بچه پولدارها در دام «کتامین»!

ماهنامه دنیای زنان: آیس، کریستال، ال اس دی، اشک خدا، کراک، کوکایین، هرویین شکسته و ... هر روز اسامی جدیدی از مخدرها به خصوص انواع صنعتی آن به گوش می رسد. اسامی که بیشتر همان مخدرها یا مواد روانگردان قبلی هستند که برای بازارگرمی و جلب مشتری تغییر کرده اند. اما در این میان گاهی نام هایی تازه در بازار شنیده می شوند که تا پیش از این هیچ تصور و شناختی از آنها وجود نداشته و به یکباره جامعه را با شوکی جدید مواجه می کنند.

«کتامین» یکی از این روانگردان های جدید است که چند ماهی می شود اسم آن میان بچه پولدارها و نوجوانان شمال شهر به عنوان مخدری جدید دهان به دهان می چرخد و بیشتر نوجوانان ۱۸-۱۵ سال به دنبال آن می روند. کتامین مخدر جدیدی است مکه در چند ماه گذشته بین نوجوانان و بچه پولدارها رواج پیدا کرده و مصرف می شود.

کتامین یا هروئین توهم زا دارویی است که در آسیایی شرقی از آن به عنوان محرکی در میهمانی ها و کلوپ ها استفاده می شود. مصرف این ماده به مانند مصرف کوکائین است و بعد از مدتی با عوارضی مشابه، مخاط بینی و دندان ها را دچار مشکل می کند.

در اصل کتامین یک داروی بیهوشی و در مواردی با دوز پایین برای بیماران مبتلا به افسردگی و بیماری های روانی همانند افسردگی تجویز می شود ولی سودجویان این ماده محرک یا همان مخدر را برای نشئگی به بازار ارائه کردند. این ماده از سال 1970 برای مصرف پزشکی و دامپزشکی مورد تایید واقع شد و به صورت قانونی به فروش رسید.

این روزها پای کتامین به مجالس رقص و کلوپ ها باز شده است. راه های مصرف کتامین، روش تزریقی و نیز استنشاق (اسنیف) سریع آن مانند روش استعمال کوکائین است و از راه های دیگر استفاده از ماده می توان به روش محلول کردن در نوشیدنی های الکلی و نوشیدنی های نیروزا اشاره کرد. برخی مصرف کننده ها تجربیات معنوی با آن دارند در حالی که مصرف کننده های دیگری تحریک پذیری ناخوشایند، گیجی، سرگشتگی و رفتار غیرمنطقی را تجربه می کنند. همچنین اثرات منفی تری دارد که در دوزهای بالاتر ایجاد می شوند.

اثرات دارو تا 12 ساعت بسته به شیوه و مقدار مصرف دارو متغیر است. در حال حاضر در ایران به علت عدم آگاهی فروشنده ها، این دارو توسط افراد مصرف کننده از داروخانه های دام پزشکی تهیه و مورد سوءمصرف قرار می گیرد هر چند که در سطح شهر نیز به صورت غیرقانونی و با قیمتی بالاتر به فروش می رسد.

کتامین به شدت سیستم اعصاب مرکزی را ضعیف کرده و استفاده از آن به میزان 100 میلی گرم باعث بروز عوارض فیزیکی و روانی می شود. اثراتی که بر اثر مصرف کتامین به وجود می آید، مشابه اثرات فن سیکلیدین بوده و اثرات بینایی مشابه LSD ایجاد می کند. سوءمصرف کنندگان گزارش می کنند که سوءاستفاده این ماده بهتر از PCP و LSD است زیرا مدت اثراتش یک ساعت یا کمتر است.

ایلوزیون، توهم و اختلال در درک زمان و فواصل در اثر مصرف این ماده ایجاد می گردد. از اثرات دوز یا مصرف بالای کتامین می توان به تغییر خلق و تغییر برداشت از وضعیت فیزیکی بدن، دلیریوم آشکار، احساس انفکاک، احساس غوطه ور شدن، رویاهای واضع یا خطاهای ادراک و بینایی اشاره نمود. برای ترک کتامین می توان به جلسات عمومی رفت یا با مشغولیت های سالم ذهنی و ارتباط با دوستان و آشنایان از اثرات کتامین در امان بود.

ناگفته نماند که این محصول یعنی کتامین بیشتر به صورت قرص و کپسول و گرد فروخته و مصرف می شود. در این ارتباط، علی عربعلی، درمانگر اعتیاد و عضو تیمی از درمانگران که بر روی کتامین تحقیق کرده می گوید: «گزارش هایی از مصرف محدود در 3 سال گذشته به گوش می رسید اما اولین مورد که خودم با آن مواجه شدم، 6 ماه پیش بود که به عنوان مشورت، از من در مورد عوارض کتامین پرسیده شد.»

