با خانه‌موزه‌‌های تهران آشنا شوید

هفته نامه سلامت - دکتر هانیه زائررضایی: در تهران خانه‌هایی وجود دارند که به علت زیبایی عمارت یا به‌واسطه مشهور بودن صاحبانشان به خانه موزه تبدیل شده‌اند. در این مطلب شما را با چند خانه‌موزه در تهران آشنا می‌کنیم که بازدید از آنها در روزها و ساعاتی که ذکر شده برای عموم آزاد است.

خانه موزه مقدم

خانه و موزه مقدم مربوط به اواخر دوره قاجار است و در فضایی با مساحتی برابر با 2117 مترمربع شامل 3 حیاط بیرونی، اندرونی و سرایداری است.

این خانه به‌دلیل داشتن اشیای تاریخی و گرانبها به یکی از گران‌ترین خانه‌های جهان مشهور شده و متعلق به استاد محسن مقدم، پسر کوچک‌تر احتساب‌الملک، شهردار دوره ناصرالدین‌شاه قاجار است. استاد مقدم که متولد 1279 بود، جزو اولین باستان‌شناسان ایرانی بود که همراه استادان باستان‌شناسی در محوطه‌های تاریخی فعالیت می‌کرد.

وی همچنین از شاگردان استاد کمال‌الملک و همچنین باستان‌شناس و موسس دانشگاه هنرهای زیبا و استاد دانشگاه تهران بود که با همسر فرانسوی‌زبانش تصمیم گرفتند همه تلاش خود را برای برپا کردن یک موزه از اشیای گرانبهایی که در حال از بین رفتن است به‌کار گیرند.

در حال حاضر سعی شده بخشی از آثار و اشیای تاریخی مجموعه موزه مقدم، با توالی و تسلسلی از آثار تاریخی ایران به نمایش گذاشته شود که نشانگر فرهنگ‌های گوناگون، در دوره‌های مختلف تاریخی هستند، آثاری مانند سفالینه‌ها، ابزارهای سنگی، مفرغینه‌ها، شیشه‌ها، مهرها و اثر مهرها و اشیای فلزی.

مقدم در سال ۱۳۵۱ خانه پدری خود را با تمام آثار ارزشمندش وقف دانشگاه تهران کرد و در سال ۱۳۶۶ دار فانی را وداع گفت. مرداد ماه سال ۸۸ در این خانه به روی بازدیدکنندگان گشوده شد.

نشانی: خیابان امام خمینی (سپه) بین شیخ‌ هادی و ولیعصر(عج)

ساعات بازدید: همه روزه به جز جمعه‌ها و تعطیلات رسمی. از ساعت ۹ صبح تا ۱۶:۳۰

شماره تلفن: 66480081-021

خانه موزه استاد انتظامی

خانه موزه انتظامی با مساحتی معادل ۴۵۱ مترمربع در بلوار اندرزگو واقع شده و در زیربنایی معادل ۵۳۸ مترمربع شامل بخش‌های جذابی از جمله موزه استاد انتظامی در شمال پروژه، سالن بلک باکس با ظرفیت ۱۲۰ نفر در زیرزمین، کافی‌شاپ در پشت‌بام، شهر فرنگ، اتاق آینه، تماشاخانه، گالری و تابلوی ثبت امضا و یادگاری ویژه هنرمندان صاحب‌نام است که عملیات اجرایی آن از اسفندماه سال ۱۳۹۱ آغاز شد و نیمه‌دوم اردیبهشت سال ۱۳۹۲ با حضور چهره‌های مطرح هنری کشور به بهره‌برداری رسید. چند مجسمه از هنرمندانی مانند جمیله شیخی، محمدعلی کشاورز، علی نصیریان، جمشید مشایخی، عزت‌ا... انتظامی، فخری خوروش، جعفر والی، پرویز فنی‌زاده، داوود رشیدی و... نیز در این فضا خودنمایی می‌کند.

اتاق «شهر فرنگ» را هم حتما ببینید. در این اتاق ۳ فیلم به مدت ۷ تا ۸ دقیقه نمایش داده می‌شود و بازدیدکنندگان با استفاده از دوربین‌های مخصوص این فیلم‌ها را تماشا می‌کنند. یکی از دیوارهای اتاق با نام بازیگران و هنرمندان قدیمی زینت داده شده است، نام‌هایی از فتحعلی آخوندزاده و میرزا آقاخان تبریزی تا علی حاتمی، داوود رشیدی و دیگران. همچنین نام ‌‌گونه‌های مختلف تئاتر و شخصیت‌های نمایشی ایران مانند شاه‌سلیم، معین‌البکاء و... نیز زینت‌بخش دیوار دیگری است.

