امان از جوش های دوران بلوغ!

یکی از مشکلات پوستی که در دوره نوجوانی بروز می‌کند، جوش‌های غرور است که ۹۰ درصد پسرها و ۸۰ درصد دخترها را مبتلا می‌کند. بروز جوش‌های غرور جوانی به‌علت فعالیت شدید غدد چربی است که به‌وسیله هورمون آندروژن تحریک می‌شوند.

هفته نامه سلامت - ترجمه دکتر ‌هانیه زایررضایی: این التهاب‌های پوستی نه حاصل ضعف بهداشتی هستند و نه به علل غذایی ایجاد می‌شوند بلکه این شما هستید که می‌توانید وضع جوش‌های خود را بدتر و شرایط خود را وخیم‌تر کنید یا با به ‌کار بردن توصیه‌های درست باعث بهتر شدن وضع پوست خود شوید.

پیوند جوش و چربی

جوش یک مشکل پوستی است که وقتی چربی بیش از اندازه در پوست تولید و با سلول‌های مرده ترکیب شود و حفره‌ها و منافذ پوست را مسدود کند، ایجاد می‌شود. جوش پوستی در نوجوانی به حدی شایع است که یک بخش طبیعی از رشد انسان در نظر گرفته می‌شود. اگر زیاد جوش می‌زنید، این مهم است که چرخه تولید و تشدید آن را بشناسید و راه‌های رفع آن را بدانید.

دوران بلوغ و نوجوانی، دوران خاصی برای همه ما بوده است. به همین علت است که اغلب ما هنگامی که فرزندانمان وارد این مرحله از زندگی‌شان می‌شوند، نگران آنها می‌شویم و می‌خواهیم هرطوری که شده آگاهانه به آنها کمک کنیم که این دوره را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارند و حداقل، اشتباهات ما را تکرار نکنند. یکی از مواردی که در این دوران برای نوجوانان استرس و درگیری ذهنی زیادی ایجاد می‌کند، ظاهر آنهاست. در دوران نوجوانی به‌علت تغییرات هورمونی و ترشح هورمون‌های جنسی، پیاز مو و غدد عرق، در محل‌های ویژه‌ای از بدن رشد بیشتری می‌کنند و فعال‌تر می‌شوند.

فولیکول‌های مو روی صورت مردان و نواحی خاصی از بدن فعال‌تر می‌شوند و انتهای موها زبرتر خواهد شد. غدد چربی روی صورت، سینه و قسمت بالای پشت فعال می‌شوند و دانه‌های ریزی که به جوش‌های غرور جوانی معروفند، ممکن است بروز کنند.

۱ یکی از تغییرات چشمگیری که در این دوره در پوست ایجاد می‌شود، ظاهر شدن تعدادی خال‌ رنگدانه‌دار است که معمول‌ترین آنها کک است. این لک‌ها به‌علت عدم انتشار یکنواخت ملانین در سطح پوست و تجمع آن در نقاط ویژه‌ای تظاهر می‌کنند. کک‌ومک در نوجوانان سفیدپوست با احتمال بیشتری ظاهر می‌شوند و معمولا در نواحی‌ای از بدن که بیشتر در معرض اشعه آفتاب قرار می‌گیرند، دیده می‌شوند.

2 یکی از مشکلات پوستی که در دوره نوجوانی بروز می‌کند، جوش‌های غرور است که 90 درصد پسرها و 80 درصد دخترها را مبتلا می‌کند.

۳ بروز جوش‌های غرور جوانی به‌علت فعالیت شدید غدد چربی است که به‌وسیله هورمون آندروژن تحریک می‌شوند.

4 این جوش‌ها ابتدا به‌صورت نقاط سفیدرنگی هستند که به‌علت انباشته شدن چربی مترشحه در مجاری غدد چربی در پوست ایجاد می‌شوند. پس از مدتی در اثر فشار مواد کراتینی، مجاری باز و مواد داخل آن، در اثر اکسیداسیون سیاهرنگ می‌شود. چنانچه شرایط برای توسعه آنها مناسب باشد، در اثر عوامل میکروبی به‌صورت جوش‌های برجسته التهابی خودنمایی می‌کنند. محل معمولی این جوش‌ها بیشتر در صورت است ولی در قسمت بالای قفسه‌سینه، پشت و روی شانه‌ها و بازوها هم بروز می‌کنند.

۵ غیر از تغییرات هورمونی، عوامل دیگری مانند اضطراب و مصرف برخی داروهای شیمیایی (فنوباربیتال، ایزونیازید و فنی‌تویین) ممکن است باعث بروز جوش‌ها و تشدید آنها شود. نوجوانانی که شدیدا دچار جوش‌های غرور می‌شوند، معمولا پوست و موی بسیار چربی دارند.

6 برای پیشگیری از عفونی شدن این جوش‌ها، بهترین روش رعایت اصول بهداشتی است. استحمام روزانه و شستشوی پوست صورت با آب گرم و صابون (به‌خصوص شب‌ها قبل از خواب) ضروری است. از صابون‌های زبر و خشن (قوی) برای شستشوی صورتتان استفاده نکنید. شستن با خشونت و ساییدن، پوست را تحریک می‌کند و به خارش وامی‌دارد. در این حالت فقط مشکل جوش شماست که وخیم‌تر می‌شود. صابون‌های ضدباکتری گزینه‌های خوبی هستند.

۷ محافظت پوست از باد، آفتاب، گرد و خاک و مواد آرایشی غیراستاندارد نیز از بروز جوش‌ها پیشگیری می‌کند. اگرچه رژیم غذایی در بهبود این جوش‌ها نقش دارد، ولی محدودیت غذایی به‌جز در مورد چربی و شیرینی زیاد و غذاهای پرادویه، توصیه نمی‌شود و بهتر است به نوجوانان آموزش داده شود که خودشان دقت کنند و متوجه شوند که چه غذایی باعث افزایش جوش‌هایشان می‌شود تا از مصرف آنها پرهیز کنند.

8 نوجوانانی که به استفاده از اسپری‌های مو یا ژل‌ها علاقه دارند (که تعدادشان کم هم نیست) باید هنگام استفاده مراقب باشند و از برخورد این مواد با پوست صورتشان پرهیز کنند چرا که آنها هم می‌توانند منافذ پوست را مسدود و به ایجاد التهاب کمک کنند.

۹ مصرف مایعات فراوان، میوه‌ها و سبزی‌ها نیز در پیشگیری از بروز جوش‌های غرور یا تشدید آنها موثر است. خارج کردن چربی درون دانه‌ها با گاز ضدعفونی توام با فشاری نرم و آرام پیشنهاد می‌شود.

10 وسایل استحمام، حوله صورت، تیغ یا ماشین ریش‌تراشی باید ویژه و شخصی باشد. لباس زیر هر روز تعویض، شسته و اتوکشی شود. از دست زدن و بازی کردن با جوش‌ها مطلقا خودداری شود.

۱۱ ورزش کردن، تفریح در هوای پاک و تمیز (صورت پس از ورزش و عرق کردن باید حتما شسته شود) و استراحت کردن به اندازه کافی می‌تواند در پیشگیری از بروز جوش‌های غرور موثر باشد.

12 محصولات آرایشی و بهداشتی پوست که معمولا با عنوان بدون چربی یا بدون عوارض ایجاد جوش‌های سرسیاه روی بسته‌بندی آن مشخص شده‌اند، منافذ پوست را مسدود نمی‌کنند، پس بهتر است نوجوانان از آنها استفاده کنند و مطمئن باشند که قبل از خواب تمام آرایش صورت خود را پاک کرده‌اند.

۱۳ پرهیز از سیگار کشیدن در سلامت پوست و حفظ زیبایی و درخشندگی پوست صورت نقش اساسی دارد. اگر جوش‌های غرور به حالت التهابی بروز کنند، ممکن است درمان با آنتی‌بیوتیک به‌صورت دوره‌ای، کورتیکواستروئید، تزریق در ضایعه‌ها و جراحی‌های کوچک لازم باشد که البته همه این اقدام‌ها باید طبق نظر پزشک انجام گیرد.

14 نتیجه اینکه این التهاب‌های پوستی نه حاصل ضعف بهداشتی هستند و نه به علل غذایی ایجاد می‌شوند بلکه این شما هستید که می‌توانید وضع جوش‌های خود را بدتر و شرایط خود را وخیم‌تر کنید یا با به‌کار بردن توصیه‌های درست باعث بهتر شدن وضع پوست خود شوید.