وی افزود: «بعد از آن دختر 15 ساله دبیرستانی که خانواده اش از وضعیت مالی مناسبی برخوردار بود، به عنوان بیمار نزد من آمد. این اولین مورد از بیمارانی بود که برای ترک کتامین نزد من آمده بود. علت مراجعه این دختر اثرات مخرب کتامین بر روی دندان هایش بود، به طوری که اکثر دندان ها بعد از چند بار مصرف، پوسیده و تقریبا از بین رفته بودند.»

عربعلی گفت: «این دختر 2 سال کتامین مصرف کرده و تقریبا دندان هایش از بین رفته بودند و به همین علت به دنبال ترک بود.»

این درمانگر اعتیاد ادامه داد: «اثرات کوتاه مدت کتامین، افزایش ضربان قلب، ابتلا به فشار خون، خواب آلودگی، اثرات غیرقابل بازگشت در مغز، اختلال درک و دوبینی است که در نهایت به توهم می انجام.»

عربعلی در مورد اثرات مخرب این مخدر جدید گفت: «تخریب دندان و مخاط بینی به علت نوع مصرف که مشابه کوکایین است از اثرات مخرب محسوب می شود و از آنجایی که هنوز مدت زیادی از رواج مصرف این ماده نمی گذرد، تحقیقات زیادی نه در ایران و نه در خارج در مورد آن انجام نشده است.»

به گفته وی، مشاهدات درمانگران اعتیاد نشان می دهد که بیشتر مصرف کنندگان کتامین، دختران نوجوان، پسران نوجوان و کسانی هستند که وضعیت مالی مناسبی دارند چرا که قیمت این ماده در بازار زیاد است. این درمانگر اعتیاد یادآور شد: «معمولا با حدود 5 بار مصرف، اعتیاد به کتامین شکل می گیرد و از آنجایی که اعتیاد آن به مانند شیشه بیشتر روانی است تا بدنی، پروسه ترک پیچیده و دشواری دارد.»

به گفته کارشناسان تا سال ها دانشمندان عوارض جانبی درازمدتی برای کتامین سراغ نداشتند اما تحقیقات علمی جدید در اوائل دهه 2010 میلادی، رابطه میان مصرف کتامین و نارسایی های شدید کلیه و مثانه را گزارش کرده اند. دکتر سعید کریمی، عضو هیات علمی دانشگاه بهزیستی و توان بخشی، درباره عوارض کتامین می گوید: «کتامین در حقیقت یک محرک است و حالت تخدیری برای فرد ایجاد نمی کند. این دارو به شدت وابستگی می آورد و می تواند عوارض خطرناکی برای افرادی که ناآگاهانه و ناخودآگاه از آن استفاده مین کنند به همراه داشته باشد.

کتامین حالت تصعیدی دارد و با تنفس اثر می کند. چیزی شبیه به اتر. هر چند که آن را به شکل تزریقی هم مورد سوءاستفاده قرار می دهند. فرد با استشمام این ماده از خود بی خود می شود و یک دوره زمانی دچار فراموشی می شود و به عنوان نمونه در میهمانی ها، دستمالی به فرد داده می شود که بو کند یا صورتش را خشک کند.

اگر این دستمال آغشته به کتامین باشد، فرد به حالتی شبیه به افراد پس از عمل جراحی فرو می رود. به نوعی کرختی و سستی دچار می شود که در مقابل هیچ رفتاری واکنش نشان نمی دهد و تلاشی برای رهایی نمی کند. بعد از آن که اثر دارو هم از بین رفت هیچ چیز به خاطر نمی آورد. نه افراد را می شناسد و نه می داند چه بلایی بر سرش آمده است.»

او در پاسخ به این سوال که سوءمصرف کتامین تا به حال چه جرائمی را در کشور رقم زده است؟ می افزاید: «متاسفانه در ایران از کتامین برای سوءاستفاده های جنسی و تجاوز استفاده می کنند.

افراد در محیط های بسته، مانند میهمانی ها، یا خودروی افراد غریبه این ماده را ناخواسته بو می کنند که عواقبی ناخوشایند برای آنها به همره دارد. در کشورهای دیگر، این دارو بیشتر ابزاری است برای اخذ اطلاعات! اثرات این دارو با توجه به شرایط جسمی هر فرد متفاوت است. من بیماری داشتم که می گفت حین عمل جراحی، به سقف چسبیده بود و مراحل جراحی را می دید.

عوام و افراد ناآگاه شاید این را به جدایی جسم و روح تعبیر کنند اما این از اثرات کتامین است و نوعی اختلال در حافظه محسوب می شود. کتامین پیش از آن که به عنوان یک محرک مورد نگرانی جامعه قرار بگیرد، باید نگران سوءاستفاده های اینچنین از آن بود. این کار تنها با اطلاع رسانی صحیح و دقیق امکان دارد. فرزندان ما باید بدانند که از چه راه هایی ممکن است دچار چنین مشکلات و معضلاتی شوند.»