الفبای اقتصاد برای بازاریابان

ماهنامه بازاریاب بازارساز:

پس انداز (Saving)

آن مقدار از درآمد که هزینه یا مصرف نشود، «پس انداز» تلقی می گردد. به طور کلی هر مقدار میزان بهره بالاتر باشد، میزان پس انداز بیشتر است اما برای پس انداز و ایجاد اندوخته دلایل و عوامل دیگری نیز وجود دارد که عمدتا عبارتند از:

۱. اغلب مردم ترجیح می دهند همواره مقداری پس انداز در اختیار داشته باشند برای مصارفی چون حوادث غیرقابل پیش بینی (مانند بیماری).

۲. برخی از مردم مایل هستند هدف هایی را محقق کنند مثلا خرید یک کالای گرانقیمت یا رفتن به یک سفر تفریحی.

۳. نظر به اینکه در دیدگاه عده ای از مردم ثروت می تواند قدرت و منزلت اجتماعی به همراه بیاورد، مبادرت به اندوختن مال می کنند.

۴. ثروتمندان نیز همواره پس انداز دارند چون درآمدهای آنها به مراتب بیش از هزینه ها و مخارج روزمره آنها است.

سرمایه گذاری (Investment)

در نظریه های اقتصادی، «سرمایه گذاری» تعاریف گوناگونی دارد. دو نمونه رایج آن عبارتند از:

۱. مبادله پول در برابر دریافت نوعی مالکیت که انتظار می رود سودآور باشد، مانند خرید سهام یا املاک و مستغلات.

۲. مبادله پول در مقابل خرید نیازهای یک واحد تولیدی، مانند تاسیسات و ماشین آلات.

در کشورهای در حال توسعه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. سرمایه گذاری در زیرساخت ها مانند شبکه حمل و نقل، تامین منابع انرژی، توسعه ارتباطات و غیره.

۲. سرمایه گذاری در تربیت و آماده سازی نیروی کار ماهر و کارآمد.

۳. سرمایه گذاری در خرید تکنولوژی، حقوق مالکیت معنوی، حق اختراع و غیره از کشورهای پیشرفته.

قیمت (Price)

مبحث قیمت یکی از مباحث کلیدی در علم اقتصاد است. تعریف ساده قیمت را می توان اینچنین بیان داشت «تعداد واحدهای یک پول خاص که در مقابل آن یک واحد از یک کالای معین می تواند مبادله گردد.» مثلا هزار تومان برای یک کیلو پرتقال یا پانصد دلار برای یک بلیت هواپیما.

«قیمت روز» یا «قیمت بازار» عبارت است از قیمت یک کالا یا فرآورده طی یک دوره زمانی مشخص که در آن میزان عرضه ثابت است.

«سقف قیمت» بالاترین حد قیمت یک کالای خاص است که قیمت مزبور نباید بالاتر از آن تعیین گردد.

«کف قیمت» پایین ترین حد قیمت یک کالای خاص است که قیمت مزبور نباید یا نمی تواند پایین تر از آن تعیین گردد.

ارزان فروشی (Markdown)

گهگاه اتفاق می افتد که به منظور افزایش فروش، قیمت کالا یا خدمات را کاهش می دهند. این اقدام را می توان مثلا در شرکت های خرده فروشی یا حراج ها شاهد بود. گاه نیز این رویداد را در بنگاه های کارگزار سهام در بازار بورس می توان مشاهده کرد. عده ای معتقدند که با بهره گیری از نیروی بازاریابی و فروش کارآمد، نیاز چندانی به ارزان فروشی در مقاطع زمانی مختلف پیش نخواهد آمد.

درآمد ملی (National Income)

«درآمد» عبارت است از مقداری مشخص پول، کالا یا خدمات که یک شخص حقیقی (فردی از جامعه) یا شخص حقوقی (شرکت، بنگاه تجاری، بانک و غیره) و یا کل اقتصاد طی یک دوره زمانی معین به دست آورده است. به عبارت دیگر بازده پولی یا دیگر منابع مادی که با به کار انداختن سرمایه حاصل می گردد.

«درآمد ملی» عبارت است از کل دریافتی ها و عواید خالص مربوط به عوامل گوناگون که در تولید کالاها و خدمات در یک کشور در یک دوره زمانی معین حاصل می گردد. رشد درآمد ملی می تواند به دلیل تورم و سقوط ارزش پول یک کشور و یا به حسب پول ناشی از ترقی واقعی اقتصادی باشد.

ارزش (Value)

ارزش یک کالا یا فرآورده بر مبنای مبادله آن با کالا یا فرآورده دیگری مورد سنجش قرار می گیرد. مثلا می گوییم ارزش یک گرم طلا معادل پنجاه گرم نقره است. البته معمولا این ارزش با پول بیان می شود. ارزش به دو عامل کیفیت و کمیابی بستگی دارد. مثلا کیفیت یک خودرو ارزش آن را نزد خریدار تعیین می کند و ارزش الماس در این است که در جهان کمیاب است. در بحث «مهندسی ارزش» که به تحلیل ارزش می پردازد، مطالعه و بررسی عناصر تشکیل دهنده یک کالا یا فرآورده مورد نظر است تا امکان افزایش کیفیت و صرفه جویی در هزینه ها فراهم گردد.

قدرت انحصار (Monopoly Power)

قدرت انحصار عبارت است از امکانات و توانایی های یک یا چند بنگاه بازرگانی در اعمال نفوذ در یک بازار خاص که تحت سلطه و کنترل دارند و تعیین قیمت ها مطابق خواست خود. برخی شرایط بر شدت انحصار می افزاید که عمده ترین آنها عبارتند از:

۱. هنگامی که یک یا چند واحد تولیدی قسمت اعظم عرضه (مثلا ۹۰ درصد) یک کالا یا فرآورده را در اختیار دارد.

۲. زمانی که یک کارخانه تولیدی از نقطه نظر فناوری، نیروی کار ماهر، ماشین آلات مدرن و سرمایه فاصله زیادی با دیگر تولیدکنندگان دارد و فرسنگ ها از آنها جلوتر است.

۳. وقتی که یک دولت «تعرفه های حمایتی» اعمال کند و حقوق گمرکی بسیار سنگین روی یک یا چند کالای وارداتی ببندد و در نتیجه دست انحصار گر در بازار داخلی را باز بگذارد تا کنترل عرضه و قیمت را در اختیار داشته باشد.

۴. هنگامی که یک تولیدکننده حق انحصاری و یا حقوق یک اختراع یا ابداع را از یک کشور خارجی کسب کرده و فقط او می باشد که مجاز به تولید آن فرآورده یا کالا است.