کافی‌شاپی در فضای باز، روی پشت‌بام میان چمن و گلدان‌های رنگارنگ دیده می‌شود که مدیر آن، گلنوش انتظامی، دختر مجید و نوه عزت‌ا... انتظامی است.

نشانی: خیابان اندرزگو (قیطریه)، شرق به غرب، روبروی بلوار کاوه، خیابان احمدی، خانه موزه استاد عزت‌ا... انتظامی

ساعات بازدید: همه روزه به جز شنبه‌ها از ساعت 9 تا 18

خانه موزه دکتر حسابی

موزه دکتر حسابی پس از مرگ محمود حسابی، فیزیکدان شهیر ایرانی، در سال 1371 خورشیدی در محل خانه او ایجاد شد. در این موزه وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشان‌ها و تقدیرنامه‌ها و عکس‌های قدیمی محمود حسابی به نمایش گذاشته شده است. بنای ساختمان موزه در سال 1310 ساخته شده و موزه در طبقه سوم این بنا قرار دارد.

علاوه بر خود بنا که قدمت زیادی دارد و وسایل دکتر حسابی در این موزه به نمایش گذاشته شده، این مکان تا حدی نمایشگر نحوه زندگی دکتر حسابی نیز هست، از جمله در این موزه می‌توان تغییراتی که حسابی در منزل داده تا زندگی برای همسر کم‌بینایش آسان‌تر شود، یا نحوه استفاده دوباره ایشان را از وسایل خراب دید.

بخش‌های فعال در منزل و موزه دکتر حسابی عبارتند از بخش فرهنگی که وظیفه چاپ‌، جمع‌آوری‌، تدوین‌، تجدیدچاپ و ترجمه آثار وی را برعهده دارد و بخش تحقیقات علمی که پیرامون زندگی و آثار دکتر حسابی فعالیت می‌کند. باغ موزه هنر ایرانی نیز در نزدیکی این موزه واقع است بنابراین بازدید آن را از دست ندهید.

زمان بازدید: روزهای بازدید از موزه از شنبه تا پنجشنبه از ساعت 14:30 دقیقه است که حدود یک ساعت از آن را نیز لیدر برایتان توضیح می‌دهد. البته برای گروه‌های کمتر از 10 نفر و برای تعداد بالاتر باید هماهنگی کنید. روزهای جمعه باید ساعت 10:30 در موزه باشید.

نشانی: میدان تجریش، خیابان مقصود بیگی، خیابان دکتر حسابی، پلاک ۴۷

خانه موزه دکتر معین

اگر سریال شهرزاد را دیده باشید، خانه قباد و شهرزاد را حتما یادتان هست. حیاط و حوض و پله‌های نیم‌دایره سنگی که گاهی قباد با حال خراب از آنها بالا می‌آمد و شهرزاد هم بالای پله‌های داخل خانه به انتظار می‌ایستاد. این مکان در گذشته خانه دکتر محمد معین بوده و حالا خانه موزه است و گاهی هم لوکیشن برخی فیلم‌های تاریخی مانند شهرزاد می‌شود.

خانه دکتر معین درست دیوار به دیوار خانه محمدعلی امیرجاهد است و حالا این دو خانه با هم ادغام شده‌اند و تنها بخشی از چهارچوب دری که قبلا بین این دو خانه وجود داشته به یادگار مانده تا نشانی باشد از روزگار گذشته. روزگاری که امیرجاهد، شاعر و تصنیف‌ساز و دکتر محمد معین ادیب که فرهنگ معین را گرد آورده، دیوار به دیوار هم زندگی می‌کردند.

این دو خانه سال ۸۴ از خانواده امیرجاهد و معین خریداری شد و به تملک شهرداری درآمد تا با برگزاری کلاس‌های موسیقی و ادبیات و همچنین همایش‌های مرتبط با این دو رشته، یاد این دو مرد بزرگ زنده بماند. خانه موزه استاد محمد معین و استاد امیر جاهد به‌عنوان خانه فرهنگ و خانه تصنیف به آموزش تمام‌ ساز‌های ایرانی و موسیقی جهانی، تئوری موسیقی، اصول آهنگسازی و... با حضور استادان برجسته می‌پردازد.

همچنین سلسله نشست‌های ادبی با موضوعات حافظ‌شناسی، تفسیر مثنوی، شاهنامه‌خوانی، ادبیات نمایشی و ادبیات کلاسیک ایران از دیگر فعالیت‌های این خانه موزه است. جز شهرزاد، این خانه لوکیشن فیلم‌های تاریخی‌ای مانند بیست و یک روز، سرزمین کهن و... هم بوده تا در قاب‌های زیادی به یادگار بماند.

نشانی: خیابان پیروزی، میدان چهارصد دستگاه، خیابان بایزید بسطامی

ساعات بازدید: همه روزه از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر