می نشانند. مگر نه این است که هر دو در "محیط" زبان را فرا می گیرند؟ "محیط یعنی در معرض شنیدن بودن"، "محیط یعنی ارتباط اجتماعی با افراد بومی در همه جا!" محیط زبانی به تغییر طول و عرض جغرافیائی ربطی ندارد! خیلی ها در انگلستان زندگی می کنند ولی شبانه روز با ایرانی ها صحبت کرده، از آنها خرید می کنند ولی برای کوچکترین کاری نظیر گرفتن پاسپورت، که مجبور به شنیدن و درک کردن باشند، جوانترها را با خود به اداره پلیس می برند و از این رو است که هیچگاه صحبت کردن ایشان از الگوهای طبیعی زبان پیروی نکرده و "خارجی، افسرده و در حسرت وطن" باقی می مانند!



کار طبیعت و خالق آن بی دلیل نیست که فراگیری زبان را با شنیدن آغاز می کند. چرا که شنیدن به ما شانس حس کردن، تمرین تحلیل سریع جملات گوینده، الگوبرداری و همچنین آشنائی با تلفظ کلمات در درون جمله را می دهد. بسیاری از زبانشناسان معتقدند؛ زبان مثل کپسولی است که با شنیدن پر می شود و با دکمه ای " صحبت کردن حرفه ای" را در ما به جلوه در می آورد. در نوشتار بعدی از معجزه کلام برای خوانندگان عزیز خواهیم گفت. نویسنده خواهشمند است اساتید محترم و زبان آموزان علاقه مند با مراجعه به بخش پرسش و پاسخ سایت www.kordasti.com ، سؤالات، نظرات و ارشادات خود را از وی دریغ نفرمایند.